Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TMK Madde 539 Sözlü vasiyette son arzuları anlatma
TMK 539, sözlü vasiyetin başvuru koşullarını ve şekil rejimini üç fıkra üzerinden düzenler ve istisnai bir vasiyet biçimini olağanüstü hâllere bağlar.
Resmi Metin
Son arzuları anlatma
Madde 539- (1) Mirasbırakan; yakın ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi, hastalık, savaş gibi olağanüstü durumlar yüzünden resmî veya el yazılı vasiyetname yapamıyorsa, sözlü vasiyet yoluna başvurabilir.
(2) Bunun için mirasbırakan, son arzularını iki tanığa anlatır ve onlara bu beyanına uygun bir vasiyetname yazmaları veya yazdırmaları görevini yükler.
(3) Resmî vasiyetname düzenlenmesinde okur yazar olma koşulu dışında, tanıklara ilişkin yasaklar, sözlü vasiyetteki tanıklar için de geçerlidir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Madde, sözlü vasiyetin başvuru koşullarını ve şekil rejimini üç fıkra üzerinden düzenler ve istisnai bir vasiyet biçimini olağanüstü hâllere bağlar. Birinci fıkra sözlü vasiyete başvurulabilmesi için olağanüstü durumların mevcudiyetini şart koşar: yakın ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi, hastalık, savaş gibi olağanüstü durumlar yüzünden mirasbırakan resmî veya el yazılı vasiyetname yapamıyorsa sözlü yola başvurabilir; durum hem objektif hem somut imkansızlık niteliğinde olmalıdır. İkinci fıkra sözlü vasiyetin yapılış biçimini belirler: mirasbırakan son arzularını iki tanığa anlatır ve onlara bu beyanına uygun bir vasiyetname yazmaları veya yazdırmaları görevini yükler. Üçüncü fıkra tanıklara dair yasakların okuryazarlık koşulu hariç olmak üzere sözlü vasiyet için de geçerli olduğunu vurgular. Avukatlık pratiğinde sözlü vasiyet iddiasında olağanüstü durumun objektif belge ve tanık ifadeleriyle desteklenmesi, tanık ehliyetinin tek tek doğrulanması davanın temelini oluşturur.
Gerekçe
Eski Kanunun 486 ıncı maddesini karşılamaktadır.
Maddenin birinci fıkrasında olağanüstü durumlar arasında yer alan “salgın hastalık” yerine sadece “hastalık” koşulu yeterli görülmüştür. Sözlü vasiyet için tek başına bu olağanüstü koşullar içinde bulunmanın yeterli olmadığı, buna ilaveten, vasiyetçinin diğer vasiyetlerden birine başvurma olanağına sahip bulunmaması arandığından, olağanüstü hallere örnek olan hastalığın salgın bir hastalık olmasının şart olmadığı öngörülmüştür. Buna göre bir trafik kazası sonunda hastaneye kaldırılan bir kişi de, diğer vasiyetlerden birini yapma olanağına sahip değilse, sözlü vasiyet yapabilecektir.
Maddenin birinci fıkrasındaki bu değişiklik dışında, gerek birinci gerek ikinci fıkrada başka bir hüküm değişikliği yapılmamış, bu fıkralar arılaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır.
Maddenin ikinci fıkrasının ikinci cümlesi kaynak Kanunun 506 ıncı maddesine uygun olarak üçüncü fıkra haline getirilmiştir.
Maddenin üçüncü fıkrasında, “tanıkların okur yazar olma koşulu”na yer verilmemiştir. Yani tanıkların okur yazar olması koşulunun sözlü vasiyette zorunlu olması uygun görülmemiştir. Çünkü Ülkemizdeki okur yazar insan sayısı ve özellikle sözlü vasiyetin olağanüstü koşullarda yapılabilen bir vasiyet olduğu göz önünde tutularak bir de tanıkların “okur yazar” olması koşulu arandığında bu vasiyetin hemen hemen hiçbir zaman yapılamaması gibi bir sonuç doğmaktadır. Bunun önlenmesi ve vasiyete işlerlik kazandırabilmek amacıyla maddede bu yönde bir değişiklik yapılmıştır. Öte yandan tanıkların okur yazar olması önemli görülmemiştir. Zira tanıklar vasiyetçinin son arzularını her durumda mahkemeye ulaştırmakla yükümlü bulunmaktadırlar. Bu durumda bunların okur yazar olmaları çok önemli bir etki göstermemektedir.
İlgili Hizmet
TMK 539, miras hukuku kapsamında son arzuları anlatma konusunu düzenler.