TMK Madde 538 - El yazılı vasiyetname

Uyuşmazlık, 9.2.1998 tarihinde düzenlenen el yazılı vasiyetnamenin tanzim (düzenleme) yerinin gösterilmediği gerekçesiyle şekil noksanlığından iptali istemine ilişkindir; yerel mahkeme tanzim yeri bulunmadığından bahisle iptal kararı vermiştir. Yargıtay, mirasbırakanın 4721 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 01.01.2002'den sonra 09.05.2005'te öldüğünü tespit ederek, ölüm tarihinde yürürlükte olan TMK m.538'in el yazılı vasiyetnamede tanzim yerini 743 sayılı Kanun m.485'ten farklı düzenleyip geçerlilik şartları arasından çıkardığını vurgulamış ve yerel mahkemenin bu yönü dikkate almadan verdiği iptal kararını oyçokluğuyla bozmuştur. Karşı oydaki üye ise, 4722 sayılı Yürürlük Kanunu m.1/2 uyarınca işlemlerin geçerliliğinin yapıldıkları sırada yürürlükteki kanuna göre belirleneceğini, vasiyet düzenlendiğinde yürürlükte olan 743 sayılı TKM m.485'e göre tanzim yerinin muteberlik şartı olduğunu ve ölümün işlemin geçerliliğiyle değil yalnızca hüküm doğurmasıyla ilgili olduğunu belirterek hükmün onanması gerektiğini savunmuştur.

Uyuşmazlık, mirasbırakanın daktilo ile yazılmış 7.4.2002 tarihli vasiyetnamesinin tenfizi talebine ilişkindir; yerel mahkeme vasiyetnamenin TMK m.538'deki şekil koşullarını taşımadığı gerekçesiyle davayı reddetmiş, Yargıtay ise hükmü bozmuştur. Yargıtay'a göre el yazılı vasiyetnamenin baştan sona mirasbırakanın el yazısıyla yazılması zorunlu olup, daktilo ile yazılan metin m.538 şekil şartını karşılamasa da kanunda öngörülen şekillere uyulmadan yapılan vasiyetnameler kendiliğinden batıl olmaz. Mirasçılar geçersiz vasiyetnameye dahi mirasbırakanın son arzularına saygı duyarak geçerlik tanıyabileceğinden, usulüne uygun bir iptal davası açılıp iptal hükmü alınmadıkça bu tür vasiyetnameler geçerliliklerini korur; somut olayda açılan iptal davası da hak düşürücü süre nedeniyle reddedilip kesinleşmiştir. Bu nedenle mahkemenin, taraf delillerini toplayıp birlikte değerlendirerek sonucuna göre karar vermesi gerekirken salt şekil eksikliğinden geçersizlik sonucuna varıp davayı reddetmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.

Uyuşmazlık, el yazılı bir vasiyetnamenin tamamının miras bırakanın el ürünü olup olmadığına ilişkin olup, yerel mahkeme Adli Tıp Kurumu raporuna dayanarak hüküm kurmuştur. Yargıtay, mirasçılık ve mirasın geçişinin miras bırakanın ölüm tarihinde yürürlükte olan hükümlere göre belirleneceğini (4722 s.K. m.17) ve TMK m.538/1 uyarınca el yazılı vasiyetnamenin geçerliliği için yapıldığı yıl, ay ve günün gösterilerek başından sonuna kadar miras bırakanın el yazısıyla yazılıp imzalanması gerektiğini vurgulamıştır. Hükme esas alınan Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesinin 28.08.2006 tarihli raporunda vasiyetname yalnızca imzalar yönünden değerlendirilmiş; 1. sayfa sağ alttaki imzanın murise ait olduğu, diğer iki imzanın ait olmadığı tespit edilmekle yetinilmiş, ancak vasiyetnamenin tamamının murisin el ürünü olup olmadığı incelenmemiştir. Bu nedenle Yargıtay, vasiyetnamenin tümünün murisin el yazısı olup olmadığı konusunda Adli Tıp Kurumundan rapor alınmadan eksik incelemeye dayalı hüküm kurulmasını isabetsiz bularak kararı bozmuştur.