TMK Madde 492 - Vesayette tazminat davasında olağan zamanaşımı

Resmi Metin

Olağan zamanaşımı

Madde 492- (1) Sorumlu vasi ve kayyıma karşı açılacak tazminat davası kesin hesabın tebliğ edildiği tarihten başlayarak bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.

(2) Tazmin ettirilemeyen zararlar için Devlete karşı açılacak tazminat davasının zamanaşımı süresi, zararın vasi, kayyım ve yasal danışmana tazmin ettirilemeyeceğinin anlaşılmasından başlayarak bir yıldır.

(3) Vesayet dairelerinde görevli olanların sebebiyet verdikleri zararlardan dolayı Devlete karşı açılacak davaların zamanaşımı genel hükümlere tâbidir.

(4) Devletin rücu davası, rücu hakkının doğumunun üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, vesayet sorumluluğunda dört farklı dava türü için ayrı ayrı zamanaşımı süreleri öngören kapsamlı bir düzenlemeyi dört fıkra üzerinden kurar. Birinci fıkra sorumlu vasi ve kayyıma karşı açılacak tazminat davasını bir yıllık özel zamanaşımına tabi tutar; süre kesin hesabın tebliğ edildiği tarihten başlar. Bu kısa süre, vasilik ilişkisinin tamamlanmış sayıldığı kapanış belgesinin tebliğine bağlanmıştır. İkinci fıkra Devlete karşı açılacak ikincil sorumluluk davasını yine bir yıllık zamanaşımına bağlar; süre tazminin doğrudan sorumlulardan tahsil edilemeyeceğinin anlaşıldığı andan başlar. Üçüncü fıkra vesayet alanında görevli olanların verdikleri zararlardan dolayı Devlete açılacak davaların zamanaşımını genel hükümlere bırakır; bu istisnai çözüm kişisel kusur boyutunda klasik haksız fiil rejiminin muhafaza edildiğini yansıtır. Dördüncü fıkra ise Devletin rücu davasını bir yıllık özel süreye bağlar; süre rücu hakkının doğumundan başlar. Hüküm önceki 436 ncı maddenin karşılığıdır; vesayet organlarının sorumluluğunun yeni esaslara bağlanmasıyla zamanaşımı rejimi de buna göre yapılandırılmıştır.

Gerekçe

Eski Kanunun 436 ıncı maddesini karşılamakta olan madde konu ve kenar başlıklarıyla birlikte yeniden kaleme alınmıştır.

Yeni düzenleme vesayet organlarının sorumluluğu eskisinden farklı esaslara bağlandığından sorumluluğa ilişkin zamanaşımının düzenlenmesinde de bu husus dikkate alınmıştır.

Sorumlu vasi ve kayyıma karşı açılacak tazminat davası kesin hesabın tebliğ edildiği tarihten itibaren bir yıllık zamanaşımına tabi olacaktır.

Yasal danışmanlar için kesin hesap söz konusu olmayacağı cihetle bunlara karşı açılacak davaların zamanaşımı genel hükümlere tabi olacaktır.

Devlete karşı açılacak tazminat davalarında, vasi, kayyım ve yasal danışmana tazmin ettirilmeyeceği anlaşılan zararlar açısından, bu durumun anlaşılmasından itibaren bir yıllık bir zamanaşımı söz konusu olacaktır. Buna karşılık, vesayet makamlarında görevli olanların sebebiyet verdikleri zararlardan dolayı Devlete karşı açılacak davaların zamanaşımı genel hükümlere tabi olacaktır.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 8.HD içtihatları

Yargıtay 8.HD E. 2019/6484 K. 2020/1593 19.02.2020 Onama

TMK m.492'deki bir yıllık zamanaşımı, sorumlu vasi ve kayyıma karşı açılacak tazminat davasına özgü olup kesin hesabın tebliğiyle başlar; yönetim kayyımının topladığı gelirlerin gerçek malikçe istenmesinde uygulanmaz, TMK m.585 yollamasıyla m.639 süreleri geçerlidir.

Detaylı özeti gör

Gaip malikin taşınmazına 3561 sayılı Kanun m.2 uyarınca yönetim kayyımı olarak atanan defterdarın topladığı kira ve ecrimisil gelirleri, taşınmazın gerçek maliki olduğu sonradan tespit edilen cemaat vakfı tarafından istenmiş; yerel mahkeme istemi TBK m.82 sebepsiz zenginleşme zamanaşımından reddetmiştir. Daire, kayyımın taşınmazı kanun ve mahkeme kararı gereği yönettiğini, bu nedenle sebepsiz zenginleşme hükümlerinin uygulanamayacağını belirlemiştir. Ayrıca TMK m.403/son yollamasıyla vasi hükümleri kayyıma uygulansa da, m.489-494 arasında düzenlenen hesap sorumluluğuna ve m.492'deki bir yıllık zamanaşımına dayalı tazminat davası bulunmadığından bu maddenin somut uyuşmazlıkta uygulama alanı olmadığı saptanmıştır. Uygulanacak hüküm TMK m.585 göndermesiyle m.639'daki bir yıl / on yıl süreleridir ve son öğrenme anı vakıf adına tapuya tescil tarihidir.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/2301 K. 2019/502 09.04.2019 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Anneannenin, babanın velayetinin nez'i istemli davası kabul edilmiştir. Adana BAM, baba ile küçükler arasında menfaat çatışması bulunduğundan TMK m.492/2 gereği çocuklara kayyım atanmadan ve kayyıma tebligat yapılmadan karar verilmesini usule aykırı bulup kararı kaldırmıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Anneanne, velayeti babaya verilmiş iki torunu yönünden babanın velayetinin nez'ini istemiş; ilk derece mahkemesi davayı kabul ederek velayeti babadan almıştır. Adana BAM, davalı baba ile küçükler arasında menfaat çatışması bulunduğu halde çocuklara kayyım atanmadan ve kayyıma duruşma tebliğ edilmeden karar verilmesini, ayrıca diğer çocuklar yönünden araştırma yapılmamasını usule aykırı bularak davalının istinafını esas incelenmeksizin usulden kabul etmiş ve ilk derece kararını kaldırarak dosyayı mahkemesine iade etmiştir.

Kararı incele →

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

TMK Madde 492 Vesayette tazminat davasında olağan zamanaşımı

Resmi Metin

Avukat Yorumu

Gerekçe

İlgili Yargıtay Kararları

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Ücretsiz Hakkınız Doldu