TMK Madde 397 Kamu vesayeti

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 397, vesayet birimlerinin iç yapısını ve hangi mahkemenin hangi rolü üstlendiğini belirler.

Resmi Metin

Kamu vesayeti

Madde 397- (1) Kamu vesayeti, vesayet makamı ve denetim makamından oluşan vesayet daireleri tarafından yürütülür.

(2) Vesayet makamı, sulh hukuk mahkemesi; denetim makamı, asliye hukuk mahkemesidir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, vesayet birimlerinin iç yapısını ve hangi mahkemenin hangi rolü üstlendiğini belirler. Birinci fıkraya göre kamu vesayeti, vesayet makamı ve denetim makamından oluşan vesayet birimleri tarafından yürütülür; iki katmanlı bir yapı kurulmuştur. İkinci fıkraya göre vesayet makamı sulh hukuk mahkemesi, denetim makamı ise asliye hukuk mahkemesidir. Sulh hukuk birinci derecede karar verirken asliye hukuk üst denetim görevini taşır. Yargı yetkisi ile vesayet sürecinin idari yanı tek elde toplanmıştır. Avukatlık pratiğinde vesayet talebi ile başvuru sulh hukuk mahkemesine, sulh hukuk kararına itiraz veya denetim talebi ise asliye hukuk mahkemesine yöneltilir; iki yargı yerine birden başvurulması yetkisizlik veya derdestlik itirazlarına yol açar.

Gerekçe

Yürürlükteki Kanunun 347 inci maddesini karşılamaktadır. Sulh hukuk mahkemesi vesayet makamı, asliye hukuk mahkemesi ise denetim makamı olduğundan bu terimler tercih edilmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

İlgili Yargıtay kararları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2008/6699 K. 2008/10010 Kısmi
Usul

Türk Medeni Kanununun 397. maddesi uyarınca vesayette denetim makamı görevi Asliye Hukuk Mahkemesine ait olup, vesayet makamının reddettiği itirazların incelenmesi bu denetim makamınca yapılır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Miras ortaklığı temsilcisinin (kayyım) şahsına yönelik itirazı inceleyecek görevli makamın ve mahkemenin belirlenmesi. Değerlendirme: Kayyıma yapılan itirazlarda vasi hükümleri uygulanır; vesayet makamı itirazı reddederse denetim makamı incelemelidir ve TMK m.397'ye göre denetim makamı görevi Asliye Hukuk Mahkemesine aittir. Sonuç: Temsilci atamaya ilişkin hüküm onanmış, temsilcinin şahsına yönelik itiraz dilekçesi görev yönünden reddedilerek dosya mahalline geri çevrilmiştir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2013/953 K. 2013/20525 Kısmi
Usul

TMK m.397/2 uyarınca vesayet denetim makamı Asliye Hukuk Mahkemesi olup, vesayet makamının (sulh hukuk) reddettiği temsilci/kayyım sıfatına yönelik itirazları inceleme görevi bu denetim makamına aittir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Miras ortaklığına atanan temsilcinin (özel kayyım) sıfatına yönelik itirazı incelemeye hangi makamın görevli olduğu. Değerlendirme: Mümessile yapılan itiraz, vasi hükümleri uyarınca incelenir; vesayet makamı itirazı reddederse denetim makamı inceler. TMK m.397'ye göre denetim makamı görevi Asliye Hukuk Mahkemesine aittir. Sonuç: Esasa ilişkin temyiz itirazları yönünden hüküm ONANMIŞ; temsilcinin sıfatına ilişkin itiraz bakımından dilekçenin görev yönünden reddiyle dosyanın mahalline İADESİNE karar verilmiştir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2012/13411 K. 2013/5203 Bozma
Miras Usul m.397/2

Vesayet hükümlerinin uygulandığı kayyımlıkta (miras ortaklığı temsilcisi) temsilcinin şahsına yönelik itirazı, vesayet makamının reddi halinde inceleyecek denetim makamı, TMK m.397/2 uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesidir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Miras ortaklığı temsilcisinin (özel kayyım) şahsına yönelik itirazı hangi makamın inceleyeceği ve vesayet usul hükümlerinin kayyıma uygulanıp uygulanmayacağı. Değerlendirme: TMK m.431 uyarınca vasi tayinindeki usul kayyım için de geçerlidir; m.422 gereği sıfata itiraz ve kaçınma sebepleri incelenir; vesayet makamı itirazı reddederse denetim makamı inceler ve TMK m.397/2 uyarınca denetim makamı Asliye Hukuk Mahkemesidir. Sonuç: Terekeye temsilci atanmasına ilişkin hüküm onanmış, temsilcinin şahsına yönelik itiraz yönünden hüküm görev incelemesi için mahalline iade edilmiştir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2012/27258 K. 2013/20404
Velayet Usul Miras m.397/2

Vesayet makamının kayyıma (mümessile) yönelik itirazı reddetmesi halinde bu kararı inceleyecek denetim makamı, TMK m.397/2 uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesidir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Miras ortaklığı temsilcisinin (kayyım/mümessil) şahsına yönelik itirazı vesayet makamı reddettiğinde, bu itirazı inceleyecek denetim makamının hangi mahkeme olduğu. Değerlendirme: TMK m.431 ve m.422 gereği vasi usulü kayyıma da uygulanır; TMK m.397/2'deki denetim makamı görevi Asliye Hukuk Mahkemesine aittir, dolayısıyla itiraz dilekçesi görev yönünden reddedilmelidir. Sonuç: Dilekçenin görev yönünden reddi ile dosyanın geri çevrilmesine oybirliğiyle karar verildi.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2012/19117 K. 2013/10808 Bozma
Usul Miras

TMK m.397 uyarınca vesayet işlerinde denetim makamı görevi Asliye Hukuk Mahkemesine ait olup, vesayet makamının kayyıma/mümessile yönelik itirazı reddetmesi halinde bu itirazın denetim makamı sıfatıyla Asliye Hukuk Mahkemesince incelenmesi gerekir.

Detaylı özeti gör

Sulh hukuk mahkemesince miras ortaklığına temsilci (kayyım) atanmış; temsilcinin şahsına yönelik itiraz temyiz edilmiştir. Daire, miras ortaklığı temsilcisinin (TMK m.640) özel kayyım niteliğinde olduğunu, vasi tayini usulünün (TMK m.431, m.422) mümessile de uygulanacağını, vesayet makamı itirazı reddederse denetim makamının incelemesi gerektiğini belirtmiştir. Sonuç: TMK m.397 uyarınca denetim makamı görevi Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğundan dilekçe görev yönünden reddedilerek dosya mahalline geri çevrilmiştir.

Diğer kararlar (1)
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2012/17661 K. 2013/9419
Miras Velayet Usul m.397/2

TMK m.397/2 uyarınca vesayet dairelerinden denetim makamı görevi asliye hukuk mahkemesine ait olup, vesayet makamının (sulh hukuk) reddettiği itirazların incelenmesi bu makama düşer.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Miras ortaklığı temsilcisinin (özel kayyım) şahsına yönelik itirazı hangi makamın inceleyeceği. Değerlendirme: Mümessile yapılan itirazlar vasi hükümlerine göre incelenir; vesayet makamı (sulh hukuk) itirazı reddederse denetim makamı incelemelidir ve TMK m.397/2 uyarınca denetim makamı görevi asliye hukuk mahkemesine aittir. Sonuç: Görev yönünden reddedilen dilekçeye ilişkin dosyanın, kurallar çerçevesinde değerlendirilmek üzere mahalline geri çevrilmesine oybirliğiyle karar verilmiştir.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2021/1827 K. 2022/1502 Düzelterek Esastan Red

Adana BAM, tereke temsilcisinin şahsına yönelik itirazları inceleme görevinin öncelikle vesayet makamı olan sulh mahkemesine, kabul etmemesi halinde TMK m.397 uyarınca denetim makamı olan asliye mahkemesine ait olduğunu benimsemiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Miras ortaklığına temsilci atanması davasında ilk derece mahkemesi K10'u tereke temsilcisi olarak atamış, bir kısım mirasçı istinafa başvurmuştur. Adana BAM, temsilci atanmasına dayanak teşkil eden Anamur 3. AHM dosyasındaki yetki ve süreden geri dönüldüğünü, davacının talebini değiştirdiğini ve terekeyi ilgilendiren başka husus bulunmadığını saptamıştır. Temsilci atanmasını gerektiren koşul kalmadığından davanın reddi gerektiğini belirleyerek istinafı kabul etmiş, yeniden yargılamayı gerektirmediğinden kararı düzelterek davayı reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 5. Hukuk Dairesi E. 2021/899 K. 2021/1589 Usulden Red

Adana BAM, TMK m.397 uyarınca Sulh Hukuk Mahkemesinin vesayet makamı, Asliye Hukuk Mahkemesinin denetim makamı olduğunu; vasinin şahsına yönelik itirazın denetim makamına yapılması gerektiğini belirterek istinafı usulden reddetti.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, sağlık sorunları bulunan kişiye TMK m.405 uyarınca kısıtlama ve vasi atanması istemine ilişkindir. İlk derece (vesayet) mahkemesi kısıtlının bir yakınını vasi olarak atamış, asli müdahil ise vasinin uygunluğu ve çıkar çatışması iddialarıyla istinafa başvurmuştur. Adana BAM, vasinin şahsına yönelik itirazın denetim makamı olan Asliye Hukuk Mahkemesine yapılması gerektiğini belirterek istinaf talebini usulden reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 5. Hukuk Dairesi E. 2019/980 K. 2020/970 Usulden Red

Adana BAM, TMK m.397/2 uyarınca vesayet makamı kararlarına karşı denetim makamının Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, bu kararlara karşı itiraz yolunun açık olup istinafın mümkün olmadığını belirtti.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alan hükümlüye TMK m.407 uyarınca vasi atanması ve vasinin defter/rapor yükümlülüğüne ilişkindir. İlk derece mahkemesi hükümlüyü kısıtlayıp vasi atamış, hükümlü çeşitli yönlerden istinafa başvurmuştur. Adana BAM, vesayet makamı kararlarına karşı denetim makamına itiraz yolunun açık olup istinafın mümkün olmadığını belirterek başvuruyu usulden reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2020/390 K. 2020/1076 Görevsizlik

Adana BAM, TMK m.397/2 uyarınca vesayet makamının sulh hukuk, denetim makamının asliye hukuk mahkemesi olduğunu belirterek kayyım atamasına itirazın önce vesayet, kabul edilmezse denetim makamınca inceleneceğini saptadı.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Adana 9. Aile Mahkemesindeki babalık (soybağının reddi) davasında küçük ile yasal temsilcisinin menfaat çatışması nedeniyle küçüğe temsil kayyımı olarak atanan avukat, görevin ve takdir edilen ücretin kaldırılması için istinafa başvurmuştur. Adana BAM, kayyımın atamaya ve sıfatına yönelik itirazlarını inceleme görevinin TMK 422/431 uyarınca öncelikle vesayet makamı sulh mahkemesine, kabul edilmezse denetim makamı asliye mahkemesine ait olduğunu belirtmiştir. Bu nedenle istinaf başvuru dilekçelerini görev yönünden reddedip dosyayı gereği yapılmak üzere ilk derece mahkemesine geri çevirmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!