TMK Madde 396 Vesayet organları: Genel olarak

Özet 1 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 396, vesayet kurumunun organlarını sayar ve kurumsal mimariyi tanımlar.

Resmi Metin

Genel olarak

Madde 396- Vesayet organları, vesayet daireleri ile vasi ve kayyımlardır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, vesayet kurumunun organlarını sayar ve kurumsal mimariyi tanımlar. Hükme göre vesayet organları, vesayet birimleri ile vasi ve kayyımlardan oluşur. Vesayet birimleri kamu otoritesini, vasi ve kayyım ise vesayet altındaki kişinin doğrudan temsilciliğini üstlenir. Bu ikili yapı, vesayet kurumunun kamu denetimi ile özel temsil arasında köprü vazifesi görmesini gösterir. Mevzuat tarafından "vesayet teşkilâtı" yerine "vesayet düzeni", "vesayet uzuvları" yerine "vesayet organları" denmesi terminolojik güncellemeye işaret eder; ayrıca "kanuni müşavir" terimi yerine "yasal danışman" deyimi tercih edilmiştir. Avukatlık pratiğinde vesayet işlemine başlamak isteyen müvekkilin başvurduğu makamı ve sıfatını net biçimde belirlemesi, hangi organın yetkili olduğunu önceden saptaması zorunludur; aksi hâlde başvuru yetkisizlik nedeniyle reddedilir.

Gerekçe

Bu madde ile başlayan vesayet konusunda yürürlükteki Kanunun sistemi esas itibarıyla korunduğu gibi kurumla ilgili terimlere, çok alışılmış ve yerleşmiş olmaları sebebiyle aynen yer verilmiştir. Özellikle vesayet, vasi, vesayet makamı, aile vesayeti, aile meclisi, kayyım terimleri aynen korunmuş, sadece “kanuni müşavir” yerine “yasal danışman” deyimi kullanılmıştır. Buna karşılık “vesayet teşkilatı” deyimi yerine “vesayet düzeni”, ” vesayet uzuvları” yerine “vesayet organları” ve “vesayet daireleri” yerine de “vesayet makamları” deyimleri kabul olunmuştur. Madde, yürürlükteki Kanunun 346 ıncı maddesini karşılamaktadır. Yürürlükteki Kanunda olduğu gibi, “vesayet organlarının vesayet daireleri ile vasi ve kayyımlardan oluştuğu belirtilmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 2.HD içtihatları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2016/22537 K. 2018/10098 Bozma
Usul

4721 sayılı TMK'nın ikinci kitabından (m.118-395) kaynaklanan davalar aile mahkemesinin görev alanına girer; vesayeti düzenleyen üçüncü kısım (TMK m.396-494) ise bu görev kapsamı dışında tutulmuştur.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: 4721 sayılı TMK'nın ikinci kitabından (m.118-395) kaynaklanan boşanma davasının, üçüncü kısım (m.396-494) hariç olmak üzere görevli ve yetkili aile mahkemesinde görülmesi gerekip gerekmediği. Değerlendirme: Karardan sonra yargı çevresinde aile mahkemesi kurulup faaliyete geçtiğinden, dava görevli aile mahkemesine devredilmelidir. Sonuç: Hüküm, davanın görevli ve yetkili aile mahkemesine devredilmek üzere bozulmuştur.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2016/22166 K. 2018/8803 Bozma
Usul

TMK m.396-494 arasında düzenlenen vesayete ilişkin üçüncü kısım, aile mahkemesinin TMK ikinci kitabından (m.118-395) kaynaklanan davalara bakma görevinin kapsamı dışında tutulmuştur.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Boşanma davasında görev ve yetki; davanın hangi mahkemece bakılacağı. Değerlendirme: 4721 sayılı TMK'nın üçüncü kısmı (m.396-494) hariç ikinci kitaptan (m.118-395) doğan tüm davalar aile mahkemesinde görülür; dava ikinci kitapta yer aldığından ve yargı çevresinde aile mahkemesi karardan sonra faaliyete geçtiğinden dava görevli aile mahkemesine devredilmelidir. Sonuç: Hüküm bozulmuştur.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2016/25872 K. 2017/398 Bozma
Usul Anlaşmalı Boşanma

4787 sayılı Kanun uyarınca 4721 sayılı TMK'nın üçüncü kısmı (TMK m.396-494, vesayet) hariç olmak üzere ikinci kısmından (m.118-395) kaynaklanan davalar aile mahkemesinde görülür; m.396-494 kapsamındaki işler bu görev alanının dışındadır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Anlaşmalı boşanma kararı kesinleşmeden davacı feragat edince mahkemenin kendi kararını ek kararla kaldırmasının ve aile mahkemesi kurulan yerde görev sorununun isabeti. Değerlendirme: İlk derece kararını kaldırma yetkisi münhasıran Yargıtay'a ait olup mahkemenin ek kararla kendi kararını kaldırması isabetsizdir; TMK ikinci kısmından (m.118-395) kaynaklanan dava, üçüncü kısım (TMK m.396-494) hariç, görevli ve yetkili aile mahkemesine devredilmelidir. Sonuç: Ek kararın kaldırılmasına, hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2016/16761 K. 2018/5168 Bozma
Usul

Aile mahkemelerinin görevi 4721 sayılı TMK'nın ikinci kitabından (m.118-395) kaynaklanan davaları kapsar; üçüncü kısım niteliğindeki vesayet hükümleri (TMK m.396-494) bu görev alanı dışında tutulmuştur.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Karşılıklı boşanma davasının görevli ve yetkili aile mahkemesine devri gerekip gerekmediği; TMK ikinci kitabından (m.118-395) kaynaklanan davaların aile mahkemesinde görüleceği, üçüncü kısmın (TMK m.396-494) bu kapsam dışında olduğu. Değerlendirme: Dava TMK ikinci kitapta yer aldığından, karardan sonra yargı çevresinde faaliyete geçen aile mahkemesine devri zorunludur. Sonuç: Hüküm görevli ve yetkili aile mahkemesine devredilmek üzere BOZULMUŞTUR.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2016/10357 K. 2018/1676 Bozma
Usul

4721 sayılı TMK'nın üçüncü kısmı (vesayet, m.396-494) aile mahkemesinin görev alanı dışında olup, ikinci kitaptan (m.118-395) kaynaklanan davalar aile mahkemesinde görülür.

Detaylı özeti gör

Boşanma davası TMK ikinci kitabında yer aldığından aile mahkemesinin görev alanına girmektedir. Karar tarihinden sonra mahkemenin yargı çevresinde aile mahkemesi kurulup faaliyete geçtiğinden, dava görevli ve yetkili aile mahkemesine devredilmelidir. Sonuç: Hüküm bu sebeple bozulmuş, bozma sebebine göre kusur, nafaka ve tazminatlara ilişkin diğer yönlerin incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Diğer kararlar (1)
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2016/16697 K. 2018/6057 Bozma
Usul

TMK'nın üçüncü kısmını oluşturan vesayet hükümleri (TMK m. 396-494), aile mahkemesinin görev alanına giren ikinci kitap davalarının (TMK m. 118-395) dışında tutulan bağımsız bir kısım olarak konumlanır.

Detaylı özeti gör

Karşılıklı boşanma davasında kadın, velayet ve tazminat miktarları yönünden temyize başvurmuştur. Daire, 4787 sayılı Kanun uyarınca aile mahkemesinin görev alanını belirlerken TMK'nın ikinci kitabından kaynaklanan davaların aile mahkemesinde görüleceğini, üçüncü kısmın (TMK m. 396-494) bu kapsam dışı olduğunu vurgulamıştır. Karardan sonra yargı çevresinde aile mahkemesi kurulup faaliyete geçtiğinden, dava görevli ve yetkili aile mahkemesine devredilmek üzere hüküm bozulmuştur. Sonuç: Hüküm bozulmuş, diğer yönlerin incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!