TMK Madde 346 Çocuğun korunması için alınacak önlemler

Özet 1 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 346, çocuğun yararı ve gelişimi tehlikeye düştüğü hâlde ana-babanın çare bulamadığı veya bunu yapacak gücü kalmadığı durumlarda hâkimin alabileceği önlemleri düzenler.

Resmi Metin

Koruma önlemleri

Madde 346- Çocuğun menfaati ve gelişmesi tehlikeye düştüğü takdirde, ana ve baba duruma çare bulamaz veya buna güçleri yetmezse hâkim, çocuğun korunması için uygun önlemleri alır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, çocuğun yararı ve gelişimi tehlikeye düştüğü hâlde ana-babanın çare bulamadığı veya bunu yapacak gücü kalmadığı durumlarda hâkimin alabileceği önlemleri düzenler. Hüküm, ana-babanın velayet hakkını sona erdirmeden çocuğa yönelik tedbir alma imkânını tanır; aile birliği bozulmadan müdahale gücüne ölçülü bir çerçeve çizer. Tehlike fiziksel zarar, eğitim eksikliği, ihmal, kötü muamele veya psikososyal istismar şeklinde tezahür edebilir; sayım sınırlı değildir. Avukatlık pratiğinde tedbir talebi her zaman delile dayalı olmalı; sosyal hizmet uzmanı raporu, okul devamsızlık tutanakları, sağlık kayıtları ve psikolojik gözlem notları dosyaya konulmalıdır. Tedbir sonuçsuz kalırsa hâkim TMK m. 347 (kuruma yerleştirme) ve m. 348 (velayetin kaldırılması) yollarına başvurabilir; bu sıralama orantılılık ölçütü gereğidir.

Gerekçe

Eski Kanunun 272 inci maddesini karşılayan bu madde, 1984 tarihli Öntasarının 263 üncü maddesinden bazı ufak ifade değişiklikleri yapılmak suretiyle alınmıştır. Yürürlükteki metinde yer alan ana ve babanın “Vazifelerini ifa etmemeleri” koşulu dar görülmüş ve çocuğun menfaati ve gelişmesinin tehlikeye düşmesi, ana ve babanın bu duruma çare bulamamaları veya buna güçlerinin yetmemesi halini de kapsayacak şekilde daha geniş bir ifade şekli tercih edilmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

İlgili Yargıtay kararları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2018/1072 K. 2019/185 Kabul
Velayet Usul

TMK m.346'nın da içinde yer aldığı velayet hükümleri kamu düzenine ilişkin olup re'sen araştırma ilkesi geçerlidir; idrak çağındaki çocuğun velayete dair görüşü, mahkeme huzurunda alınması zorunlu olmaksızın uygun ortamda uzman/pedagog aracılığıyla da alınabilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Velayetin değiştirilmesi davasında idrak çağındaki çocuğun görüşünün mutlaka mahkeme huzurunda mı yoksa uzman (pedagog) aracılığıyla mı alınabileceği. Değerlendirme: BM ve Avrupa çocuk hakları sözleşmeleri çocuğun doğrudan ya da temsilci/uygun makam yoluyla, kendisine elverişli ortamda dinlenmesini öngörür; mahkeme huzurunda dinleme zorunlu değildir, uzmanca alınan görüş yeterli olabilir. Sonuç: Davalının karar düzeltme istemi kabul edilerek bozma kararı kaldırılmış, direnme yerinde bulunmuş, esasa ilişkin temyiz için dosya Daireye gönderilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/3117 K. 2018/1278 Bozma
Velayet Usul

TMK m.337, 340, 342 ve 346 uyarınca velayet çocuğun bakım, eğitim, öğretim, korunması ve temsilini kapsar; idrak çağındaki çocuğun velayeti düzenlenirken kendisine danışılıp gerekçeli görüşünün alınması ve üstün yararına ters düşmedikçe bu görüşe önem verilmesi gerekir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: İdrak çağındaki müşterek çocuğun velayetinin değiştirilmesinde çocuğun mahkeme huzurunda bizzat dinlenmesinin gerekip gerekmediği, uzman beyanının yeterli olup olmadığı. Değerlendirme: Velayette çocuğun üstün yararı esastır; idrak çağındaki çocuğa kendisini ilgilendiren konuda danışılarak gerekçeli görüşü alınmalı, görüş çıkarına ters düşmedikçe önem verilmelidir. Sonuç: Direnme kararı, Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerle BOZULMUŞTUR.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2018/483 K. 2018/1356 Bozma
Velayet Nafaka Tazminat Kusur Usul

TMK m.337, 340, 342 ve 346 uyarınca velayet, çocuğun bakım, eğitim, öğretim ve korunması ile temsil görevlerini kapsar; ana babanın velayet altındaki çocukların kişiliklerine ve mallarına ilişkin hak, ödev, yetki ve yükümlülüklerini de içerir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Karşılıklı boşanmada eşit kusur, kadın yararına manevi tazminat ile yoksulluk nafakası ve idrak çağındaki çocuğun velayeti yönünden karar düzeltme incelemesi. Değerlendirme: Erkeğin daha ağır kusurlu olduğu, kadının geliri bulunmadığı, devamlı birlikte yaşamanın ispatlanamadığı ve 10 yaşındaki çocuğun velayet konusunda dinlenmediği saptanmıştır. Sonuç: Onama kararı kaldırılarak direnme kararı yoksulluk nafakası ve velayet yönlerinden bozulmuş, birinci bent yönünden karar düzeltme reddedilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2010/356 K. 2010/389 Direnme Bozuldu
Velayet Usul

Velayetin kaldırılması TMK m.346'da düzenlenen koruma önlemlerinden biri olmayıp, usulüne uygun harcı yatırılarak veya kamu ihbarı üzerine açılmış ayrı bir dava gerektirir; hakim tedbir kararıyla resen velayeti kaldıramaz.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Aile mahkemesinin TMK m.346 koruma önlemleri kapsamında, usulüne uygun açılmış bir dava bulunmadan resen velayetin kaldırılmasına karar verip veremeyeceği. Değerlendirme: Velayetin kaldırılması, TMK m.346'da düzenlenen koruma önlemlerinden biri değildir; usulüne uygun harcı yatırılarak ya da kamu ihbarıyla açılmış ayrı bir dava (m.348) gerektirir; velayet kamu düzenine ilişkin olsa da bu, hakimin olaya resen el koyabileceği anlamına gelmez. Sonuç: Direnme kararı, Özel Daire bozma kararı doğrultusunda oybirliğiyle bozulmuştur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2019/96 K. 2022/571 Onama
Velayet Tanıkla İspat Nafaka Usul

Velâyet, TMK m.337, 340, 342 ve 346 uyarınca çocukların bakım, eğitim, öğretim, korunması ve temsil görevlerini kapsar; velâyete ilişkin uyuşmazlıklarda asıl olan çocuğun üstün yararının korunmasıdır.

Detaylı özeti gör

Boşanmada velâyet düzenlenirken idrak çağındaki çocuğun görüşünün alınması zorunludur; ancak bu görüş mutlaka hâkim huzurunda değil, çocuğun üstün yararı gözetilerek uzman/pedagog gibi diğer kişi ve kurumlar aracılığıyla da alınabilir. Somut olayda çocuğun görüşü uzman psikolog tarafından alınmış olup, mahkemece yeniden hâkim huzurunda dinlenmesine gerek bulunmadığına ilişkin direnme yerinde görülmüştür. Sonuç: Direnme uygun bulunarak dosya, esas ve nafaka itirazları yönünden Özel Daireye gönderilmiştir.

Diğer kararlar (2)
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2016/15031 K. 2016/15283 Bozma
Velayet Usul

Velayetin değiştirilmesi reddedilse dahi, çocukların korunmasına yönelik TMK m.346 uyarınca tedbir uygulanması yolundaki tali talep hakkında hakim olumlu ya da olumsuz bir karar kurmak zorundadır.

Detaylı özeti gör

Velayetin değiştirilmesi davasında baba, talebinin reddi halinde TMK m.346 uyarınca çocuklar yönünden tedbir kararı verilmesini tali olarak istemiştir. Mahkeme velayetin değiştirilmesi isteğini reddetmiş, ancak TMK m.346'ya dayanan tedbir talebi hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar kurmamıştır. Hakim talep sonuçlarıyla bağlı olup her talep hakkında hüküm kurmak zorundadır (HMK m.26, 297/2). Sonuç: Tedbir talebi yönünden karar verilmemesi nedeniyle hüküm bozulmuş, diğer bölümler onanmıştır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2007/16702 K. 2007/17570 Bozma
Velayet

TMK m.346 koşulları gerçekleşmedikçe, velayetin kendisinde bırakıldığı ebeveynin velayet görevini fiilen kullanamaması sonucunu doğuracak koruma önlemine hükmedilemez.

Detaylı özeti gör

Velayetin babadan kaldırılması davası reddedilip velayet babada bırakılmış; ancak TMK m.346 koşulları gerçekleşmemişken babanın velayeti fiilen kullanamaması sonucunu doğuracak şekilde çocukların öğrenimlerini anneannelerinin yanında sürdürmelerine karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur. Velayet, çocukların bakım, eğitim, öğretim, korunma ve temsil görevlerini kapsar; kaldırma/değiştirme şartları gerçekleşmedikçe velayete müdahale edilemez. Sonuç: Hüküm bu yönden bozulmuş, davacının temyiz itirazları reddedilerek diğer yönler onanmıştır.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

TMK Madde 346 - Çocuğun korunması için…

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!