TBK Madde 96 - Erken ifa

Karar özeti: Genel kredi sözleşmesi kapsamında zirai ve rotatif kredi kullanan kredi borçlusu, kredilerin erken kapatılması sırasında tahsil edilen erken ödeme komisyonu ile diğer masrafların fahiş olduğunu ileri sürerek iadesini istemiş; ilk derece mahkemesi davayı kısmen kabul etmiştir. Daire, bankanın tacir sıfatıyla kullandırdığı krediler nedeniyle ücret isteyebileceğini, ancak emsal banka uygulamaları ve bankanın Merkez Bankasına bildirdiği oranla karşılaştırıldığında ödenen kredinin yüzde 4,528'ine karşılık gelen erken kapama komisyonunun fahiş olduğunu, ne amaçla alındığı açıklanmayan operasyon masraflarının da iade edilmesi gerektiğini belirterek davalı bankanın istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Karar özeti: Dava, genel kredi sözleşmesine dayalı ticari kredinin erken kapatılması sırasında tahsil edilen erken ödeme komisyonunun fazla kısmının iadesi istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi, emsal banka uygulamalarından yalnızca yüzde iki oranını ve kesinti tarihinde yürürlükte olmayan bir tebliği esas alarak davayı kabul etmiştir. Daire, tacirler arasındaki ticari kredide erken ifa nedeniyle indirim istenemeyeceğini, sözleşmede erken kapama ücreti kararlaştırıldığı hâlde oranın belirlenmediğini, bu durumda emsal banka uygulamalarının ortalamasının esas alınması gerektiğini belirterek bankanın istinaf başvurusunu kabul etmiş, kararı kaldırarak esas hakkında yeniden hüküm kurmuş ve davayı kısmen kabul etmiştir.

Karar özeti: Ticari kredisini vadesinden önce kapatan kredi borçlusu, bankanın sözleşmede öngörülenin üzerinde bir oranla erken ödeme komisyonu tahsil ettiğini ileri sürerek fazla alınan bedelin iadesini istemiştir. İlk derece mahkemesi, diğer bankaların bildirdiği oranlardan yüzde iki üzerinden hesap yaptırarak davayı kabul etmiştir. Daire, tarafların tacir ve kredinin ticari kredi olması nedeniyle tüketici mevzuatının uygulanamayacağını, TBK 96 uyarınca erken ifanın kural olarak mümkün olduğunu fakat sözleşme, kanun veya âdet gerektirmedikçe indirim istenemeyeceğini, erken ödeme komisyonunu düzenleyen sözleşme hükmünün genel işlem koşulu sayılamayacağını belirtmiş; hesabın emsal oranlar yerine sözleşmede yazılı oran üzerinden yapılması gerektiğini saptayarak kararı kaldırmış ve yeniden esas hakkında hüküm kurmuştur.

Karar özeti: Ticari kredi borcunu vadesinden önce kapatan davacı şirket, bankaca tahsil edilen erken kapama komisyonunun genel işlem koşullarına aykırı biçimde alındığını ileri sürerek iadesi için başlattığı takibe yapılan itirazın iptalini istemiştir. İlk derece mahkemesi, sözleşmedeki hesaplama yöntemine göre fazla tahsil edilen kısım yönünden davayı kısmen kabul etmiştir. Daire; TBK m.96 uyarınca erken ifanın kural olarak mümkün olduğunu, ancak kanun, sözleşme veya âdet gerektirmedikçe erken ifa sebebiyle indirim istenemeyeceğini, ticari kredilerde böyle bir düzenleme veya âdet bulunmadığını, erken kapama ücretini düzenleyen sözleşme hükmünün iki tarafın menfaatini koruduğundan genel işlem koşulu sayılamayacağını belirterek davacının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Karar özeti: Genel kredi sözleşmesi kapsamında ticari kredi kullanan tacir, kredilerini erken kapatması üzerine bankanın yüzde beş oranında tahsil ettiği erken ödeme ücretinin fahiş olduğunu ileri sürerek fazla kısmının iadesini istemiştir. İlk derece mahkemesi, sözleşmenin erken ödeme maddesinde bu oranın kararlaştırıldığını ve basiretli tacirin bunu bilerek imzaladığını belirterek davayı reddetmiştir. Daire, TBK m.96 uyarınca borcun erken ifasına engel bulunmamakla birlikte sözleşme, kanun veya âdet gerektirmedikçe erken ifa nedeniyle indirim istenemeyeceğini, ticari krediler bakımından böyle bir düzenleme veya âdet bulunmadığını, erken ifanın esasen kredi borçlusunun lehine olduğunu ve erken kapama ücretinin genel işlem şartı niteliğinde olmadığını belirterek istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.