TBK Madde 96 Erken ifa
TBK 96, sözleşmenin hükümlerinden veya özelliğinden ya da durumun gereğinden tarafların aksini kastettikleri anlaşılmadıkça borçlu, edimini sürenin sona ermesinden önce ifa edebilir. Ancak kanun, sözleşme ya da âdet gereği olmadıkça borçlu, erken ifada bulunması sebebiyle indirim yapamaz.
Resmi Metin
Erken ifa
Madde 96- Sözleşmenin hükümlerinden veya özelliğinden ya da durumun gereğinden tarafların aksini kastettikleri anlaşılmadıkça borçlu, edimini sürenin sona ermesinden önce ifa edebilir. Ancak, kanun veya sözleşme ya da âdet gereği olmadıkça borçlu, erken ifada bulunması sebebiyle indirim yapamaz.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
TBK m.96, borçlunun edimini vade dolmadan ifa edebileceğini düzenler: sözleşmenin hükümlerinden, edimin özelliğinden veya durumun gereğinden tarafların aksini kastettiği anlaşılmadıkça erken ifa caizdir. Uygulamada en çok karıştırılan nokta şudur: erken ödeme, borçluya kendiliğinden bir indirim (iskonto) hakkı vermez. Kanun, sözleşme ya da âdet aksini öngörmedikçe borçlu, erken ifada bulunması sebebiyle indirim yapamaz. Bu yüzden müvekkilinizin “süreden önce ödüyorum, faiz/indirim isterim” beklentisi, dayanağı gösterilmedikçe hukuken karşılıksızdır.
Avukat refleksi olarak indirim talep edecekseniz, dayanağı (özel kanun, sözleşme şartı veya yerleşik ticari âdet) somut biçimde ortaya koyup ispat yükünü üstlendiğinizi unutmayın; örneğin tüketici kredilerinde erken kapamaya ilişkin özel düzenlemeler genel kuraldan ayrılabilir. Karşı taraf olarak erken ifayı reddetmek için ise aksini kastettiğinizi sözleşme metnine veya işin niteliğine dayandırmanız gerekir. Erken kapama yazışmalarını ve indirim mutabakatını yazılı tutmak, ileride doğacak bakiye ve faiz uyuşmazlığında belirleyici olur.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 96. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 80. maddesini karşılamaktadır.
Tasarının tek fıkradan oluşan 95. maddesinde, erken ifa düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 80. maddesinin kenar başlığında kullanılan “V. Vaktinden evvel ifa” şeklindeki ibare, Tasarıda “V. Erken ifa” şeklinde değiştirilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 80. maddesinin son cümlesinde kullanılan “bir miktar tenzilat icrasına hakkı yoktur.” şeklindeki ibare, Tasarıda “indirim yapamaz.” şeklinde ifade edilmiştir.
Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.
Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe