Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 97 İfada sıra
TBK 97, karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmede ifayı isteyen tarafın, sözleşmenin koşul ve özelliklerine göre daha sonra ifa etme hakkı olmadıkça, kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olması gerekir.
Resmi Metin
İfada sıra
Madde 97- Karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin ifası isteminde bulunan tarafın, sözleşmenin koşullarına ve özelliklerine göre daha sonra ifa etme hakkı olmadıkça, kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olması gerekir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
TBK m.97, karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde ifa sırasını düzenler ve uygulamada ödemezlik definin temelini oluşturur. Karşı taraftan ifa isteyen kişi, sözleşmenin koşullarına göre daha sonra ifa etme hakkına sahip değilse, kendi borcunu ya fiilen ifa etmiş ya da en azından ifasını usulüne uygun biçimde önermiş olmalıdır. En sık yapılan hata, kendi edimini sunmadan veya önermeden karşı taraftan ifa talep etmektir; bu durumda alacaklı, davalının ödemezlik defi ile karşılaşır ve talebi reddedilebilir.
Pratikte ispat yükü kritiktir. Davacı iseniz, dava veya icra öncesinde kendi ifanızı önerdiğinizi yazılı olarak belgeleyin (ihtarname, banka dekontu, teslime hazır olduğunu bildiren tebligat). Davalı iseniz, karşı tarafın kendi edimini sunmadığını ileri sürerek TBK m.97 çerçevesinde ödemezlik defini açıkça savunmanıza ekleyin; defi resen dikkate alınmaz, taraf ileri sürmelidir. İfa sırasının sözleşmeyle değiştirilip değiştirilmediğini de en baştan netleştirin, çünkü “önce ifa” yükümü varsa bu savunma işlemez.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 97. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 81. maddesini karşılamaktadır.
Tasarının tek fıkradan oluşan 96. maddesinde, ifada sıra düzenlenmektedir. Öğreti ve uygulamada maddenin, “ödemezlik def’i”ne ilişkin olduğu bilinmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 81. maddesinin kenar başlığında kullanılan “VI. Mütekabil taahhüdatı ihtiva eden akitte / 1. İfanın tarzı” şeklindeki ibare, maddede ifa sırasının düzenlendiği göz önünde tutularak “VI. Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde / 1. İfada sıra” şeklinde değiştirilmiştir.
Maddede kullanılan “karşılıklı borç yükleyen bir sözleşme” şeklindeki terim ile, tarafların edimlerinin karşılıklılık (sinallagma) ilişkisi içinde bulunduğu borçlar hukuku sözleşmeleri kastedilmektedir. Aynı terim, öğretide “tam iki tarafa borç yükleyen sözleşme” olarak da ifade edilmektedir. Mesela, satış, kira, hizmet, eser ve ölünceye kadar bakma, Tasarının 96. maddesi anlamında, karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerdendir.
Metninde yapılan düzeltme ve arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.