TBK Madde 89 - İfa yeri

Davacı alıcı, taraflar arasında haricen ve sözlü olarak yapılan taşınmaz satışı anlaşması gereğince davalı satıcının banka hesabına satış bedeline mahsuben 1.850.000,00 TL havale etmiş; taşınmaz devredilmediği gibi ödenen bedel de iade edilmediğinden, alacağın tahsili için başlattığı icra takibine davalının itirazı üzerine itirazın iptalini ve icra inkar tazminatını istemiştir. Davalı, mahkeme ile icra dairesinin yetkisiz olduğunu ve satış bedelinin tamamının ödenmediğini savunarak davanın reddini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi yetki itirazını reddederek, resmi şekilde düzenlenmeyen taşınmaz satış sözleşmesinin geçersiz olduğunu, ödenen bedelin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri istenebileceğini ve alacağın likit olması nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilebileceğini belirterek davayı kısmen kabul etmiş, Bölge Adliye Mahkemesi kararı onamıştır. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi de gerekçeyi yerinde görerek davalının temyiz itirazlarını reddetmiş ve kararı ONAMIŞTIR.

Davacı, davalı şirketlere borç olarak verdiği 150.000 TL'nin iade edilmemesi üzerine Denizli 3. İcra Müdürlüğünde ilamsız takip başlatmış; borçluların takibe itirazı, özellikle bir davalının icra dairesinin yetkisine itirazı üzerine itirazın iptali davası açmıştır. İlk derece mahkemesi davayı kabul edip itirazların iptaline karar verirken, bölge adliye mahkemesi istinaf üzerine kararı kaldırarak yetki itirazını haklı bulmuş ve bu davalı yönünden davayı, yetkili icra dairesinde takip başlatılmadığından dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddetmiştir. Yargıtay ise takibe konu para alacağının götürülecek borç niteliğinde olduğunu, alacaklının seçimlik hakkı gereği kendi yerleşim yeri olan Denizli icra dairelerinin de yetkili sayılması gerektiğini belirtmiş; yetki itirazının reddedilerek uyuşmazlığın bu davalı yönünden de esastan incelenmesi gerektiği gerekçesiyle bölge adliye mahkemesi kararını davacı yararına bozmuştur.

Davacı, davalıya ait iştirak halinde malik olunan tarlanın satışı konusunda anlaştıklarını, kapora olarak 5.000 TL peşin ödediğini, ancak davalının devri gerçekleştirmediği gibi ödenen bedeli de iade etmediğini ileri sürerek başlattığı icra takibine davalının itiraz etmesi üzerine itirazın iptali ile icra inkâr tazminatı istemiştir. Davalı, kendi yerleşim yerindeki icra dairesinin yetkili olduğunu savunmuş; yerel mahkeme, takibin yetkisiz icra dairesinde yapıldığı ve usulüne uygun geçerli bir takip bulunmadığı gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Yargıtay ise iadesi istenen para alacağının götürülecek borç niteliğinde olduğunu, bu nedenle davacı alacaklının kendi yerleşim yerindeki icra dairesinde takip yapmakta yetkili bulunduğunu, yetki itirazının reddiyle uyuşmazlığın esastan incelenmesi gerektiğini belirterek hükmü bozmuştur.

Davacı, davalıya sattığı inşaat malzemesinin bedelini tahsil için kendi ikametgahı Osmaniye'de icra takibi başlatmış, borçlunun takibe itirazı üzerine itirazın iptali davası açmıştır. Davalı, yetkili yerin ikametgahı Antalya olduğunu savunmuş; yerel mahkeme davacının yetkili yerde takip yapmadığı gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Özel Daire, satım sözleşmesinden doğan para alacağının alacaklının ikametgahında ödenmesi gerektiğinden Osmaniye'yi yetkili görerek kararı bozmuş, mahkeme önceki kararında direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu ise davalının taraflar arasında hiçbir akdi ilişki bulunmadığı yönündeki itirazına işaret ederek, yetkinin saptanabilmesi için öncelikle bu itirazın, yani akdi ilişkinin ve takibin gerçekte bir para alacağına dayanıp dayanmadığının incelenmesi gerektiğini belirtmiş ve direnme kararını bu değişik gerekçeyle bozmuştur.