TBK Madde 90 Süreye bağlanmamış borç

Özet 1 fıkra · ~1 dk okuma

TBK 90, ifa zamanı taraflarca kararlaştırılmadıkça veya hukuki ilişkinin özelliğinden anlaşılmadıkça her borç doğumu anında muaccel olur; böylece vade belirlenmemişse alacaklı ifayı borcun doğduğu andan itibaren isteyebilir, borçlu da borcunu o anda ifa edebilir.

Resmi Metin

Süreye bağlanmamış borç

Madde 90- İfa zamanı taraflarca kararlaştırılmadıkça veya hukuki ilişkinin özelliğinden anlaşılmadıkça her borç, doğumu anında muaccel olur.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Vade kararlaştırılmamış borçlarda en sık yapılan hata, alacaklının borcun “henüz istenebilir olmadığını” düşünüp beklemesidir. Oysa açıkça bir ifa zamanı belirlenmemiş ve işin niteliğinden de bir vade çıkmıyorsa borç doğduğu anda muaccel sayılır; yani alacaklı derhal ifayı isteyebilir.

Pratik önemi temerrüt ve faiz bakımındadır. Borç doğumla muaccel olduğundan, alacaklı bekleme süresi tanımaksızın hemen ihtar çekerek borçluyu temerrüde düşürebilir ve böylece temerrüt faizinin işlemeye başlamasını sağlar. Bir miktar paranın iadesi, ödünç verilen bedelin geri istenmesi gibi vadesiz alacaklarda, dava ve faiz hesabı açısından muacceliyet tarihini doğru saptamak gerekir. Karşı taraf vade savunması yapıyorsa, vadenin sözleşmeden veya ilişkinin özelliğinden (örneğin teamül ya da işin doğası) kaynaklandığını ispat yükü ona düşer; aksi halde kural muacceliyet lehinedir.

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu’nun 90. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:

818 sayılı Borçlar Kanununun 74. maddesini karşılamaktadır.

Tasarının tek fıkradan oluşan 89. maddesinde, süreye bağlanmamış borçta ifa zamanı düzenlenmektedir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 74. maddesinin kenar başlığında kullanılan “C. İfanın Zamanı / 1. Muaccel borç” şeklindeki ibare, Tasarıda “C. İfa zamanı / 1. Süreye bağlanmamış borç” şeklinde değiştirilmiştir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 74. maddesinde kullanılan “Ecel meşrut olduğu veya işin mahiyetinden anlaşılmadıkça” şeklindeki ibare, Tasarıda “İfa zamanı taraflarca kararlaştırılmadıkça veya hukuki ilişkinin özelliğinden anlaşılmadıkça” şekline dönüştürülmüştür.

Metninde yapılan düzeltme ve arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları - TBK m.90 uygulaması

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları. Aşağıdaki ilkeler ilgili kararlardan derlenmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 9. Hukuk Dairesi E. 2022/1184 K. 2025/944 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Ayıplı araç nedeniyle ayıpsız misliyle değişim davasında çoğunluk, iki yıllık zamanaşımı sebebiyle redde ilişkin ilk derece kararını yerinde bulmuş; azlık oyunda ise zamanaşımının başlangıcı açıklanırken TBK m.90'a, süreye bağlanmamış borcun doğumu anında muaccel olacağına değinilmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, 2014 yılında satın alınan araçta üretimden kaynaklanan gizli ayıp bulunduğu iddiasıyla ayıpsız misli ile değişim, mümkün olmazsa bedel iadesi istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi davayı zamanaşımından reddetmiştir. Daire, bilirkişi raporlarında arızanın imalat kaynaklı gizli ayıp olarak nitelendirildiğini, ancak ayıbın gizli olmasının satıcının ağır kusurlu sayılması için yeterli olmadığını, satıcı ve ithalatçı yönünden hile veya ağır kusur bulunmadığını, bu nedenle iki yıllık zamanaşımı süresinin geçerli olduğunu belirterek alıcının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Bir üye, satıcılığı meslek edinenlerin daha yüksek gözden geçirme külfeti bulunduğu gerekçesiyle karşı oy kullanmıştır.

Adana BAM · İstinaf · 9. Hukuk Dairesi E. 2021/2275 K. 2024/1960 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Mal satışından doğan alacak için itirazın iptali istenen uyuşmazlıkta alacaklı, dava dilekçesinde borcun TBK m.90 ve m.234 uyarınca muaccel hale geldiğini ileri sürmüş; daire, alacağın varlığı ve miktarının likit olduğunu kabul ederek borçlunun istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, ticari mal ve hizmet satışından doğan alacak için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi, tarafların ticari defterlerinin birbirini doğruladığını, alacağın likit olduğunu ve dava tarihinden sonraki ödemelerin infaz aşamasında dikkate alınacağını belirterek davayı kabul etmiş, icra inkar tazminatına hükmetmiştir. Davalı vekili, alacağın yargılama sırasında tamamen ödendiğini, talebi aşar biçimde hüküm kurulduğunu, alacak likit olmadığından inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini ve takipte adi faiz istenmişken avans faizi uygulandığını ileri sürmüştür. Daire, bilirkişi raporunu denetime elverişli bulmuş; ödemelerin infazda gözetilmesini, inkar tazminatını ve faiz uygulamasını yasaya uygun görerek istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 9. Hukuk Dairesi E. 2024/1396 K. 2024/1708 İstinaf Kabulü / Kaldırma

İnançlı işleme dayalı hisse devri davasında ilk derece mahkemesi, talep hakkının TBK m.90 uyarınca sözleşmenin yapıldığı anda muaccel olduğunu kabul ederek davayı zamanaşımından reddetmiş; daire ise devir borcunun ihtarname ile muaccel hale geldiğini belirterek kararı kaldırmıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Dava, inançlı işleme dayalı anonim şirket hisse devrinin iptali ile payların davacı adına tescili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi, on yıllık zamanaşımının 03.08.2006 tarihli taahhütnamenin düzenlendiği anda başladığını ve en geç 2016 yılında dolduğunu kabul ederek davayı zamanaşımından reddetmiştir. Daire, inanç konusunun iadesi davasının TBK'nın 146. maddesindeki on yıllık zamanaşımına tabi olduğunu, ancak sürenin iadenin gerektiği, yani alacağın muaccel olduğu tarihte başlayacağını; taahhütnamede devrin davacının talep anına bağlandığını, muacceliyetin 08.11.2023 tarihli noter ihtarnameleriyle doğduğunu ve sürenin dolmadığını belirtmiştir. Karar kaldırılarak dosya yeniden yargılama yapılmak üzere ilk derece mahkemesine gönderilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!