Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 609 Ömür boyu gelir: Hakkın kullanılması
TBK 609, ömür boyu gelirin ödenme biçimini ve iflas hâlindeki güvenceyi düzenler: sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa gelir, her altı ayda bir ve peşin ödenir; gelirin ömrüne bağlandığı kişi peşin ödeme dönemi sona ermeden ölse bile o döneme ait gelirin tamamı gelir borçlusunca borçlanılmış sayılır; gelir borçlusu iflas ederse gelir alacaklısı, dönemsel gelirin elde edilebilmesi için ilgili sosyal güvenlik kurumunca ödenmesi gereken anaparaya denk düşen bir parayı iflas masasına kaydettirebilir.
Resmi Metin
Hakkın kullanılması
Madde 609- (1) Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa ömür boyu gelir, her altı ayda bir ve peşin olarak ödenir.
(2) Gelirin süresi ömrüne bağlanmış olan kişi, peşin ödeme öngörülen dönemin sona ermesinden önce ölse bile, o döneme ait gelirin tamamı gelir borçlusu tarafından borçlanılmış sayılır.
(3) Gelir borçlusu iflas ederse, gelir alacaklısı, gelir borçlusunun yükümlü olduğu dönemsel gelirin elde edilebilmesi için ilgili sosyal güvenlik kurumunca ödenmesi gereken anaparaya denk düşen bir parayı iflas masasına kaydettirme hakkını elde eder.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Ömür boyu gelir sözleşmesinde (TBK m.607 vd.) ödeme ritmi çoğu kez ayrıca kararlaştırılmaz; bu durumda gelir her altı ayda bir ve peşin ödenir. Uygulamada en çok karıştırılan nokta, gelirin bağlandığı kişi peşin ödenen dönem bitmeden ölürse o döneme ait paranın kesileceği yönündeki yanlış varsayımdır: dönem bölünmez, o döneme ait gelirin tamamı borçlanılmış sayılır ve bu, gelir alacaklısının (ya da mirasçısının) lehinedir; kalan günler için borçlu iade isteyemez. Peşin yerine dönem sonu ödeme öngörülerek bu denge borçlu lehine değiştirilebilir, o yüzden ödeme zamanını sözleşmede açıkça yazın. Gelir borçlusu iflas ederse alacaklı çaresiz kalmaz: dönemsel gelirin elde edilebilmesi için ilgili sosyal güvenlik kurumunca ödenmesi gereken anaparaya denk düşen parayı iflas masasına kaydettirme hakkı kazanır. Bu kurumu, bakım edimi içeren ölünceye kadar bakma sözleşmesiyle (TBK m.611 vd.) karıştırmayın; burada edim yalnızca dönemsel paradır.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 609. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 509 uncu maddesini karşılamaktadır.
Tasarının üç fıkradan oluşan 609 uncu maddesinde, gelir alacaklısının sözleşmeden doğan hakkını kullanması düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 509 uncu maddesinin kenar başlığında kullanılan “III. Alacaklının hakları / 1. Hakkın kullanılması” şeklindeki ibare, Tasarıda “C. Gelir alacaklısının hakları / I. Hakkın kullanılması” şeklinde değiştirilmiştir.
Maddenin son fıkrasında, 818 sayılı Borçlar Kanununun 509 uncu maddesinin son fıkrasında kullanılan “muteber bir irat sandığında” şeklindeki ibare yerine, “ilgili sosyal güvenlik kurumunca” şeklindeki ibare kullanılmıştır. Aynı fıkrada, 818 sayılı Borçlar Kanununun 509 uncu maddesinin son fıkrasında kullanılan “müflisin mükellef bulunduğu irat borcuna muadil bir irat tesisi için iktiza eden resülmale müsavi bir resülmal talep ederek hakkını istihsal edebilir” şeklindeki ibare, “gelir borçlusunun yükümlü olduğu dönemsel gelirin elde edilebilmesi için ilgili sosyal güvenlik kurumunca ödenmesi gereken anaparaya denk düşen bir parayı iflas masasına kaydettirme hakkını elde eder.” şeklinde ifade edilmiştir.
Metninde yapılan düzeltme ve arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.