TBK Madde 612 Ölünceye kadar bakma sözleşmesi: Şekli

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TBK 612, ölünceye kadar bakma sözleşmesi, mirasçı atanmasını içermese bile, miras sözleşmesi şeklinde yapılmadıkça geçerli olmaz; ancak sözleşme Devletçe tanınmış bir bakım kurumu tarafından yetkili makamların belirlediği koşullara uyularak yapılmışsa, geçerliliği için yazılı şekil yeterlidir.

Resmi Metin

Şekli

Madde 612- (1) Ölünceye kadar bakma sözleşmesi, mirasçı atanmasını içermese bile, miras sözleşmesi şeklinde yapılmadıkça geçerli olmaz.

(2) Sözleşme, Devletçe tanınmış bir bakım kurumu tarafından yetkili makamların belirlediği koşullara uyularak yapılmışsa, geçerliliği için yazılı şekil yeterlidir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Ölünceye kadar bakma sözleşmesinde şekil, bir geçerlilik şartıdır: kural olarak, mirasçı atanmasını içermese bile sözleşme miras sözleşmesi şeklinde, yani resmî şekilde (TMK m.545 uyarınca resmî memur ya da noter önünde iki tanıkla) yapılmadıkça geçerli olmaz. Uygulamada sık rastlanan hata, tarafların adi yazılı bir metinle veya elden tutulan bir belgeyle bağlanmaya çalışmasıdır; bakım borçlusu edimini fiilen yerine getirmiş olsa dahi resmî şekle uyulmayan sözleşme kural olarak geçersiz sayılır ve taraflar sebepsiz zenginleşme hükümlerine düşer. Tek istisna, sözleşmenin Devletçe tanınmış bir bakım kurumu tarafından yetkili makamların belirlediği koşullara uyularak yapılmasıdır; bu halde yazılı şekil yeterlidir. Şekli, ömür boyu gelir sözleşmesiyle karıştırmamak gerekir: TBK m.608 gereği ömür boyu gelir sözleşmesi adi yazılı şekle tabiyken, bakma sözleşmesi daha ağır ve resmî bir şekle bağlıdır. Bakım alacaklısı bir taşınmazını da devrediyorsa, güvence için tapuya kanuni ipotek ya da şerh imkânlarını değerlendirmek yerinde olur.

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu’nun 612. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:

818 sayılı Borçlar Kanununun 512 nci maddesini karşılamaktadır.

Tasarının iki fıkradan oluşan 612 nci maddesinde, ölünceye kadar bakma sözleşmesinin şekli düzenlenmektedir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 512 nci maddesinin kenar başlığında kullanılan “II. Şartları / 1. Şekli” şeklindeki ibare, Tasarıda “B. Şekli” olarak değiştirilmiştir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 512 nci maddesinin birinci ve ikinci cümleleri, ayrı konulara ilişkin oldukları göz önünde tutularak, Tasarıda iki fıkra halinde kaleme alınmıştır.

Sistematik yapısı ile metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.

İlgili Yargıtay Kararları - TBK m.612 uygulaması

Aşağıdaki ilkeler, ilgili kararlardan derlenmiştir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. 2025/6030 K. 2026/1996 Bozma

Ölünceye kadar bakma sözleşmesi, mirasçı atanmasını içermese bile miras sözleşmesi şeklinde yapılmadıkça geçerli olmaz; taraflar arasında bu şekilde kurulmuş geçerli bir bakım sözleşmesi bulunmadıkça, kendisine bakılacağı vaadiyle taşınmazını devrettiğini ileri süren kişi sözleşmeye aykırılığa dayanamaz, kandırıldığı iddiasını ise ayrıca kanıtlamak zorundadır.

Detaylı özeti gör

Davacı, seksen yaşında, okuma yazması olmayan ve sık bayılma rahatsızlığı bulunan kişi olarak, kızları ve yeğeni olan davalıların ölünceye kadar bakacakları vaadiyle kendisini kandırıp dükkanını ve dairelerini elinden aldıklarını ileri sürerek tazminat istedi; bedel artırımıyla talebini bir davalı yönünden 192.000 TL, diğer iki davalı yönünden 205.000 TL olarak belirledi. İlk derece mahkemesi iradenin kandırma yoluyla sakatlandığı gerekçesiyle davayı kabul etti. Bölge Adliye Mahkemesi, Adli Tıp raporuna göre davacının işlem tarihlerinde ehliyetli olduğunu, kandırıldığının tanık beyanlarıyla kanıtlanamadığını belirterek kararı kaldırıp davayı reddetti. Daire, taraflar arasında geçerli bir bakım sözleşmesi bulunmadığını ve hile iddiasının ispatlanamadığını kabul etmekle birlikte, vekaletnameyle 17.02.2015 tarihinde bedelsiz devredilen meskenin o tarihteki 195.000 TL rayiç değeri yönünden vekilin hesap verme yükümlülüğü gözetilmeden ret kararı verilmesini isabetsiz bularak kararı bozdu.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E. 2023/5611 K. 2024/3993 Bozma

Ölünceye kadar bakma sözleşmesi, miras sözleşmesi şeklinde, yani resmî biçimde yapılmadıkça geçersizdir; şekle uygun bir sözleşme bulunmadığında, bakım borçlusunun edimlerini yerine getirip getirmediği tartışılmaksızın, sözleşmeye dayalı tapu iptali ve tescil istemi doğrudan reddedilir.

Detaylı özeti gör

Davacı, eşiyle birlikte çocukları arasında 22.05.2010 tarihli miras taksimi ve ölünceye kadar bakma sözleşmesi düzenlendiğini, satılmamak kaydıyla davalı çocuğuna devredilen taşınmazın 04.11.2014 tarihli satışla diğer davalıya devredildiğini, bakım borçlusunun bakım yükümlülüğünü yerine getirmediğini ve devrin muvazaalı olduğunu ileri sürerek tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde taşınmaz bedelinin tahsilini istemiştir. Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır. İlk derece mahkemesi, davacının davalı ile yaşarken sözleşme amacına uygun bakım aldığını, sonradan kendi isteğiyle evden ayrıldığını ve bakım borcunun ihlalini ispatlayamadığını gerekçe göstererek davayı reddetmiş, bölge adliye mahkemesi mirasçının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Daire ise taraflar arasında kanunda öngörülen şekle uygun bir sözleşme bulunmadığını, bu nedenle edimlerin yerine getirilip getirilmediği tartışılmadan istemin reddi gerektiğini belirterek kararı bozmuştur.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E. 2023/5039 K. 2024/3939 Onama

Ölünceye kadar bakma sözleşmesinin şekli, sözleşmenin miras sözleşmesi biçiminde yapılmasını gerektirir; bu şekil, resmî vasiyetname usulüne ve o usulde geçerli tanıklık kurallarına uyulmasını da kapsar. Bakım alacaklısının eşinin tanık olarak katıldığı ölünceye kadar bakma sözleşmesi bu nedenle geçersizdir.

Detaylı özeti gör

Davacı, malik olduğu bağımsız bölümü 22.09.2017 tarihli ölünceye kadar bakma sözleşmesiyle davalı oğluna devretmiş, ancak davalının bakıp gözetme yükümlülüğünü yerine getirmediğini ve taşınmazı satışa çıkardığını ileri sürerek sözleşmenin feshi ile tapu iptali ve tescil istemişti. 12.09.2022 tarihli ıslah dilekçesiyle, sözleşmede tanık olarak yer alan kişinin kendi eşi olduğunu, bu kişinin tanıklık yapamayacağını da ileri sürdü. Davalı, edimlerini yerine getirdiğini, ifadan beş yıl sonra şekil noksanlığı ileri sürmenin dürüst davranma ilkesine aykırı olduğunu savundu. İlk Derece Mahkemesi, tanıklık yasağı nedeniyle geçerlilik şartının oluşmadığı gerekçesiyle davayı kabul ederek sözleşmeyi iptal etti ve tapu kaydını davacı adına tescil etti. Bölge Adliye Mahkemesi, ölünceye kadar bakma sözleşmesinin miras sözleşmesi şeklinde yapılması gerektiğini belirterek istinaf başvurusunu esastan reddetti; Daire de kararı onadı.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E. 2022/4574 K. 2023/6313 Bozma

Ölünceye kadar bakma sözleşmesine dayanılarak tapu iptali ve tescil hükmü kurulabilmesi, sözleşmenin resmî şekilde düzenlenmiş olmasına bağlıdır; resmî şekle uygun düzenlenen sözleşmede, bakım alacaklısı sağlığında iptal davası açmamış ve başka bir geçersizlik sebebi ileri sürülmemişse tescile karar verilir.

Detaylı özeti gör

Davacı, mirasbırakan ile aralarında noterde düzenlenen 07.05.2007 tarihli ölünceye kadar bakma sözleşmesine dayanarak, aynı gün yapılan mirastan feragat sözleşmesiyle 1.000,00 TL karşılığında miras hak ve hissesinden feragat eden davalının taşınmazdaki payının tapusunun iptali ile adına tescilini istemişti. Davalı karşı davasında bakım borcunun yerine getirilmediğini ve ivazın ödenmediğini ileri sürerek her iki sözleşmenin de iptalini talep etti. İlk derece mahkemesi, davalının bu sözleşmelerin tarafı olmadığı gerekçesiyle karşı davayı husumetten reddedip tescil istemini kabul etti. Bölge Adliye Mahkemesi, ivazın ödendiğinin ispatlanamadığını ve bakım borcunun yerine getirilmediğini belirterek asıl davayı reddedip karşı davayı kabul etti. Daire ise bakma sözleşmesinin resmi şekil koşuluna uygun düzenlendiğini, mirasbırakanın sağlığında bu sözleşmenin iptali için açılmış bir davası ve başka bir geçersizlik sebebi bulunmadığını belirterek kararı bozdu.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!