TBK Madde 580 Konaklama ve garaj işleteni: Hapis hakkı

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TBK 580, konaklama yeri ile garaj, otopark ve benzeri yerleri işletenlere; kendilerine bırakılan ya da bu yerlere konulan eşya veya hayvanlar üzerinde, ücret ve saklama giderlerinden doğan alacaklarını güvenceye almak için hapis hakkı tanır; bu hapis hakkına kiraya verenin hapis hakkına ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.

Resmi Metin

Hapis hakkı

Madde 580- (1) İşletenler, kendilerine bırakılan veya konaklama yerlerine, garaj, otopark ve benzeri yerlere konulan eşya veya hayvanlar üzerinde, ücretlerini veya saklama giderlerinden doğan alacaklarını güvenceye almak için hapis hakkına sahiptirler.

(2) Kiraya verenin hapis hakkına ilişkin hükümler, kıyas yoluyla burada da uygulanır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

İşletenin güvencesi. Konaklatan ile garaj, otopark ve benzeri yerleri işletenler; kendilerine bırakılan ya da bu yerlere konulan eşya ve hayvanlar üzerinde, konaklama veya saklama ücretiyle bu hizmetten doğan giderlere ilişkin alacaklarını güvenceye almak için hapis hakkına sahiptir. Pratikte kritik nokta, hapis hakkının yalnız bu hizmet alacağıyla sınırlı olması; işletenin konaklayan veya aracını bırakan kişiden olan başka nitelikteki alacakları için eşyayı alıkoyması hukuka aykırıdır. Hapis hakkı eşyaya kendiliğinden mülkiyet kazandırmaz; alacak ödenmezse paraya çevirme, kiraya verenin hapis hakkına ilişkin TBK m.336 ve devamı hükümlerinin kıyasen uygulanmasıyla, icra yoluyla yapılır. Sık rastlanan hatalar, alıkonan eşyanın üçüncü kişiye ait olması halinde iyiniyet korumasının gözden kaçırılması ve haczedilemeyen zorunlu eşyalar üzerinde hak iddia edilmesidir. Konaklayan açısından ise, borç ödendiği anda alıkoymanın sona ereceği ve gecikmeden doğan zararın işletenden istenebileceği unutulmamalıdır.

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu’nun 580. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:

818 sayılı Borçlar Kanununun 482 nci maddesini karşılamaktadır.

Tasarının iki fıkradan oluşan 580 inci maddesinde, işletenlerin hapis hakkı düzenlenmektedir.

Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları - TBK m.580 uygulaması

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları. Aşağıdaki ilkeler ilgili kararlardan derlenmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 9. Hukuk Dairesi E. 2022/52 K. 2024/2131 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Antrepoya bırakılan malın oksitlenmesinden doğan tazminat uyuşmazlığında daire, saklama sözleşmelerinin TBK m.561-580 arasında düzenlendiğini belirterek ilişkiyi ardiyeciye bırakma sözleşmesi olarak nitelendirmiş; m.580'deki hapis hakkı bakımından ayrı bir değerlendirme yapmamıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, antrepoda saklanan ve sonra fabrikaya taşınan alüminyum profillerin yağmura maruz kalıp oksitlenerek hurdaya döndüğü iddiasıyla, saklayan lojistik şirketi ile taşıyıcıdan istenen tazminata ilişkindir. İlk derece mahkemesi, hasarın hangi aşamada oluştuğunun saptanamadığı ve malın ihtirazi kayıtsız teslim alındığı gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Daire, yazılı sözleşme bulunmasa da ardiyeciye bırakma sözleşmesinin kurulduğunu kabul etmiş; ancak saklama koşullarına dair sözleşme olmadığını ve saklayanın savunmasının aksini gösteren delil sunulmadığını, yükleme görüntülerinde yağmur saptanmadığını, ihtirazi kayıtsız teslimin hasarın taşıma sırasında oluşmadığı karinesini doğurduğunu, tek taraflı tutanakların ve kısa yolculukta aynı gün oksitlenme iddiasının bu karineyi çürütmediğini belirterek davacının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!