TBK Madde 579 Garaj, otopark ve benzeri yerleri işletenlerin sorumluluğu

Özet 3 fıkra · ~2 dk okuma

TBK 579, garaj, otopark ve benzeri yerleri işletenler, kendilerine bırakılan veya çalışanlarınca kabul edilen motorlu taşıt ve eklentileri ile hayvan, at arabası ve koşum gibi eşyanın yok olması, zarara uğraması veya çalınmasından sorumludur; işleten, zararın saklatana ya da ziyaretçisine yahut beraberindeki kimseye yükletilebilen kusurdan, mücbir sebepten veya eşyanın niteliğinden doğduğunu ispatlarsa kurtulur, kendisine veya çalışanına kusur yüklenmedikçe sorumluluk her bir saklanan için günlük saklama ücretinin on katını aşamaz ve işleten böyle bir sorumluluk üstlenmediğini ya da onu Kanunda öngörülmeyen bir koşula bağladığını ilan etse bile sorumluluktan kurtulamaz.

Resmi Metin

Garaj, otopark ve benzeri yerleri işletenlerin sorumluluğu

Madde 579- (1) Garaj, otopark ve benzeri yerleri işletenler, kendilerine bırakılan veya çalışanlarınca kabul edilen hayvan, at arabası, bunlara ait koşum ve benzeri eşya ile motorlu taşıt ve eklentilerinin yok olmasından, zarara uğramasından veya çalınmasından sorumludurlar. Ancak işletenler, zararın saklatan veya ziyaretçisi ya da beraberinde veya hizmetinde bulunan kimseye yükletilebilecek kusurdan, mücbir sebepten ya da eşyanın niteliğinden doğduğunu ispat etmekle, bu sorumluktan kurtulurlar.

(2) Ancak, garaj, otopark ve benzeri yerleri işletenlerin sorumluluğu, kendilerine veya çalışanlarına bir kusur yüklenmedikçe, saklananların her biri için alınan günlük saklama ücretinin on katını aşamaz.

(3) İşleten böyle bir sorumluluk üstlenmediğini veya sorumluluğu bu Kanunda gösterilmemiş olan bir koşula bağladığını, herhangi bir yolla ilan etse bile, sorumluluktan kurtulamaz.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

TBK m.579, garaj ve otopark işletenlerini kendilerine bırakılan ya da çalışanlarınca kabul edilen motorlu taşıt ve eklentileri, hayvan, at arabası ve koşum takımı bakımından; bunların yok olması, zarara uğraması veya çalınması hâlinde sorumlu tutar. İşleten ancak zararın saklatanın, ziyaretçisinin ya da yanındaki kişinin kusurundan, mücbir sebepten veya eşyanın kendi niteliğinden doğduğunu ispat ederse kurtulur; bu ispat yükü ona aittir. Pratikte sık yapılan hata, sorumluluk sınırını konaklatan işletenle (TBK m.576) karıştırmaktır: garaj ve otopark rejiminde kusur yoksa üst sınır, saklananların her biri için alınan günlük saklama ücretinin on katıdır; konaklamadaki üç katlık sınır burada geçerli değildir. Girişe asılan “kayıp ve hırsızlıktan sorumlu değildir” gibi ilanlar işleteni sorumluluktan kurtarmaz, aksine bu tür kayıtlar hükümsüzdür. Araç sahibi açısından fişin ve giriş kaydının saklanması, ücretin ispatı ve dolayısıyla tazminat tavanının hesabı için pratik değer taşır.

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu’nun 579. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:

818 sayılı Borçlar Kanununun 481 inci maddesini karşılamaktadır.

Tasarının üç fıkradan oluşan 579 uncu maddesinde, garaj, otopark ve benzeri yerleri işletenlerin sorumluluğu düzenlenmektedir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 481 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan “II. Umumi ahır idare edenlerin mes’uliyeti” şeklindeki ibare, Tasarıda, “II. Garaj, otopark ve benzeri yerleri işletenlerin sorumluluğu” şeklinde değiştirilmiştir.

Maddenin birinci fıkrasının kapsamına, 818 sayılı Borçlar Kanununun 481 inci maddesinden farklı olarak, günümüzde garaj dışında, otopark işletmeciliği ve bu işletmecilerin sorumluluklarının da önem kazandığı göz önünde tutularak, garaj sahiplerinin yanında otopark işletenler de dahil edilmiştir. Ancak, maddenin kenar başlığı ile birinci ve ikinci fıkralarında “…ve benzeri yerleri işletenler” ifadesi kullanılarak, bu sayımın örnekleyici nitelikte olduğu kabul edilmiştir. Bu nedenle, söz konusu ifadenin kapsamına, 818 sayılı Borçlar Kanununun 481 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer verilmekle birlikte, Tasarıda belirtilmeyen “ahır sahibi”nin de dahil olduğu konusunda bir duraksama yoktur.

Maddenin ikinci fıkrasında, 818 sayılı Borçlar Kanununun 481 inci maddesinden farklı olarak, kusursuz sorumluluk miktarının, her bir saklanan için, günlük saklama ücretinin on katını aşamayacağı belirtilmiştir. Böylece, parasal değerlerdeki değişimler karşısında hükmün güncel durumda kalması amaçlanmıştır.

Maddenin son fıkrası, 818 sayılı Borçlar Kanununun 481 inci maddesinde yer verilmeyen, yeni bir hükümdür. Fıkraya göre işleten, maddenin birinci ve ikinci fıkralarında söz konusu edilen türden bir sorumluluk üstlenmediğini veya sorumluluğunu bu Kanunda gösterilmemiş olan bir koşula bağladığını, herhangi bir yolla ilan etmiş olsa bile, sorumluluktan kurtulamayacaktır.

İlgili Yargıtay Kararları - TBK m.579 uygulaması

Aşağıdaki ilkeler, ilgili kararlardan derlenmiştir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2022/5238 K. 2024/1452 Bozma

Garaj, otopark ve benzeri yerleri işletenlerin sorumluluğu kusursuz nitelikte sözleşmesel bir sorumluluktur; işletenin veya çalışanlarının kusuru aranmadığı gibi işleten, böyle bir sorumluluk üstlenmediğini herhangi bir yolla ilan etse dahi sorumluluktan kurtulamaz, ancak kanunda sayılan kurtuluş kanıtlarını getirerek sorumluluktan kurtulabilir.

Detaylı özeti gör

Davacı kuyumcu, 24.09.2014 tarihinde davalı şirketin işlettiği otoparka bıraktığı aracının arka camının kırılarak içindeki çantada bulunan 4.803 gram sekiz ayar altının çalındığını ileri sürerek 215.000 TL maddi ve 10.000 TL manevi tazminat istemiştir. Davalı, otoparkta değerli eşyaların araçta bırakılmamasına dair uyarılar bulunduğunu ve altınların emanete verilmediğini savunmuştur. İlk derece mahkemesi, davacının defter ve kayıtlarında olay öncesi ve sonrasında sekiz ayar altın miktarının değişmediğini saptayarak maddi tazminat istemini reddetmiş, 5.000 TL manevi tazminata hükmetmiştir. Bölge adliye mahkemesi hükmü yalnız vekalet ücreti yönünden kaldırıp yeniden karar vermiştir. Daire, TBK madde 579 daki sorumluluğun kusursuz nitelikte sözleşmesel sorumluluk olduğunu, olayın oluş şekli, zarar görenin kusur oranı ve maddenin ikinci fıkrasındaki sınır birlikte değerlendirilerek hakkaniyete uygun maddi tazminata hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararı bozmuştur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2018/953 K. 2021/1410 Direnme Bozuldu

Garaj, otopark ve benzeri yerleri işletene aracını bırakan kişi, aracın maliki olmasa dahi zararın giderilmesini isteyebilir; talep hakkı mülkiyet şartına bağlı olmayıp, aracı hukuka uygun biçimde zilyet sıfatıyla teslim eden fer’i zilyet de işletenle arasında kurulan sözleşmesel ilişki çerçevesinde tazminat talebinde bulunabilir.

Detaylı özeti gör

Davacı, dava dışı bir şirket adına tescilli iki çekici ile iki römorkun zilyedi olduğunu, araçların aylık ücret karşılığında muhafaza edilmek üzere 30.06.2011 tarihinde davalı şirketin tır parkına çalışır durumda teslim edildiğini, 04.07.2013 ve 23.08.2014 tarihlerinde yapılan kontrollerde araçların hasara uğradığının tutanakla tespit edildiğini ileri sürerek istediği 3.000 TL tazminatı ıslahla 50.651,50 TL'ye yükseltmiştir. Yerel mahkeme, hasar bedelinin malike ödenmesi gerektiği ve araç maliki şirketin henüz davacıya karşı bir talepte bulunmadığı gerekçesiyle davayı erken açılmış sayarak reddetmiş, Özel Dairenin bozma kararından sonra da direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, ferî zilyet olan davacının davalıyla arasındaki saklama ilişkisi çerçevesinde tazminat isteyebileceğini, talep hakkının mülkiyet şartına bağlı olmadığını belirterek direnme kararını bozmuştur.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!