Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 565 Saklananın geri verilmesi: b. Özel durumlar
TBK 565, saklayan süresi kararlaştırılmış saklamada saklananı süre dolmadan geri veremez; ancak öngörülemeyen durumlar sözleşmenin sürdürülmesini saklanan için tehlikeli ya da kendisi için zararlı kılarsa süreden önce de geri verebilir. Süre belirlenmemişse saklayan saklananı her zaman geri verebilir; bir şey birden çok kişi tarafından birlikte saklatılmışsa, sözleşmede aksi öngörülmedikçe veya saklatanların hepsi rıza göstermedikçe saklayan saklananı onlardan yalnız birine geri vermekle sorumluluktan kurtulamaz.
Resmi Metin
b. Özel durumlar
Madde 565- (1) Saklayan, belirlenmiş olan sürenin sona ermesinden önce saklananı geri veremez. Ancak saklayan, öngörülemeyen durumlar dolayısıyla sözleşmenin devamı saklanan için tehlikeli veya kendisi için zararlı olursa, belirlenen sürenin sona ermesinden önce de geri verebilir.
(2) Süre belirlenmemişse, saklayan saklananı her zaman geri verebilir.
(3) Birden çok kişi bir şeyi saklanmak üzere verirse, sözleşmede aksine bir hüküm bulunmadıkça veya hepsinin rızası olmadıkça, saklayan saklananı onlardan birine geri vermekle sorumluluktan kurtulamaz.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Saklama sözleşmesinde temel asimetri sıkça gözden kaçar: TBK m.564 uyarınca saklatan malını dilediği an geri isteyebilirken, saklayan belirlenen süre dolmadan saklananı kural olarak geri veremez; süreye bağlı taraf yalnızca saklayandır. Uygulamada rastlanan hata, saklayanın işi ağırlaştığı için depoladığı eşyayı erken iade etmeye kalkışmasıdır. Erken iade ancak dar bir istisnayla mümkündür: öngörülemeyen bir durum yüzünden sözleşmenin sürmesi saklanan için tehlikeli ya da saklayanın kendisi için zararlı hale gelirse, süre dolmadan da geri verilebilir; keyfî gerekçe yetmez. Süre hiç kararlaştırılmamışsa saklayan saklananı her zaman geri verebilir. Malını birlikte bırakan birden çok saklatan varsa, saklayan sözleşmede aksi yoksa veya hepsinin rızası bulunmadıkça eşyayı içlerinden yalnız birine teslim ederek sorumluluktan kurtulamaz; tek kişiye iade, diğerlerine karşı riski taşıyanın saklayan olduğu anlamına gelir. Ayrıca saklama, kullanım devri sağlayan kira veya ödünçten farklıdır; saklayan izinsiz kullanamayacağı gibi (TBK m.563), erken iade eşiği de bu koruma amacına göre yorumlanır.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 565. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 467 nci maddesini karşılamaktadır.
Tasarının üç fıkradan oluşan 565 inci maddesinde, geri vermede özel durumlar düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 467 nci maddesinin kenar başlığında kullanılan “b. Müstevdiin hakları” şeklindeki ibare, Tasarıda, “b. Özel durumlar” şekline dönüştürülmüştür.
Maddenin son fıkrası, 818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, yeni bir hükümdür. Buna göre “Birden çok kişi bir şeyi saklanmak üzere verirse, sözleşmede aksine bir hüküm bulunmadıkça veya hepsinin rızası olmadıkça, saklayan saklananı onlardan birine geri vermekle sorumluluktan kurtulamaz.”. Bu yeni hükümle, saklayanın, saklananı, saklatanlardan herhangi birine verme yetkisinin olmadığı, aksi takdirde diğerlerine karşı sorumlu olacağı öngörülmüştür. Fıkraya göre, saklayanın, birden çok saklatandan herhangi birine saklananı geri vererek sorumluluktan kurtulabilmesi ancak şu iki durumda kabul edilmiştir: 1) Sözleşmede saklayana böyle bir yetkinin tanınmış olması; 2) Saklatanların hepsinin rızasının olması.