Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 563 Saklama: Kullanım yasağı
TBK 563, saklayanın, saklatanın izni olmadıkça saklananı kullanamayacağını; bu yasağa aykırı davranması hâlinde saklatana uygun bir kullanım bedeli ödemekle yükümlü olduğu gibi, kullanmamış olsaydı bile bu zararın doğacağını ispat etmedikçe beklenmedik hâlden doğan zararlardan da sorumlu olacağını düzenler.
Resmi Metin
Kullanım yasağı
Madde 563- (1) Saklayan, saklatanın izni olmadıkça saklananı kullanamaz.
(2) Bu yasağa aykırı davranırsa, saklatana uygun bir kullanım bedeli ödemekle yükümlü olduğu gibi, kullanmamış olsaydı bile bu zararın doğacağını ispat etmedikçe, beklenmedik hâlden doğacak zararlardan da sorumlu olur.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Saklama sözleşmesinin çekirdeği koruma yükümüdür; saklayan, saklatanın bıraktığı taşınırı yalnızca güvenli biçimde saklamakla görevlidir, onu kullanma hakkı yoktur. Bu kullanım yasağı, saklamayı hem ödünçten (TBK m.379 vd. kullanım ödüncü, TBK m.386 vd. tüketim ödüncü) hem kiradan (TBK m.299 vd.) ayıran ayraçtır; kirada ve ödünçte kullanım devredilir, saklamada devredilmez. Uygulamada sık rastlanan hata, saklayanın malı boş durmasın diye geçici kullanmasıdır: saklatanın açık izni yoksa bu, TBK m.563 aykırılığıdır ve iki katmanlı sonuç doğurur. Birincisi, saklayan uygun bir kullanım bedeli öder. İkincisi, çok daha ağırı, sorumluluk beklenmedik hâle (kusursuz zarar) kadar genişler; saklayan ancak mal kullanılmasaydı bile aynı zararın doğacağını ispatlarsa kurtulur, bu ispat yükü kendisindedir. İzin verilecekse yazılı ve kapsamı belirli olmalı; sözlü izin ispatlanamayınca risk saklayanda kalır. Saklatan bakımından ise izin vermemek, malını hem bedelle hem geniş tazminatla koruma altına alır.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 563. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 465 inci maddesini karşılamaktadır.
Tasarının iki fıkradan oluşan 563 üncü maddesinde, saklayanın borçlarından saklama konusunu kullanım yasağı düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 465 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan “III. Müstevdiin borçları / 1. Vedianın kullanılması mes’uliyeti” şeklindeki ibare, Tasarıda, “III. Saklayanın borçları / 1. Kullanım yasağı” şeklinde değiştirilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 465 inci maddesinin ikinci fıkrasında kullanılan “muhik bir tazminat” şeklindeki ibare, Tasarıda “uygun bir kullanım bedeli” ifade edilmiştir.
Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.