Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 564 Saklananın geri verilmesi: a. Genel olarak
TBK 564, saklama sözleşmesinde bir süre belirlenmiş olsa bile saklayan, saklatanın her zaman ileri sürebileceği istem üzerine saklananı bütün çoğalmalarıyla birlikte geri vermekle yükümlüdür; ancak saklatan, saklayanın belirlenen süreyi dikkate alarak yaptığı masrafları ödemek zorundadır.
Resmi Metin
a. Genel olarak
Madde 564- Saklama sözleşmesinde bir süre belirlenmiş olsa bile saklayan, saklatanın her zaman ileri sürebileceği istemi üzerine, saklananı bütün çoğalmalarıyla birlikte geri vermekle yükümlüdür. Ancak saklatan, saklayanın belirlenen süreyi dikkate alarak yapmış olduğu masrafları ödemekle yükümlüdür.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Saklatan malını her zaman geri isteyebilir. Sözleşmede belirli bir süre kararlaştırılmış olsa bile bu süre yalnızca saklayanı bağlar; saklatan lehine yorumlanır ve saklatan sürenin dolmasını beklemeden, her an geri verme istemini ileri sürebilir. Saklayan da saklananı bütün çoğalmalarıyla birlikte (örneğin hayvanın yavrusu, kâğıtların faiz kuponu, doğan ürün) iade etmekle yükümlüdür; sadece asıl şeyi verip çoğalmaları alıkoyamaz. Uygulamada sık yapılan hata, saklatana “süre dolmadı, malı veremem” denmesidir; bu, TBK m.564’e aykırıdır. Buna karşılık asimetriyi de gözden kaçırmamak gerekir: saklatan erken geri alsa dahi, saklayanın kararlaştırılan süreyi dikkate alarak yaptığı masrafları ödemek zorundadır; bu, saklayanın süreye güvenerek yaptığı harcamaları koruyan denge kuralıdır. Saklamayı kira veya ödünçle karıştırmayın: burada amaç malı korumaktır, kullanmak değil (TBK m.563 saklayanın izinsiz kullanımını yasaklar). Ücret ise ancak açıkça öngörülmüşse veya koşullar gerektiriyorsa istenir (TBK m.561). İadeyi geciktiren saklayan, gecikmeden doğan zarardan sorumlu tutulabilir.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 564. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 466 ncı maddesini karşılamaktadır.
Tasarının tek fıkradan oluşan 564 üncü maddesinde, saklatanın geri verme borcu düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 466 ncı maddesinin kenar başlığında kullanılan “2. İstirdat / a. Mudiin hakları” şeklindeki ibare, Tasarıda, “2. Geri verme / a. Genel olarak” şekline dönüştürülmüştür. Böylece 818 sayılı Borçlar Kanununun 466 ncı maddesindeki düzenlemeden farklı olarak, “III. Saklayanın borçları” başlığıyla uyumlu hale getirmek için saklatanın geri alma hakkından değil, saklayanın borcundan söz edilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 466 ncı maddesi iki fıkradan oluştuğu halde, bu fıkraların birbiriyle bağlantıları göz önünde tutularak, Tasarının 564 üncü maddesi tek fıkra olarak kaleme alınmıştır.
Sistematik yapısı ile metninde yapılan düzeltme ve arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.