TBK Madde 559 Havale: Geri alma

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 02.08.2026

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TBK 559, havale eden, havale alıcısına verdiği yetkiyi kural olarak her zaman geri alabilir; ancak bu yetki havale alıcısının yararına, özellikle onun alacağını elde etmesi amacıyla verilmişse geri alınamaz. Havale eden, havale ödeyicisine verdiği yetkiyi ise havale ödeyicisi havaleyi kabul ettiğini havale alıcısına açıklamadığı sürece geri alabilir. Havale edenin iflası hâlinde, henüz kabul edilmemiş olan havale kendiliğinden sona erer.

Resmi Metin

Geri alma

Madde 559- (1) Havale eden, havale alıcısına verdiği yetkiyi her zaman geri alabilir. Ancak, havale alıcısının yararına, özellikle onun alacağını elde etmesi amacıyla verdiği yetkiyi geri alamaz.

(2) Havale ödeyicisi, havale alıcısına havaleyi kabul ettiğini açıklamadığı sürece havale eden, ona verdiği yetkiyi geri alabilir.

(3) Havale edenin iflası hâlinde, henüz kabul edilmemiş olan havale kendiliğinden sona erer.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Havale üç taraflı bir ödeme talimatıdır: havale eden talimatı verir, havale ödeyicisi ödemeyi yapacak, havale alıcısı ödemeyi alacak taraftır; bu yapıyı borcun üstlenilmesi (TBK m.195 vd.) ya da kefaletle (TBK m.581 vd.) karıştırmamak gerekir, çünkü havale eden bir borcu garanti etmez, yalnızca ödeme yetkisi verir. TBK m.559 yönünden pratik ayrım kritiktir: havale eden, havale alıcısına verdiği yetkiyi kural olarak her zaman geri alabilir; ancak bu yetki alıcının yararına, özellikle onun bir alacağını tahsil etmesi amacıyla verilmişse artık geri alınamaz. Sık yapılan hata, havale ödeyicisinin alıcıya kabul açıkladığı anı gözden kaçırmaktır: kabulden sonra havale eden yetkiyi geri alamaz, yalnızca kabul öncesinde geri alma mümkündür. Ayrıca havale edenin iflası hâlinde henüz kabul edilmemiş havale kendiliğinden sona erer; alacağını güvenceye almak isteyen alıcının, borçlunun mali durumu bozulmadan ödeyiciden kabul beyanı alması yerinde olur.

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu’nun 559. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:

818 sayılı Borçlar Kanununun 461 inci maddesini karşılamaktadır.

Tasarının üç fıkradan oluşan 559 uncu maddesinde, havale edenin, havale yetkisini geri alması düzenlenmektedir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 461 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan “C. Rücu” şeklindeki ibare, Tasarıda, “C. Geri alma” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı değişiklik, maddenin metninde de yapılmıştır.

818 sayılı Borçlar Kanununun 461 inci maddesinin son fıkrasında kullanılan “havalenin hükümsüzlüğünü istilzam eder.” şeklindeki ibare, Tasarıda “havale kendiliğinden sona erer.” şeklinde ifade edilmiştir.

Metninde yapılan düzeltme ve arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları - TBK m.559 uygulaması

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları. Aşağıdaki ilkeler ilgili kararlardan derlenmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 9. Hukuk Dairesi E. 2021/1911 K. 2024/1639 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Havale bedeli havale alıcısının hesabına geçirilip para üzerindeki tasarruf yetkisi ona geçtikten sonra havale edenin geri alma hakkını yalnız havale alıcısına karşı kullanabileceği; irade fesadına dayansa dahi iade isteminin havale ödeyicisi bankaya yöneltilemeyeceği belirtilmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı, mal aldığı firmaya ödeme yaparken sehven başka bir şirketin banka hesabına EFT göndermiş; para iade edilmeyince sebepsiz zenginleşmeye dayanarak hem hesap sahibi şirkete hem de bankaya karşı dava açmıştır. İlk derece mahkemesi şirket yönünden davayı kabul edip banka yönünden reddetmiştir. Daire, havale bedeli havale alıcısının hesabına geçtikten sonra havale edenin geri alma yetkisini havale ödeyicisi bankaya karşı kullanamayacağını, bankanın hesap sahibiyle arasındaki kredi sözleşmesine dayanarak tahsilat yapmasının hukuka aykırı olmadığını belirterek davacının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Kararı incele →

Adana BAM · İstinaf · 9. Hukuk Dairesi E. 2020/470 K. 2022/621 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Havale ödeyicisi banka havaleyi kabul edip parayı havale alıcısının hesabına geçirdikten sonra, havale edenin bankaya verdiği yetkiyi geri alamayacağı; bu nedenle sehven gönderilen paranın iadesi isteminin, irade fesadına dayansa bile bankaya karşı ileri sürülemeyeceği belirtilmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı şirket, sehven yaptığı EFT ile davalı şirketin banka hesabına gönderilen tutarın hem hesap sahibi şirketten hem de bankadan tahsilini istemiştir. İlk derece mahkemesi, paranın banka tarafından kredi sözleşmesi gereği hesap sahibinin borçlarına mahsup edildiğini ve bankanın sorumluluğu bulunmadığını belirterek davayı hesap sahibi şirket yönünden kabul, banka yönünden reddetmiştir. Daire, uyuşmazlığı havale hükümleri çerçevesinde değerlendirerek bankanın havaleyi kabul edip parayı hesaba geçirmesiyle tasarruf hakkının havale alıcısına geçtiğini, havale edenin bankaya verdiği yetkiyi geri alamayacağını ve bankanın kendi kredi sözleşmesine dayanarak bloke koymasının yasaya aykırı olmadığını belirterek davacının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Kararı incele →

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır.

© . Tüm hakları Avukat Saim İncekaş’a aittir.

Feragat: Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amacıyla sunulur; mevzuat ve içtihatlar zamanla değişebilir. Buradaki açıklamalar hukuki danışma değildir. Herhangi bir işlem yapmadan önce dosyanıza özel profesyonel görüş alınız.

İlişki ve KVKK: Bu site üzerinden iletişime geçmeniz tek başına avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Kişisel verileriniz KVKK kapsamında işlenir; bkz. Aydınlatma Metni.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!