Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 560 Kıymetli evrak konusunda havale
TBK 560, kıymetli evraka bağlanmış alacağın hâmile ödenmesi amacıyla yapılan yazılı havalelere havale (bu bölüm) hükümleri uygulanır; havale ödeyicisi karşısında her hamil havale alıcısı sayılır, havale eden ile havale alıcısı arasındaki ilişkiye özgü haklar ise yalnızca alacağı devreden ile devralan arasında doğar. Çekler ve poliçe benzeri havaleler hakkındaki özel hükümler saklıdır.
Resmi Metin
Kıymetli evrak konusunda havale
Madde 560- (1) Kıymetli evraka bağlanmış alacağın, hâmile ödenmesi amacıyla yapılan yazılı havaleler hakkında, bu bölüm hükümleri uygulanır. Bu durumda havale ödeyicisi karşısında her hamil, havale alıcısı sayılır. Buna karşılık, havale eden ile havale alıcısı arasındaki ilişkiye özgü haklar, sadece alacağı devreden ile devralan arasında doğmuş olur.
(2) Çekler ve poliçe benzeri havaleler hakkındaki özel hükümler saklıdır.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
TBK m.560, sıradan bir havaleyi değil; kıymetli evraka bağlanmış bir alacağın hâmiline ödenmesi için yapılan yazılı havaleyi konu alır ve bu havalelere havale bölümü hükümlerinin uygulanacağını söyler. Pratikte kritik nokta rollerin doğru kurulmasıdır: havale eden ödeme talimatını veren, havale ödeyicisi ödemeyi yapacak, havale alıcısı ise ödemeyi alacak taraftır. Bu maddede senedi elinde bulunduran her hâmil, ödeyici karşısında havale alıcısı sayılır; böylece senedi devralan kişi doğrudan talep hakkını kullanır. Buna karşılık havale eden ile alıcı arasındaki kişisel ilişkiye özgü def’i ve haklar herkese karşı ileri sürülemez, yalnızca alacağı devreden ile devralan arasında doğar. Sık yapılan hata, havaleyi borç üstlenme (TBK m.195 vd.) veya kefaletle (TBK m.581 vd.) karıştırmaktır; havale bir güvence değil, ödeme yetkilendirmesidir. Ayrıca çek ve poliçe benzeri havalelerde kambiyo senetlerine ilişkin özel hükümler saklı kalır, bu nedenle her yazılı ödeme talimatını otomatik olarak bu maddeye tabi saymak yanlış olur.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 560. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 462 nci maddesini karşılamaktadır.
Tasarının iki fıkradan oluşan 560 ıncı maddesinde, kıymetli evraka bağlanmış alacakların havalesi düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 462 nci maddesinin kenar başlığında kullanılan “D. Kıymetli evrak işlerinde havale” şeklindeki ibare, Tasarıda, “D. Kıymetli evrak konusunda havale” şeklinde değiştirilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 462 nci maddesinin son fıkrasında kullanılan “kambiyo senetlerine mümasil havaleler” şeklindeki ibare yerine, Tasarının 560 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında “poliçe benzeri havaleler” şeklindeki ibare kullanılmıştır. Gerçekten, emre muharrer senet ya da bono, çek ve poliçe gibi, kambiyo senedi niteliğinde olmakla birlikte, havalede görülen üçlü ilişkiden yoksun bulunduğu için, fıkra hükmü, Tasarıda kullanılan “poliçe benzeri havaleler” şeklindeki ibare ile düzeltilmiştir.
Metninde yapılan düzeltme ve arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.