TBK Madde 557 Havale ödeyicisinin borcu

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 02.08.2026

Özet 2 fıkra · ~2 dk okuma

TBK 557, havale ödeyicisi çekince belirtmeksizin havaleyi kabul ettiğini havale alıcısına bildirirse ifa ile yükümlü olur ve havale alıcısına karşı yalnızca aralarındaki ilişkiden veya havalenin içeriğinden doğan savunmaları ileri sürebilir, havale eden ile kendi arasındaki ilişkiden doğan savunmaları ileri süremez; havale ödeyicisi havale edene borçluysa ve havale alıcısına ifa, havale edene yapacağı ifaya oranla daha fazla yük getirmiyorsa borcu havale alıcısına ifa etmekle yükümlüdür ve aksi kararlaştırılmadıkça ifadan önce havaleyi kabul ettiğini havale alıcısına açıklaması gerekmez.

Resmi Metin

Havale ödeyicisinin borcu

Madde 557- (1) Havale ödeyicisi, çekince belirtmeksizin havaleyi kabul ettiğini havale alıcısına bildirirse, ifa ile yükümlü olur ve ona karşı, ancak aralarındaki ilişkiden veya havalenin içeriğinden doğan savunmaları ileri sürebilir; havale eden ile kendi arasındaki ilişkiden doğan savunmaları ileri süremez.

(2) Havale ödeyicisi, havale edene borçlu ise, borcu havale alıcısına ifa etmesi, havale edene yapacağı ifaya oranla daha fazla yük getirmiyorsa, borcu havale alıcısına ifa etmekle yükümlüdür. Bu durumda, havale eden ile aralarında aksi kararlaştırılmamışsa havale ödeyicisinin, ifadan önce havaleyi kabul ettiğini havale alıcısına açıklamasına gerek yoktur.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Havale, üç taraflı bir ödeme talimatı ve çifte yetkilendirmedir: talimatı veren havale eden, ödemeyi yapacak havale ödeyicisi ve alacaklı konumundaki havale alıcısı vardır. Sık rastlanan hata, bu ilişkiyi borç üstlenmeyle (TBK m.195 vd.) veya kefaletle (TBK m.581 vd.) karıştırmaktır; havale ödeyicisinin kabulü yeni bir borç yüklenmesi değil, bir ifa yükümüdür. Asıl kritik nokta soyutlaşmadır: havale ödeyicisi çekince belirtmeksizin kabul ettiğini havale alıcısına bildirdiğinde, artık havale eden ile kendi arasındaki ilişkiden doğan savunmaları alıcıya karşı ileri süremez; yalnızca aralarındaki ilişkiden veya havalenin içeriğinden doğan savunmalar saklı kalır. Bu nedenle ödeyici, alttaki borç ihtilaflıysa kabulünü mutlaka çekince koyarak yapmalıdır. Havale ödeyicisi havale edene borçluysa ve alıcıya ifa, havale edene yapacağı ifaya oranla daha fazla yük getirmiyorsa, borcu doğrudan alıcıya ödemekle yükümlüdür; bu durumda aksi kararlaştırılmadıkça ayrıca kabul açıklaması da gerekmez. Doğru koruma, kabul beyanının kime yapıldığına ve çekince içerip içermediğine dikkat etmekle sağlanır.

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu’nun 557. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:

818 sayılı Borçlar Kanununun 459 uncu maddesini karşılamaktadır.

Tasarının iki fıkradan oluşan 557 nci maddesinde, havale ödeyicisinin borcu düzenlenmektedir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 459 uncu maddesinin kenar başlığında kullanılan “II. Mühalünaleyhin borcu” şeklindeki ibare, Tasarıda, “II. Havale ödeyicisinin borcu” şeklinde değiştirilmiştir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 459 uncu maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları, birbiriyle bağlantılı oldukları göz önünde tutularak, Tasarıda tek fıkra halinde kaleme alınmıştır.

818 sayılı Borçlar Kanununun 459 uncu maddesinin birinci fıkrasında kullanılan “tediye” sözcüğü yerine, Tasarıda “ifa” terimi; ikinci fıkrasında kullanılan “mecburdur” sözcüğü yerine, “yükümlüdür” sözcüğü kullanılmıştır.

818 sayılı Borçlar Kanununun 459 uncu maddesinin son fıkrasında kullanılan “bile” sözcüğü, gereksiz görülerek Tasarı metnine alınmamıştır.

Sistematik yapısı ile metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları - TBK m.557 uygulaması

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları. Aşağıdaki ilkeler ilgili kararlardan derlenmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 9. Hukuk Dairesi E. 2021/1911 K. 2024/1639 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Havaleyi kabul edip parayı havale alıcısının hesabına aktaran bankanın, havale alıcısıyla arasındaki kredi sözleşmesine dayanarak bu para üzerinden tahsilat yapmasında yasaya aykırılık bulunmadığı, iade isteminin reddinin banka açısından usulsüzlük oluşturmadığı belirtilmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı, mal aldığı firmaya ödeme yaparken sehven başka bir şirketin banka hesabına EFT göndermiş; para iade edilmeyince sebepsiz zenginleşmeye dayanarak hem hesap sahibi şirkete hem de bankaya karşı dava açmıştır. İlk derece mahkemesi şirket yönünden davayı kabul edip banka yönünden reddetmiştir. Daire, havale bedeli havale alıcısının hesabına geçtikten sonra havale edenin geri alma yetkisini havale ödeyicisi bankaya karşı kullanamayacağını, bankanın hesap sahibiyle arasındaki kredi sözleşmesine dayanarak tahsilat yapmasının hukuka aykırı olmadığını belirterek davacının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Kararı incele →

Adana BAM · İstinaf · 9. Hukuk Dairesi E. 2020/470 K. 2022/621 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Havale ödeyicisi konumundaki bankanın, havale alıcısının hesabına aktardığı para üzerine kendisiyle havale alıcısı arasındaki kredi sözleşmesine dayanarak bloke koymasında yasaya aykırılık bulunmadığı; parayı sehven gönderene iade etmemesinin usulsüz sayılmayacağı kabul edilmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı şirket, sehven yaptığı EFT ile davalı şirketin banka hesabına gönderilen tutarın hem hesap sahibi şirketten hem de bankadan tahsilini istemiştir. İlk derece mahkemesi, paranın banka tarafından kredi sözleşmesi gereği hesap sahibinin borçlarına mahsup edildiğini ve bankanın sorumluluğu bulunmadığını belirterek davayı hesap sahibi şirket yönünden kabul, banka yönünden reddetmiştir. Daire, uyuşmazlığı havale hükümleri çerçevesinde değerlendirerek bankanın havaleyi kabul edip parayı hesaba geçirmesiyle tasarruf hakkının havale alıcısına geçtiğini, havale edenin bankaya verdiği yetkiyi geri alamayacağını ve bankanın kendi kredi sözleşmesine dayanarak bloke koymasının yasaya aykırı olmadığını belirterek davacının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Kararı incele →

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır.

© . Tüm hakları Avukat Saim İncekaş’a aittir.

Feragat: Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amacıyla sunulur; mevzuat ve içtihatlar zamanla değişebilir. Buradaki açıklamalar hukuki danışma değildir. Herhangi bir işlem yapmadan önce dosyanıza özel profesyonel görüş alınız.

İlişki ve KVKK: Bu site üzerinden iletişime geçmeniz tek başına avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Kişisel verileriniz KVKK kapsamında işlenir; bkz. Aydınlatma Metni.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!