Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 544 Komisyoncunun kendisiyle işlemi: b. İşlemi kendisiyle yapmış sayılma
TBK 544, kendisinin doğrudan doğruya alıcı veya satıcı olabildiği durumlarda komisyoncu, sözleşmenin diğer tarafını göstermeksizin vekâletin yerine getirildiğini vekâlet verene bildirirse, işlemi kendisiyle yapmış sayılır.
Resmi Metin
b. İşlemi kendisiyle yapmış sayılma
Madde 544- Komisyoncu, kendisinin doğrudan doğruya alıcı veya satıcı olabildiği durumlarda, sözleşmenin diğer tarafını göstermeksizin vekâletin yerine getirildiğini vekâlet verene bildirirse, işlemi kendisiyle yapmış sayılır.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Komisyoncunun kendisi doğrudan alıcı ya da satıcı olabildiği durumlarda, sözleşmenin karşı tarafını bildirmeksizin vekâletin yerine getirildiğini vekâlet verene açıklaması, o işlemi kendisiyle yapmış saydırır (self-entry karinesi); böylece komisyoncu hem vekâlet veren hesabına hareket eden temsilci hem de sözleşmenin diğer tarafı konumuna gelir. Bu, çıkar çatışması üreten hassas bir durumdur: komisyoncu fiyatı kendi lehine belirleme eğilimine girebileceği için self-entry ancak borsa veya piyasa fiyatı bulunan mallarda sağlıklı işler ve fiyatın objektif belirlenebilmesi önem taşır. Vekâlet verene pratik uyarı: bildirim anındaki fiyatı piyasa değeriyle karşılaştırın, komisyon ücreti yanında alım-satım marjından da ayrıca kazanç elde edilip edilmediğini sorgulayın. Sık rastlanan hata, komisyoncunun kendisiyle işlem yaptığını gizlemesi ya da bildirimi muğlak bırakmasıdır; açık bir bildirim yoksa karine doğmaz ve komisyoncu, komisyon ilişkisinin (TBK m.532) gerektirdiği sadakat borcuna aykırı davranmış sayılabilir.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 544. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 428 inci maddesini karşılamaktadır.
Tasarının tek fıkradan oluşan 544 üncü maddesinde, komisyoncunun işlemi kendisiyle yapmış sayıldığı durumlar düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 428 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan “b. Komisyoncunun zımni kabulü” şeklindeki ibare, Tasarıda “b. İşlemi kendisiyle yapmış sayılma” şekline dönüştürülmüştür.
818 sayılı Borçlar Kanununun 428 inci maddesinde kullanılan “akide ait olabilecek borçları bizzat deruhte etmiş sayılır.” şeklindeki ibare, Tasarıda “işlemi kendisiyle yapmış sayılır” şeklinde değiştirilmiştir.
Metninde yapılan düzeltme ve arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.