Resmi Metin
c. İşlemi kendisiyle yapma hakkının düşmesi
Madde 545- Vekâlet verenin vekâleti geri aldığı haberi komisyoncuya ulaştığı anda, komisyoncunun işlemi kendisiyle yapma hakkı düşer. Ancak, bu haber kendisine ulaşmadan önce komisyoncu, işlemin yapıldığı bildirimini göndermişse, bu hüküm uygulanmaz.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, komisyoncunun malı bizzat satın alma ya da kendi malını müvekkiline satma yetkisinin (kendisiyle işlem yapma hakkının) hangi anda sona erdiğini bir zamanlama yarışına bağlar: belirleyici olan vekaletin geri alındığı anı değil, geri alma haberinin komisyoncuya ulaştığı andır. Pratikte kritik nokta, iki bildirimin hangisinin önce vardığıdır: geri alma haberi komisyoncuya varmadan önce komisyoncu işlemin yapıldığını bildirmişse, işlem geçerli kalır ve müvekkil bağlanır. Bu yüzden geri almayı ispatlanabilir ve tarih/saat damgalı bir kanalla (noter, KEP, faks kaydı) yapmak, sonradan çıkacak “önce hangimiz bildirdik” tartışmasında belirleyicidir. Sık yapılan hata, geri almayı sözlü ya da tarihi belirsiz e-postayla bildirip komisyoncunun önce gönderdiği yapıldı bildirimiyle geç kalmaktır. Komisyon ilişkisinin genel çerçevesi ve kendisiyle işlem yetkisinin doğuşu için TBK m.532 ile TBK m.543‘e bakılması, bu maddenin sonucunu doğru okumak için gereklidir.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 545. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 429 uncu maddesini karşılamaktadır.
Tasarının tek fıkradan oluşan 545 inci maddesinde, komisyoncunun işlemi kendisiyle yapma hakkının düşmesi düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 429 uncu maddesinin kenar başlığında kullanılan “c. Hakkının sukutu” şeklindeki ibare, Tasarıda “c. İşlemi kendisiyle yapma hakkının düşmesi” şekline dönüştürülmüştür.
818 sayılı Borçlar Kanununun 429 uncu maddesinde kullanılan “artık bizzat satıcı ve alıcı olamaz” şeklindeki ibare yerine, Tasarıda “bu hüküm uygulanmaz” ibaresi kullanılmıştır.
Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.