Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 453 Pazarlamacılık sözleşmesi: Faaliyet alanı
TBK 453, pazarlamacıya belirli bir pazarlama alanı veya müşteri çevresinde faaliyette bulunma yetkisi verilmiş ve aksine yazılı anlaşma da yapılmamışsa, işletme sahibi işverenin başkalarına aynı alan veya çevrede faaliyet yetkisi veremeyeceğini, ancak kendisinin üçüncü kişilerle işlem yapabileceğini düzenler; pazarlama alanı veya müşteri çevresine ilişkin hükmün değiştirilmesini gerektiren bir sebep varsa işveren, sözleşmede fesih bildirim süresi öngörülmüş olsa bile bu süreye uymadan hükmü tek taraflı değiştirebilir, bu durumda pazarlamacının tazminat ve hizmet sözleşmesini haklı sebeple sona erdirme hakkı saklıdır.
Resmi Metin
Faaliyet alanı
Madde 453- (1) Pazarlamacıya belirli bir pazarlama alanında veya belirli bir müşteri çevresinde faaliyette bulunma yetkisi verilmiş ve aksine yazılı anlaşma da yapılmamışsa işveren, başkalarına aynı alan veya çevrede faaliyette bulunma yetkisi veremez; ancak, kendisi üçüncü kişilerle işlem yapabilir.
(2) Sözleşmenin pazarlama alanı veya müşteri çevresine ilişkin hükmünün değiştirilmesini gerektiren bir sebep varsa işveren, söz konusu hükmü, sözleşmede fesih bildirim süresi öngörülmüş olsa bile, bu süreye uymadan tek taraflı olarak değiştirebilir; ancak, bu durumda pazarlamacının tazminat ve hizmet sözleşmesini haklı sebeple sona erdirme hakkı saklıdır.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
TBK m.453, pazarlamacıya belirli bir alan veya müşteri çevresi tanınmışsa doğan münhasırlık korumasını düzenler. Önemli nokta: bu tekel işvereni değil başka pazarlamacıları dışlar; işveren aynı çevrede üçüncü kişilerle bizzat işlem yapmaya devam edebilir. Korumanın doğması için aksine yazılı anlaşma bulunmaması gerekir. İşveren, alan veya çevre hükmünü değiştirmeyi haklı kılan bir sebep varsa, sözleşmedeki fesih bildirim süresine uymadan tek taraflı değiştirebilir; ancak pazarlamacının tazminat ve hizmet sözleşmesini haklı sebeple sona erdirme hakkı saklı kalır. Uygulamada iki karışıklık görülür: pazarlamacı bağımlı bir işçidir, bağımsız acenteyle (TTK m.102 vd.) karıştırılmamalıdır; sözleşme sonrası rekabet yasağı ise TBK m.444-447’de düzenlenmiş olup hizmet süresince geçerli TBK m.396’dan ayrıdır. Münhasırlık ihlali ileri sürülürken önce aksine yazılı anlaşmanın yokluğunu belgelemek gerekir.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 453. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, “III. İşverenin özel yükümlülükleri / 1. Faaliyet alanı” kenar başlıklı yeni bir maddedir.
Tasarının iki fıkradan oluşan 453 üncü maddesinde, işverenin özel yükümlülüklerinden biri olan faaliyet alanına ilişkin yükümlülüğü düzenlenmektedir.
Maddenin birinci fıkrasında, ticari işletme sahibi işverenin, kural olarak başkalarına aynı alan veya çevrede faaliyette bulunma yetkisi veremeyeceği belirtilmiştir. Aynı fıkraya göre, ticari işletme sahibi işveren, pazarlamacıya belirli bir pazarlama alanında veya belirli bir müşteri çevresinde faaliyette bulunma yetkisi vermiş ve aksine yazılı bir anlaşma da yapmamışsa, sadece kendisi üçüncü kişilerle işlem yapabilecektir.
Maddenin ikinci fıkrasında ise, sözleşmenin pazarlama alanı veya müşteri çevresine ilişkin hükmünün değiştirilmesini gerektiren bir sebep varsa işverenin, sözleşmede fesih süresi öngörülmüş olsa bile, bu hükmü fesih süresine uymaksızın tek taraflı olarak değiştirebileceği; ancak, bu durumda pazarlamacının tazminat ve hizmet sözleşmesini haklı sebeple sona erdirme hakkının saklı olduğu belirtilmiştir.
Maddenin düzenlenmesinde kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 349 uncu maddesi göz önünde tutulmuştur.