Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 456 Pazarlamacının ücreti: Pazarlama faaliyetinin engellenmesi
TBK 456, pazarlamacının pazarlama işlerini yürütmesi kendi kusuru olmaksızın imkânsız hâle gelir ve sözleşme veya kanun gereği bu hâlde bile ücret ödenmesi gerekirse, ücret sabit ücrete ve komisyon kaybı sebebiyle ödenebilecek uygun tazminata göre belirlenir; komisyon, ücretin beşte birinden az ise, komisyon kaybı sebebiyle tazminat ödenmeyeceği yazılı olarak kararlaştırılabilir.
Resmi Metin
Pazarlama faaliyetinin engellenmesi
Madde 456- (1) Pazarlamacının pazarlama işlerini yürütmesi, kendi kusuru olmaksızın imkânsız hâle gelir ve sözleşme veya kanun gereği bu hâlde bile kendisine ücret ödenmesi gerekirse ücret, sabit ücrete ve komisyonun kaybı sebebiyle ödenebilecek uygun tazminata göre belirlenir. Ancak komisyon, ücretin beşte birinden az ise, komisyon kaybı sebebiyle tazminat ödenmeyeceği yazılı olarak kararlaştırılabilir.
(2) Pazarlamacı, pazarlama işlerini kendi kusuru olmaksızın yürütme imkânını bulamamasına karşın ücretinin tamamını almışsa, işverenin istemi üzerine, kendisinin yapabileceği ve kendisinden beklenebilecek işleri onun işletmesinde yapmakla yükümlüdür.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bağımlı çalışan pazarlamacının, kendi kusuru bulunmaksızın işini yürütememesine rağmen sözleşme veya kanun gereği yine ücrete hak kazandığı hâllerde ücretin nasıl belirleneceğini gösterir. Bu durumda ücret, sabit ücret ile komisyon kaybı için ödenecek uygun tazminatın birlikte değerlendirilmesiyle saptanır. Pratikte kritik nokta yazılılıktır: komisyon, ücretin beşte birinden (1/5) az ise komisyon kaybı tazminatının ödenmeyeceği ancak yazılı biçimde kararlaştırılabilir; sözlü mutabakat bu istisnayı doğurmaz. Pazarlamacı kusursuz imkânsızlığa karşın tam ücreti almışsa, işverenin istemiyle kendisinden beklenebilecek işleri onun işletmesinde görme (denkleştirme) yükümlülüğü doğar. Buradaki 1/5 oranı TBK m.459‘daki mevsimlik özel fesih eşiğiyle sayısal olarak örtüşür, fakat ayrı bir kurumdur; ikisini eş tutmak hataya yol açar. Ayrıca bağımlı pazarlamacıyı, bağımsız tacir yardımcısı olan acente (TTK m.102 vd.) ile karıştırmamak gerekir.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 456. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, “c. Pazarlama faaliyetinin engellenmesi” kenar başlıklı yeni bir maddedir.
Tasarının iki fıkradan oluşan 456 ncı maddesinde, pazarlama faaliyetinin engellenmesi halinde pazarlamacının ücreti düzenlenmektedir.
Maddenin birinci fıkrasında, pazarlamacının pazarlama işlerini yürütmesinin, kendi kusuru olmaksızın imkansız hale gelmesi ve sözleşme veya kanun gereği bu halde bile kendisine ücret ödenmesinin gerekmesi durumunda ücret, sabit ücrete ve komisyonun kaybı nedeniyle ödenebilecek uygun tazminata göre belirlenir. Aynı fıkraya göre, komisyonun, ücretin beşte birinden az olması durumunda, komisyon kaybı nedeniyle tazminat ödenmeyeceği yazılı olarak kararlaştırılabilir.
Maddenin ikinci fıkrasında, pazarlamacının, pazarlama işlerini kendi kusuru olmaksızın yürütme olanağı bulamadığı halde ücretinin tamamını almışsa, ticari işletme sahibi işverenin istemi üzerine, kendisinin yapabileceği ve kendisinden beklenebilecek işleri onun işletmesinde yapmakla yükümlü olduğu belirtilmiştir.
Maddenin düzenlenmesinde, kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 349c maddesi göz önünde tutulmuştur.