TBK Madde 452 Pazarlamacılık sözleşmesi: Yetkileri
TBK 452, aksine yazılı anlaşma olmadıkça pazarlamacının sadece işlemlere aracılık etmeye yetkili olduğunu düzenler; pazarlamacı işlem yapmaya yetkili kılınmışsa yetkisi, bu işlerin icrası için gereken bütün olağan hukuki işlem ve fiilleri kapsar, özel yetki verilmedikçe müşterilerden tahsilat yapamaz ve ödeme günlerini değiştiremez.
Resmi Metin
Yetkileri
Madde 452- (1) Aksine yazılı anlaşma olmadıkça pazarlamacı, sadece işlemlere aracılık etmeye yetkilidir.
(2) Pazarlamacı, işlem yapmaya yetkili kılınmışsa yetkisi, bu işlerin icrası için gereken bütün olağan hukuki işlem ve fiilleri kapsar; özel yetki verilmedikçe müşterilerden tahsilat yapamaz ve ödeme günlerini değiştiremez.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Uygulamada yetki tartışmalarının çoğu, pazarlamacının hangi sınıfa girdiğinin belirlenmemesinden çıkar. Kural, aracı yetkidir: yazılı özel anlaşma yoksa pazarlamacı işveren adına sözleşme kuramaz, yalnız işlemi hazırlar ve iletir. İşveren onu işlem yapmaya (akit kurmaya) yetkili kılmışsa, yetkisi işin görülmesi için gereken olağan hukuki işlem ve fiilleri kendiliğinden kapsar. Ancak burada iki kritik istisna vardır: özel yetki verilmedikçe pazarlamacı müşteriden tahsilat yapamaz ve ödeme günlerini değiştiremez. Sık hata, akit yetkisini otomatik tahsil yetkisi sayıp elden alınan paranın işvereni bağladığını varsaymaktır; oysa özel yetki yoksa bu tahsilat işvereni ifa yönünden bağlamaz. Del credere (TBK m.451) ve faaliyet alanı (TBK m.453) ayrı meselelerdir. Pazarlamacı bağımlı bir hizmet ilişkisi tarafıdır; bağımsız tacir yardımcısı acente (TTK m.102 vd.) ile karıştırılmamalı, yetki de o rejime göre yorumlanmamalıdır.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 452. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, “3. Yetkileri” kenar başlıklı yeni bir maddedir.
Tasarının iki fıkradan oluşan 452 nci maddesinde, pazarlamacının yetkileri düzenlenmektedir.
Maddenin birinci fıkrasında, aksine yazılı anlaşma olmadıkça pazarlamacının, sadece işlemlere aracılık etmeye yetkili olduğu belirtilmiştir.
Maddenin ikinci fıkrasında ise, pazarlamacının işlem yapmaya yetkili kılınması durumunda yetkisinin, bu işlerin icrası için gereken bütün olağan hukuki işlem ve fiilleri kapsayacağı; ticari işletme sahibi işveren tarafından özel yetki verilmedikçe müşterilerden tahsilat yapamayacağı ve ödeme günlerini değiştiremeyeceği kabul edilmiştir.
Maddenin düzenlenmesinde kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 348b maddesi göz önünde tutulmuştur.
Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe