Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 451 Pazarlamacılık sözleşmesi: Garanti
TBK 451, pazarlamacının müşterilerin ödememelerinden veya diğer yükümlülüklerini ifa etmemelerinden sorumlu olacağına ya da alacağın tahsili için yapılacak masrafları karşılayacağına ilişkin garanti anlaşmalarını kesin olarak hükümsüz kılar; ancak pazarlamacı kendi müşteri çevresiyle işlem yapıyorsa, müşterilerin borçlarını ifa etmemesi durumunda işverenin her bir işlemde uğrayacağı zararın dörtte birini geçmemek üzere karşılamayı, uygun bir ek komisyon kararlaştırılması koşuluyla yazılı olarak üstlenebilir.
Resmi Metin
Garanti
Madde 451- (1) Pazarlamacının, müşterilerin ödememelerinden veya diğer yükümlülüklerini ifa etmemelerinden sorumlu olacağına ya da alacağın tahsili için yapılacak masrafları tamamen veya kısmen karşılayacağına ilişkin anlaşmalar, kesin olarak hükümsüzdür.
(2) Pazarlamacı, kendi müşteri çevresiyle işlem yapıyorsa, müşterilerin borçlarını ifa etmemesi durumunda, işverenin her bir işlemde uğrayacağı zararın dörtte birini geçmemek üzere karşılamayı, uygun bir ek komisyon kararlaştırılması koşuluyla yazılı olarak üstlenebilir.
(3) Sigorta sözleşmelerinde aracılık yapan pazarlamacılar, bir primin tamamının veya bir kısmının ödenmemesi sebebiyle, bunun tahsili için dava veya icra takibi yoluna başvurulması durumunda, bu amaçla yapılacak masrafların en çok yarısını karşılayacaklarını, yazılı olarak üstlenebilirler.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu hüküm pazarlamacıyı, işletme riskini üstüne yıkan del credere anlaşmalarına karşı korur. Kural nettir: pazarlamacının müşterilerin ödememesinden veya yükümlülüklerini yerine getirmemesinden sorumlu olacağına ya da tahsil masraflarını karşılayacağına dair anlaşmalar kesin hükümsüzdür; sonradan onanamaz, kısmi geçerlilik doğmaz. Yalnız iki dar istisna vardır ve ikisi de yazılı şekle bağlıdır. Pazarlamacı kendi müşteri çevresiyle çalışıyorsa, her işlemde işverenin zararının dörtte birini geçmemek ve uygun bir ek komisyon kararlaştırılmak koşuluyla üstlenebilir. Sigorta aracılığında ise ödenmeyen primin tahsili için dava/icra masraflarının en çok yarısını üstlenebilir. Sık hata: 1/4 ile 1/2 oranını karıştırmak, ek komisyon veya yazılılık koşulunu atlamak. Ayrıca pazarlamacı bağımlıdır; bağımsız acente (TTK m.102 vd.) ile karıştırılmamalıdır. Tahsilat yetkisi ayrıca TBK m.452’de sınırlanır; sözleşme sonrası rekabet yasağı ise TBK m.444-447’ye tabidir.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 451. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, “2. Garanti” kenar başlıklı yeni bir maddedir.
Tasarının üç fıkradan oluşan 451 inci maddesinde, pazarlamacının işletme sahibi işverene verebileceği garantinin geçerliliği ve sınırları düzenlenmektedir.
Maddenin birinci fıkrasında, pazarlamacının, müşterilerin ödememelerinden veya diğer yükümlülüklerini ifa etmemelerinden sorumlu olacağına ya da alacağın tahsili için yapılacak masrafları tamamen veya kısmen karşılayacağına ilişkin anlaşmaların kesin olarak hükümsüz olduğu belirtilmiştir.
Maddenin ikinci fıkrasında, pazarlamacının, kendi müşteri çevresiyle işlem yapması durumunda, müşterilerin borçlarını ifa etmemesi nedeniyle işverenin her bir işlemde uğrayacağı zararın dörtte birini geçmemek üzere karşılamayı, uygun bir ek komisyon kararlaştırılması koşuluyla yazılı olarak üstlenebileceği kabul edilmiştir.
Maddenin son fıkrasına göre, sigorta sözleşmelerinde aracılık yapan pazarlamacılar, bir primin tamamının veya bir kısmının ödenmemesi ve bunun tahsili için dava açılması veya cebri icra yollarından birine başvurulması durumunda, alacağın tahsili için yapılacak masrafların en çok yarısını karşılayacaklarını yazılı olarak üstlenebilir.
Maddenin düzenlenmesinde, kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 348a maddesi göz önünde tutulmuştur.