Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 273 Ön ödemeli taksitle satış: Ortak hükümler
TBK 273, taksitle satışa ilişkin hükümlerden yasal temsilcinin rızası, sözleşmenin hüküm ve sonuçlarını doğurması ile geri alma açıklaması, alıcının def'ileri, satıcının alacağının devri, hâkim tarafından sağlanan ödeme kolaylıkları ve yetkili mahkeme ile tahkime ilişkin olanlar, ön ödemeli taksitle satışa da uygulanır; satılanın devir süresi bir yıldan daha uzun veya belirsiz olan taksitle satışta alıcı, satılanın devrinden önce ödemeleri yapmakla yükümlü ise ön ödemeli taksitle satışa ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.
Resmi Metin
Ortak hükümler
Madde 273- (1) Taksitle satışa ilişkin hükümlerden yasal temsilcinin rızasına, sözleşmenin hüküm ve sonuçlarını doğurmasına ve geri alma açıklamasına, alıcının def’ilerine, satıcının alacağının devrine, hâkim tarafından sağlanan ödeme kolaylıklarına ve yetkili mahkeme ile tahkime ilişkin olanlar, ön ödemeli taksitle satışa da uygulanır.
(2) Satılanı devir süresi bir yıldan daha uzun veya belirsiz olan taksitle satışta alıcı, satılanın devrinden önce ödemeleri yapmakla yükümlü ise, ön ödemeli taksitle satışa ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
TBK m.273, ön ödemeli taksitle satışın (TBK m.264 vd.) ortak hükümler köprüsüdür: bağımsız bir kurum kurmaz, taksitle satışa ilişkin belirli hükümleri ön ödemeli türe taşır. Resmî metne sadık kalınırsa taşınanlar sınırlıdır: yasal temsilcinin rızası, sözleşmenin hüküm ve sonuçlarını doğurması, geri alma açıklaması, alıcının def’ileri, satıcının alacağının devri, hâkimin sağladığı ödeme kolaylıkları ve yetkili mahkeme ile tahkim. Bu son kalem TBK m.262 forum güvencesidir; koruyucudur (uyuşmazlık doğmadan yapılan yetki/tahkim feragatini geçersiz sayar), afirmatif yetki kaynağı değildir. İkinci fıkra bir kıyas kuralıdır: satılanı devir süresi bir yıldan uzun veya belirsiz olup alıcı devirden önce ödeme yükümlüyse, o ad taşımasa da ön ödemeli hükümler kıyasen uygulanır. Sık hata, buradaki geri almayı ön ödemeli caymayla (TBK m.269) karıştırmaktır. Tüketici işleminde TKHK 6502 emredici hükümleri önce gelir, TBK boşlukta tamamlayıcıdır.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 273. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, “III. Ortak hükümler” kenar başlıklı yeni bir maddedir.
Tasarının iki fıkradan oluşan 272 nci maddesinde, ortak hükümler düzenlenmektedir.
Maddenin birinci fıkrasında, taksitle satışa ilişkin hükümlerden yasal temsilcinin rızasına, alıcının sözleşmenin kurulmasından cayma hakkına ve def’ilerine, satıcının alacağının devrine, hakim tarafından sağlanan ödeme kolaylıklarına, yetkili mahkeme ve tahkime ilişkin olanların, ön ödemeli taksitle satış sözleşmelerine de uygulanacakları belirtilmektedir.
Maddenin ikinci fıkrasında ise, satılanı devir süresi bir yıldan daha uzun veya belirsiz olan taksitle satışta, alıcının satılanın devrinden önce ödemeleri yapma yükümlülüğü varsa, ön ödemeli taksitle satışa ilişkin hükümlerin kıyas yoluyla uygulanacağı öngörülmektedir.