Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 248 Örnek üzerine satış: İspat yükü
TBK 248, örnek üzerine satışta kendisine örnek verilen taraf, elindeki örneğin kendisine verilmiş örnek olduğunu ispat yükü altında değildir; örneğin biçimi değişmiş olsa bile bu değişiklik gözden geçirmenin zorunlu bir sonucu ise alıcının iddiası doğru sayılır, ancak karşı tarafın her hâlde bunun aksini ispat hakkı vardır. Örnek, alıcının elindeyken bozulmuş veya yok olmuşsa, kusuru olmasa bile satılanın örneğe uygun olmadığını ispat yükü alıcıya düşer.
Resmi Metin
İspat yükü
Madde 248- (1) Örnek üzerine satışta kendisine örnek verilen taraf, elindeki örneğin kendisine verilmiş örnek olduğunu ispat yükü altında olmayıp, örneğin biçimi değişmiş olsa bile, bu değişiklik gözden geçirmenin zorunlu bir sonucu ise, alıcının iddiası doğru sayılır. Ancak, karşı tarafın her hâlde bunun aksini ispat hakkı vardır.
(2) Örnek, alıcının elindeyken bozulmuş veya yok olmuşsa, kusuru olmasa bile, satılanın örneğe uygun olmadığını ispat yükü alıcıya düşer.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Örnek üzerine satış (TBK m.247), satılanın alıcıya veya üçüncü kişiye bırakılan bir örneğe uygun olması üzerinde anlaşılan satıştır; bu hüküm türe özgü ispat yükü dağılımını düzenler. Pratikte uyuşmazlık, teslim edilen malın örneğe uygunluğu noktasında doğar. Kanun, kendisine örnek verilen tarafı, elindeki örneğin gerçekten verilmiş örnek olduğunu ispattan kural olarak muaf tutar; örnekteki biçim değişikliği gözden geçirmenin zorunlu sonucuysa alıcının iddiası doğru sayılır, ancak karşı tarafın aksini ispat hakkı her hâlde saklıdır. Kritik nokta: örnek, alıcının elindeyken kusuru olmasa dahi bozulur veya yok olursa, satılanın örneğe uygunsuzluğunu ispat yükü alıcıya geçer; bu nedenle örneği bozulmadan saklamak ve teslimini tutanakla tespit etmek belirleyicidir. Bu tür, alıcının serbestçe reddedebildiği beğenme koşuluyla satıştan (TBK m.249) farklıdır; ölçüt örneğe uygunluktur, keyfî beğeni değildir.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 248. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 218 inci maddesini karşılamaktadır.
Tasarının iki fıkradan oluşan 247 nci maddesinde, örnek üzerine satışta ispat yükü düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 218 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan “A. Nümune Üzerine Satım” şeklindeki ibare, içeriğiyle uyumlu olmadığı için, Tasarıda “II. İspat yükü” şeklinde değiştirilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 218 inci maddesinin ikinci fıkrasında kullanılan “…”satılanın nümuneye muvafakatini ispat” şeklindeki ibare, Tasarıda “satılanın örneğe uygun olmadığını ispat” şeklinde düzeltilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 218 inci maddesinin birinci fıkrasında kullanılan “ispata mecbur olmayıp” şeklindeki ibare, ispatın bir yükümlülük değil yük niteliğinde olduğu göz ününde tutularak, Tasarının 247 nci maddesinin birinci cümlesinde “ispat yükü altında olmayıp” şeklinde düzeltilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 218 inci maddesinin ikinci fıkrasında kullanılan “aksini iddia eden” şeklindeki ibare gereksiz görülerek, Tasarının 247 nci maddesinin ikinci fıkrasına alınmamıştır.
Metninde yapılan düzeltme ve arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.