TBK Madde 136 - İfa imkânsızlığı: Genel olarak

Ruhsat sahibi davacı, davalı ile aralarındaki rödövans sözleşmesine dayanarak kira alacağını icra takibine koymuş, davalının itirazı üzerine itirazın iptali ile icra tazminatı istemiştir. Davalı; aynı maden sahasının kendisiyle sözleşme yapılmadan önce dava dışı bir şirkete kiralandığını, o sözleşme usulünce sona erdirilmeden yeni sözleşme yapıldığını ve MİGEM ile idari kararlarla sahada madencilik faaliyetinin durdurulup çalışmasının engellendiğini savunmuştur. İlk derece mahkemesi davayı reddetmiş, Bölge Adliye Mahkemesi istinaf başvurularını esastan reddetmiştir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, davacının TBK m. 301 uyarınca kiralananı kiracının kullanımına uygun bulundurma borcunu yerine getirmediğini ve kendi kusurundan doğan idari kararla kiralananın kullanımının imkânsızlaştığını belirterek, davacının rödövans bedeli isteyemeyeceği gerekçesiyle kararı onamıştır.

Davacı tüketici, 16.07.2020 tarihinde bir Ford bayisinden ÖTV'den muaf olarak 189.250 TL bedelle araç almak üzere sözleşme imzalayıp bedelin büyük bölümünü ödemiştir. Sözleşmeden sonra 29.08.2020'de yürürlüğe giren düzenlemeyle aracın ÖTV oranı %60'tan %80'e çıkınca satıcı, doğan fiyat farkı ödenmedikçe aracı teslim etmemiş; davacı ek olarak 64.250 TL ödediği hâlde araç verilmeyince aracın kendisine teslimini talep etmiştir. İlk derece mahkemesi davayı kabul etmiş, bölge adliye mahkemesi de davalının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi ise, sözleşme kurulduktan sonra kanun koyucunun yaptığı yasal değişiklik nedeniyle aracın kararlaştırılan koşullarda tesliminin imkânsız hale geldiğini ve satıcıya yüklenebilecek bir kusur bulunmadığını belirterek davanın reddi gerektiği sonucuna varmış ve ilk derece mahkemesi kararını davalı yararına bozmuştur.

Davacı özel okul ile davalı tüketici veli arasında 24/09/2019'da 15.000 TL bedelli, 10 taksitli okul kayıt sözleşmesi yapılmış; davalı, pandemide çocuğunun okula gidemediği gerekçesiyle ödemediği son iki taksidin (3.600 TL) iptali için Zonguldak Tüketici Hakem Heyeti'ne başvurmuş, heyet TBK m.136 uyarınca borcun sona erdiğinden istemi kabul etmiştir. Davacı okulun hakem heyeti kararının iptali istemli davasını asliye hukuk mahkemesi, pandemiyi mücbir sebep sayıp hakkaniyet gereği paylaştırma yaparak reddedince Bakanlık kanun yararına bozma talep etmiştir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, eğitim hizmetinin ilgili dönemde uzaktan verildiğini, ifada kısmen ya da tamamen imkânsızlık veya aşırı ifa güçlüğü bulunmadığını, davacının sözleşmeden doğan edimini uzaktan eğitimle yerine getirdiğini belirterek davanın kabulü gerektiğine hükmedip kararı sonuca etkili olmamak üzere kanun yararına bozmuştur.