TBK Madde 137 - Kısmi ifa imkânsızlığı

Türk Borçlar Kanunu’nun 137. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:

818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, “II. Kısmi ifa imkansızlığı” kenar başlıklı yeni bir maddedir.

Tasarının iki fıkradan oluşan 136. maddesinde, kısmi ifa imkansızlığı düzenlenmektedir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 117. maddesinde borcu sona erdiren sebepler arasında sadece tam imkansızlığın düzenlenmesi nedeniyle, borcun ifasının kısmen imkansızlaşmasının sonuçlarının ayrı bir maddede düzenlenmesi zorunlu görülmüştür.

Tasarının 136. maddesinin birinci fıkrasının ilk cümlesinde, borcun ifasının borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle kısmen imkansızlaşması durumunda borçlunun, borcunun sadece ifası imkansızlaşan kısmından kurtulacağı kuralı öngörülmektedir. Aynı fıkranın ikinci cümlesinde, bu kuralın istisnasına yer verilmektedir. Buna göre, tarafların bu kısmi ifa imkansızlığını önceden öngörebilselerdi, böyle bir sözleşme yapmayacakları açıkça anlaşılırsa, borcun tamamının sona ereceği kabul edilmektedir.

Maddenin ikinci fıkrasının ilk cümlesinde ise, karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde, bir tarafın borcunun ifasının kısmen imkansızlaşması durumunda, alacaklının kısmi ifaya razı olması koşuluyla, karşı edimin de o oranda ifa edileceği öngörülmektedir. Yine aynı fıkranın son cümlesine göre alacaklı, bu durumda kısmi ifaya razı olmazsa veya karşı edim bölünemez nitelikte olursa, tam imkansızlık hükümleri uygulanır.