Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 130 Üçüncü kişi yararına sözleşme: Sorumluluk sigortalarında
TBK 130, başkasını çalıştıran kişi çalıştırdığı kişiye karşı hukuki sorumluluğunu güvence altına almak üzere sigorta yaptırmışsa, sigortadan doğan hakların doğrudan doğruya çalışana ait olacağını; çalışana ödenecek sigorta tazminatının ise genel hükümlere göre ödenecek tazminattan indirileceğini öngörür. Diğer hukuki sorumluluk sigortalarına ilişkin kanun hükümleri saklıdır.
Resmi Metin
Sorumluluk sigortalarında
Madde 130- (1) Başkasını çalıştıran kişi, çalıştırdığı kişiye karşı hukuki sorumluluğunu güvence altına almak üzere sigorta yaptırmışsa, sigortadan doğan haklar doğrudan doğruya çalışana ait olur.
(2) Ancak, çalışana ödenecek sigorta tazminatı, genel hükümlere göre ödenecek tazminattan indirilir.
(3) Diğer hukuki sorumluluk sigortalarına ilişkin kanun hükümleri saklıdır.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
TBK m.130, üçüncü kişi yararına sözleşmenin (TBK m.129) sigorta görünümüdür: işveren, çalıştırdığı kişiye karşı sorumluluğunu güvence altına almak için sigorta yaptırmışsa, sigortadan doğan haklar doğrudan çalışana ait olur. Yani zarar gören çalışan, kural olarak işverenin aracılığına gerek kalmadan haklarını doğrudan sigortacıya karşı ileri sürebilir. Zarar görenin sorumluluk sigortacısına doğrudan dava hakkı sigorta mevzuatınca da tanınır; talep ehliyetini bu maddeye dayandırın, ancak doğrudan davanın kapsam ve koşullarını ilgili sigorta hükümleriyle birlikte değerlendirin.
Kritik tuzak çifte tazminat beklentisidir: çalışana ödenen sigorta tazminatı, genel hükümlere göre hesaplanacak tazminattan indirilir. Sigorta parasını ve tam tazminatı ayrı ayrı toplamca istemeyin; talep sonucunda mahsubu açıkça gösterin. Pratikte önce zararı genel hükümlere göre ispatlayıp (HMK m.190 ispat yükü), sonra alınan sigorta tazminatını düşerek bakiyeyi talep etmek doğru taktiktir. Diğer sorumluluk sigortalarına ilişkin özel kanun hükümlerinin saklı tutulduğunu da unutmayın.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 130. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 112. maddesini karşılamaktadır.
Tasarının üç fıkradan oluşan 129. maddesinde, başkasını çalıştıran kişinin, çalıştırdığı kişiye karşı hukuki sorumluluğunu sigorta ettirmesi durumunda, sigorta tazminatının kime ait olacağı düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 112. maddesinin kenar başlığında kullanılan “II. Sigorta ile temin edilmiş hukuki mesuliyetler” şeklindeki ibare, Tasarıda “II. Sorumluluk sigortalarında” şeklinde değiştirilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun tek fıkradan oluşan 112. maddesinden farklı olarak, yeni bir hüküm eklenmesi nedeniyle, Tasarının 129. maddesi üç fıkra halinde düzenlenmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 112. maddesinde kullanılan “sigorta ücretinin en aşağı yarısını tediyeye iştirak etmiş ise” şeklindeki ibare, Tasarıya alınmamıştır. Böylece çalıştıran, çalıştırdığı kişi yararına hukuki sorumluluk sigortası yaptırmışsa, çalıştırılanın sigorta primlerinin en az yarısını ödemesi koşulu kaldırılarak, sigortadan doğan hakların, doğrudan doğruya çalışana ait olması kabul edilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 112. maddesinde yer verilmeyen, Tasarının 129. maddesinin ikinci fıkrasında, çalışana ödenecek sigorta tazminatının genel hükümlere göre ödenecek tazminattan indirilmesi öngörülmektedir. Böylece, borçlar hukukumuzda geçerli olan zarar görenin, zarar verici olay nedeniyle elde ettiği yararların, uğradığı zararlardan indirilmesini ifade eden denkleştirme (mahsup) ilkesi gözetilmiştir.
Maddenin üçüncü fıkrası, 818 sayılı Borçlar Kanununun 112. maddesinde yer verilmeyen, yeni bir hükümdür. Fıkra ile, diğer hukuki sorumluluk sigortalarına ilişkin kanun hükümlerinin saklı olduğu belirtilmiştir.