İİK Madde 97 - İstihkak iddiasına itiraz: Üçüncü şahsın istihkak iddiası
Hazırlayan: Av. Saim İncekaş · Adana Barosu · Güncelleme: 31.10.2026
Özet18 fıkra · ~3 dk okuma
İİK m.97, istihkak iddiasına itiraz edilirse icra memurunun dosyayı hemen icra mahkemesine vereceğini, mahkemenin takibin devamına veya talikine karar vereceğini düzenler. Takibin devamına dair icra mahkemesi kararı kesindir. Üçüncü şahıs, kararın tefhim veya tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesinde istihkak davası açmaya mecburdur; aksi halde alacaklıya karşı iddiasından vazgeçmiş sayılır.
Madde 97-(1) İstihkak iddiasına karşı alacaklı veya borçlu tarafından itiraz edilirse, icra memuru dosyayı hemen icra mahkemesine verir. İcra mahkemesi, dosya üzerinde veya lüzum görürse ilgilileri davet ederek mürafaa ile yapacağı inceleme neticesinde varacağı kanaate göre takibin devamına veya talikıne karar verir.
(2) İstihkak davasının sırf satışı geri bırakmak gayesiyle kötüye kullanıldığını kabul etmek için ciddi sebepler bulunduğu takdirde icra mahkemesi takibin talikı talebini reddeder.
(3) Takibin talikıne karar verilirse, haksız çıktığı takdirde alacaklının muhtemel zararına karşı davacıdan 36 ncı maddede gösterilen teminat alınır.
(4) Teminatın cins ve miktarı mevcut delillerin mahiyetine göre takdir olunur.
(5) Takibin devamına dair verilen icra mahkemesi kararı kesindir.
(6) Üçüncü şahıs, icra mahkemesi kararının tefhim veya tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesinde istihkak davası açmaya mecburdur. Bu müddet zarfında dava edilmediği takdirde üçüncü şahıs alacaklıya karşı iddiasından vazgeçmiş sayılır.
(7) Kiralanan taşınmaz veya gemilerdeki hapis hakkına tabi eşya ile ilgili istihkak davaları Borçlar Kanununun 268 inci maddesinin 1 inci fıkrasında yazılı hükümlere uygun olmadıkça talik emri verilemez.
(8) Dava esnasında 106 ncı maddedeki müddetler cereyan etmez.
(9) Yukardaki hükümler dairesinde kendisine istihkak talebinde bulunmak imkanı verilmemiş olan üçüncü şahıs, haczedilen şey hakkında veya satılıp da bedeli henüz alacaklıya verilmemişse bedeli hakkında, hacze ıttıla tarihinden itibaren yedi gün içinde, icra mahkemesinde istihkak davası açabilir. Aksi takdirde aynı takipte bu iddiayı ileri sürmek hakkını kaybeder. Bu halde davacının talebi üzerine icra hakimi takibin talik edilip edilmemesi hakkında yukardaki hükümler dairesinde acele karar vermeye mecburdur. Bu karar diğer taraf dinlenmeksizin de verilebilir.
(10) İstihkak davası neticelenmeden mahcuz mal paraya çevrilmiş bulunursa icra hakimi işbu bedelin yargılama neticesine kadar ödenmemesi veya teminat karşılığında veya halin icabına göre teminatsız derhal alacaklıya verilmesi hususunda ayrıca karar verir.
(11) İstihkak davasına umumi hükümler dairesinde ve basit yargılama usulüne göre bakılır.
(12) Mahcuz eşya ile ilgili olarak icra memuruna dermeyan edilen iddiada üçüncü şahıs ve borçlunun birleşmeleri alacaklıya müessir değildir. Üçüncü şahsın bu iddiasını ispat etmesi lazımdır. Ancak üçüncü şahsın mahcuz eşyanın kendisinin mülkü veya kendisine merhun olduğu hakkındaki iddiasının borçlu tarafından kabulü kendi aleyhine delil teşkil eder ve ileride bu ikrara aykırı hiçbir iddiada bulunamaz.
(13) İstihkak davası üzerine takibin talikine karar verilip de neticede dava reddolunursa alacaklının alacağından bu dava dolayısıyla istifası geciken miktarın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere davacıdan tazminat alınmasına hükmolunur.
(14) Davanın reddi hakkındaki karara karşı istinaf veya temyiz yoluna başvuran istihkak davacısı icra dairesinden 36 ncı maddeye göre mühlet isteyebilir.
(15) İstihkak davası sabit olur ve birinci fıkra gereğince istihkak iddiasına karşı itiraz eden alacaklı veya borçlunun kötü niyeti tahakkuk ederse haczolunan malın değerinin yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere itiraz edenden tazminat alınmasına asıl dava ile birlikte hükmolunur.
(16) Koca aleyhine yapılmış bir hacizde karı şahsi malları üzerindeki haklarını Medeni Kanunun 160 ıncı maddesi hükmüne tabi olmaksızın kendisi takip edebilir.
(17) İstihkak davasına karşı haczi yaptıran alacaklı bu kanunun 11 inci babı hükümlerine dayanarak ve muvakkat veya kati aciz belgesi ibrazına mecbur olmaksızın mütekabilen iptal davası açabilir. Dava ve mütekabil davada tarafların gösterecekleri bütün delilleri hakim serbestce takdir eder.
(18) İstihkak davaları süratle ve diğer davalardan önce görülerek karara bağlanır.
Bu maddede mevcut doğrulanmış değişiklik(ler) aşağıda gösterilmektedir. Madde yürürlüktedir; güncel ve yürürlükteki tam metin yukarıdadır. Önceki sürüm yürürlükte olmadığından bu sayfada ayrıca verilmemiştir.
Değişiklikmadde tamamı 538 s.K. m.54
Değişiklik5. fıkra 5311 s.K. m.9
Değişiklik13. fıkra 3494 s.K. m.11
Değişiklik14. fıkra 5311 s.K. m.9
Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.
Avukat Yorumu
Kendisine istihkak talebinde bulunma imkânı hiç verilmemiş üçüncü kişi bakımından yedi günlük süre, icra mahkemesi kararının bildirilmesinden değil, hacze ıttıla tarihinden, yani haczi öğrendiği andan işler. Bu kişi söz konusu yedi gün içinde icra mahkemesinde istihkak davası açabilir; açmazsa aynı takipte bu iddiayı ileri sürme hakkını kaybeder.
İstihkak iddiasını ispat yükü üçüncü kişidedir. Borçlunun iddiayı doğrulaması alacaklıyı bağlamaz: icra memuruna ileri sürülen iddiada üçüncü kişi ile borçlunun birleşmeleri alacaklıya müessir değildir. Borçlunun, mahcuz eşyanın üçüncü kişinin mülkü olduğunu ya da ona rehinli bulunduğunu kabul etmesi kendi aleyhine delil teşkil eder ve borçlu ileride bu ikrara aykırı bir iddiada bulunamaz. Haczi yaptıran alacaklı da istihkak davasına karşı, muvakkat veya kati aciz belgesi ibrazına mecbur olmaksızın, İcra ve İflas Kanununun 11 inci babı hükümlerine dayanarak mütekabilen iptal davası açabilir.
İlgili Yargıtay Kararları - İİK m.97 uygulaması
Seçilmiş Yargıtay içtihatları. Özetler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır.
Yargıtay · HGK•E. 2021/802 K. 2023/434•Direnme Bozuldu
Bu kararda madde yalnızca anılmıştır. Karar, davacının kat karşılığı inşaat sözleşmesine dayanarak kendisine ait olduğunu ileri sürdüğü, kayden borçlu adına görünen taşınmazlar üzerindeki hacizlerin kaldırılması istemine ilişkindir; İİK m.97, davalı banka vekilinin cevap dilekçesinde istihkak iddiasının haczin öğrenilmesinden itibaren süresinde ileri sürülmediği savunulurken anılmıştır.
Detaylı özeti gör
Hukuki mesele: Kat karşılığı inşaat sözleşmesine ilişkin şerh tapuya işlenmeden önce, TMK m.1010 uyarınca tasarruf yetkisi kısıtlaması olarak şerh edilen banka hacizlerinin, sonradan taşınmazı kazanan yükleniciye karşı ileri sürülüp sürülemeyeceğidir. Değerlendirme: Hacizler taşınmaz arsa sahibi adına kayıtlıyken ve sözleşmeye ilişkin şerh yokken konulmuş; tapuya güven ilkesi gereği bankalar iyiniyetli üçüncü kişi sayılmış, kötüniyet ispatlanamamıştır. Sonuç: Özel Daire bozma kararına uyulması gerekirken direnilmesi doğru olmadığından direnme kararı bozulmuştur.
İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları - İİK m.97 uygulaması
Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları. Özetler ilgili kararlardan derlenmiştir.
Adana BAM · İstinaf · 10. Hukuk Dairesi•E. 2021/1801 K. 2021/1980•İstinaf Kabulü / Kaldırma
Bu kararda madde yalnızca anılmıştır. Karar, alacaklının üçüncü kişiye karşı açtığı istihkak davasına ilişkindir; İİK m.97, davalı üçüncü kişinin istinaf dilekçesinde, alacaklının talebiyle haczin m.96 ve m.97 uyarınca istihkaklı yapıldığı, bu işlemin şikâyet üzerine iptal edilerek haczin m.99'a göre yapılmış sayıldığı anlatılırken anılmıştır.
Detaylı özeti gör
Taşınır mal haczinden kaynaklanan istihkak davasında üçüncü kişi, haczedilen küçükbaş hayvanların kendisine ait olduğunu ileri sürmüştür. İlk derece mahkemesi, Adana BAM'ın kaldırma ilamı doğrultusunda haciz yerini ve hayvanların aidiyetini yeniden araştırmıştır. Adana BAM, hayvan hırsızlığından hapis cezası bulunan borçlunun durumu da dahil olmak üzere uyuşmazlığı istinaf incelemesinde değerlendirmiştir.
Adana BAM · İstinaf · 10. Hukuk Dairesi•E. 2018/2100 K. 2019/64•İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi
Bu kararda madde yalnızca anılmıştır. Karar, taşınmazın aynı ile ilgili takip dayanağı ilam hakkındaki şikâyet üzerine verilen kararın istinaf incelemesine ilişkindir; İİK m.97, davalı vekilinin icranın geri bırakılması istemi incelenirken, İİK m.36 gereğince icranın geri bırakılabileceği konuları ayrıca düzenleyen hükümlere örnek olarak 97/3 ve 97/14 biçiminde anılmıştır.
Detaylı özeti gör
Davacı, aleyhine başlatılan ilamlı takibe dayanak Men'i Müdahale ve Ecrimisil ilamının taşınmazın aynına ilişkin olması ve kesinleşmemesi nedeniyle takibin iptalini istemiş; ilk derece mahkemesi şikayetin kabulü ile takibi iptal etmiştir. Adana BAM, takip dayanağı ilamın yargılaması sırasında davalının TMK 724. maddeye dayanarak temliken tescil def'i ileri sürüp taşınmazın aynını ihtilaflı hale getirdiğini, bu nedenle ilamın taşınmazın aynı ile ilgili olup kesinleşmeden takibe konu edilemeyeceğini belirlemiştir. Davalı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmemiş, başvuru esastan reddedilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Tam karar metni esas alınmalıdır.
Hukuk Asistanı
Bu konu hakkında hukuki sorularınızı yanıtlıyorum. Konuşma geçmişiniz her sayfaya özel devam eder.
Merhaba! 👋
Bu sayfadaki konu hakkında hukuki sorularınızı yanıtlayabilir, dilekçe ve başvuru metni hazırlayabilirim.
Size nasıl yardımcı olabilirim?
⏳
Günlük ücretsiz hakkınız doldu
Yarın yeniden sorabilirsiniz. Sorunuz bekleyemiyorsa büroyla doğrudan görüşün.