Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe HMK Madde 100 Eski hâle getirme: İnceleme ve karar
HMK 100, eski hâle getirme talebi ilk derece ve bölge adliye mahkemelerinde ön sorun usulüne, Yargıtayda ise temyiz usulüne göre incelenir; talebin kabulünde mahkeme hangi işlemlerin geçersiz hâle geldiğini belirtir, ıslahla geçersiz kılınamayan işlemler etkilenmez.
Resmi Metin
İnceleme ve karar
Madde 100- (1) İlk derece mahkemeleri veya bölge adliye mahkemelerinde eski hâle getirme talebi, ön sorunlar hakkındaki usule; Yargıtayda ileri sürülecek eski hâle getirme talebi ise temyiz usulüne göre yapılır ve incelenir.
(2) Mahkeme, eski hâle getirme talebinin kabulü hâlinde, hangi işlemlerin geçersiz hâle geldiğini kararında belirtir. Islahla geçersiz kılınamayan işlemler, eski hâle getirme talebinden de etkilenmez.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, eski hâle getirme talebinin hangi usule göre inceleneceğini ve kabulü hâlinde doğacak sonuçları iki fıkra hâlinde düzenler. Birinci fıkra, talebin ileri sürüldüğü mercie göre uygulanacak usulü ayırır: ilk derece mahkemeleri veya bölge adliye mahkemelerinde ileri sürülen eski hâle getirme talebi, ön sorunlar hakkındaki usule göre yapılır ve incelenir; Yargıtayda ileri sürülecek talep ise temyiz usulüne tabi tutulur. İkinci fıkra ise talebin kabulü hâlinde mahkemenin yükümlülüğünü ve talebin etki sınırını belirler.
Buna göre talep ön sorun ya da temyiz usulü çerçevesinde ele alınır; merciin niteliğine bağlı olarak uygulanacak inceleme yöntemi değişir. Talebin kabulü hâlinde mahkeme, hangi işlemlerin geçersiz hâle geldiğini kararında ayrıca belirtmek zorundadır; böylece kabul kararının kapsamı ve geçersiz sayılan işlemler açıkça ortaya konur. Maddenin son cümlesi etkiyi sınırlandırır: ıslahla geçersiz kılınamayan işlemler, eski hâle getirme talebinden de etkilenmez. Dolayısıyla bu işlemler kabul kararına rağmen ayakta kalır.
Gerekçe
Eski hale getirme talebinin görevli ve yetkili merci tarafından nasıl inceleneceği düzenlenmiştir. 1086 sayılı Kanunun 170. maddesi hükmü esas alınmış, ancak bölge adliye mahkemelerine yapılacak eski hale getirme taleplerinin ne şekilde inceleneceği de, hükümde belirtilmiştir. Buna göre, ilk derece mahkemelerinde ve bölge adliye mahkemelerinde ileri sürülen eski hale getirme talepleri, ön sorun hakkındaki usule göre; Yargıtay’da ileri sürülecek eski hale getirme talepleri ise temyiz usulüne göre yapılır ve incelenir.
Maddenin ikinci fıkrası ile, 1086 sayılı Kanunun 172. maddesi hükmü aynen kabul edilmiş, ancak ifadesi değiştirilerek daha kolay anlaşılması sağlanmak istenmiştir. Buna göre, eski hale getirme talebinin kabulü halinde, bu karardan etkilenip geçersiz hale gelen işlemleri, mahkeme tespit edip kararında gösterecektir. Ayrıca, ıslahla geçersiz kılınamayan işlemler, eski hale getirme talebinden etkilenmeyecek ve bu yolla geçersiz kılınamayacaktır.