Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe HMK Madde 60 Mecburi dava arkadaşlarının davadaki durumu
HMK 60, mecburi dava arkadaşları ancak birlikte dava açabilir veya aleyhlerine açılabilir ve birlikte hareket etmek zorundadır; duruşmaya gelenlerin işlemleri, usulüne uygun çağrıldığı hâlde gelmeyen arkadaşları bakımından da hüküm doğurur.
Resmi Metin
Mecburi dava arkadaşlarının davadaki durumu
Madde 60- (1) Mecburi dava arkadaşları, ancak birlikte dava açabilir veya aleyhlerine de birlikte dava açılabilir. Bu tür dava arkadaşlığında, dava arkadaşları birlikte hareket etmek zorundadır. Ancak, duruşmaya gelmiş olan dava arkadaşlarının yapmış oldukları usul işlemleri, usulüne uygun olarak davet edildiği hâlde duruşmaya gelmemiş olan dava arkadaşları bakımından da hüküm ifade eder.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, mecburi (zorunlu) dava arkadaşlığında dava arkadaşlarının yargılamadaki konumunu düzenler. Tek fıkradan oluşan hüküm, mecburi dava arkadaşlarının ancak birlikte dava açabileceğini, aleyhlerine de ancak birlikte dava açılabileceğini ortaya koyar. Bu nitelikteki bir dava arkadaşlığında, arkadaşların kural olarak birlikte hareket etme zorunluluğu bulunur; yani usul işlemlerinin, dava arkadaşlığını oluşturan kişiler bakımından uyumlu biçimde yürütülmesi esastır. Maddenin gerisinde, hak üzerinde birlikte tasarruf zorunluluğunun yargılamaya yansıması yatar.
Birlikte hareket zorunluluğunun katı sonuçlarını yumuşatan kısım ise, duruşmaya gelmiş olan dava arkadaşlarının yaptığı usul işlemlerinin, usulüne uygun olarak davet edildiği hâlde duruşmaya gelmeyen dava arkadaşları bakımından da hüküm ifade etmesidir. Buna göre, gelmeyen arkadaşın yokluğu yargılamayı tıkamaz; mevcut arkadaşların işlemleri, geçerli biçimde çağrılmış olması koşuluyla gelmeyen arkadaş yönünden de etki doğurur. Mahkemenin bu sonucu uygulayabilmesi, gelmeyen dava arkadaşının usulüne uygun davet edilmiş olmasına bağlıdır; davetin usulsüzlüğü hâlinde işlemlerin ona teşmil edilmesi söz konusu olmaz.
Gerekçe
“Mecburi dava arkadaşlarının davadaki durumu” başlığını taşıyan bu maddede, maddi bakımdan mecburi dava arkadaşlarına yönelik usul hükümlerine yer verilmiştir. Buna göre, maddi bakımdan mecburi dava arkadaşlığı ancak kanunlarda belirtilen elbirliği ortaklığı ile bölünemeyen hak veya borç üzerinde birden fazla kişinin tasarrufta bulunması halinde söz konusu olabilmektedir. Mecburi dava arkadaşlığına yönelik 64 üncü maddedeki düzenleme göz önüne alındığında dava arkadaşlarının ancak birlikte dava açmaları veya aleyhlerine birlikte dava açılması zorunludur. Yine, dava arkadaşları hakkında tek hüküm verilmesi esası geçerli olduğundan, mahkemece yapılacak tahkikat ve yargılamaya ilişkin işlemlerde dava arkadaşlarının birlikte hareket etmeleri zorunluluğu esası geçerlidir. Ancak, dava arkadaşlarından bir ya da bir kaçının kötü niyetli olarak veya hukuken geçerli olmayan başka sebeplerle diğer dava arkadaşlarıyla birlikte hareket etmemeleri, örneğin duruşmalara gelmemeleri veya yapılacak usulü işlemlere yanaşmamaları halinde, diğer dava arkadaşları bundan zarar gördükleri gibi, bu tür tutum ve davranışlar davaların gecikmesine de sebep olabilmektedir. Bu durum göz önüne alınarak, mukayeseli hukuktaki düzenlemelere paralel şekilde, duruşmaya gelmiş olan dava arkadaşlarının yapmış oldukları usul işlemlerinin, usulüne uygun olarak davet edildikleri halde duruşmaya gelmemiş olan dava arkadaşları bakımından da hüküm ifade edeceği açıkça belirtilmiştir. Maddedeki, duruşmaya gelmiş olan dava arkadaşlarının yapmış oldukları usul işlemlerinden kasıt, hem tarafın duruşmaya gelmemesi, hem de duruşma dışında süreye tabi işlemlerde hareketsiz kalınması durumunda geçerli olacağı kabul edilmelidir. Öte yandan, bu düzenleme, davada usul işlemleri bakımından geçerli olup, sulh, feragat ve kabul gibi maddi hukuk içerikli usul işlemleri açısından geçerli değildir. Zira, bu türlü maddi hukuk içerikli tasarruf işlemlerinde dava arkadaşları, ancak birlikte hareket etmek zorundadır.