HMK Madde 43 Ret talebine ilişkin kararlara karşı istinaf
HMK 43, esas hüküm bakımından istinaf yolu kapalı işlerde hâkimin reddine ilişkin merci kararlarının kesin olduğunu; istinaf yolu açık işlerde ise tebliğden itibaren iki hafta içinde istinafa başvurulabileceğini gösterir.
Resmi Metin
Ret talebine ilişkin kararlara karşı istinaf
Madde 43- (1) Esas hüküm bakımından istinaf yolu kapalı bulunan dava ve işlerde, hâkimin reddi talebiyle ilgili merci kararları kesindir.
(2) Esas hüküm bakımından istinaf yolu açık bulunan dava ve işlerde ise ret talebi hakkındaki merci kararlarına karşı (…) tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurulabilir; bu hâlde 347 nci madde hükmü uygulanmaz. Bölge adliye mahkemesinin bu husustaki kararları kesindir.
(3) Ret talebinin reddine ilişkin merci kararının bölge adliye mahkemesince uygun bulunmayarak kaldırılması veya ret talebinin kabulüne ilişkin merci kararının bölge adliye mahkemesince uygun bulunması hâlinde, ret sebebinin doğduğu tarihten itibaren reddedilen hâkimce yapılmış olan ve ret talebinde bulunan tarafça itiraz edilen esasa etkili işlemler, davaya daha sonra bakacak hâkim tarafından iptal olunur.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, hâkimin reddi talebi hakkında merci tarafından verilen kararlara karşı kanun yoluna başvurulup başvurulamayacağını esas hükmün istinafa açık olup olmamasına göre düzenler. Birinci fıkraya göre esas hüküm bakımından istinaf yolu kapalı bulunan dava ve işlerde, ret talebiyle ilgili merci kararları kesindir. İkinci fıkra ise esas hüküm bakımından istinaf yolu açık dava ve işlerde, ret talebi hakkındaki merci kararlarına karşı istinaf yolunu açar ve bu hâlde 347 nci madde hükmünün uygulanmayacağını, bölge adliye mahkemesinin bu husustaki kararlarının kesin olduğunu belirtir. Üçüncü fıkra ise ret talebinin bölge adliye mahkemesince esastan farklı sonuçlandırılması durumunda yapılacak işlemleri gösterir.
Usul bakımından istinaf başvurusu, merci kararının tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde yapılır; süre ve kesinlik rejimi esas hükmün istinafa açık olup olmamasına bağlı olduğundan, ilk fıkra kapsamındaki kararlar için ayrıca bir başvuru yolu öngörülmemiştir. Üçüncü fıkra uyarınca, ret talebinin reddine ilişkin merci kararının bölge adliye mahkemesince kaldırılması ya da kabule ilişkin kararın uygun bulunması hâlinde; ret sebebinin doğduğu tarihten itibaren reddedilen hâkimce yapılmış olan ve ret talebinde bulunan tarafça itiraz edilen esasa etkili işlemler, davaya daha sonra bakacak hâkim tarafından iptal olunur. Böylece reddi sonradan haklı bulunan hâkimin etkili işlemlerinin tasfiyesi sağlanır.
Gerekçe
Esas hüküm bakımından istinaf yolu kapalı bulunan dava ve işlerde, hakimin reddi talebiyle ilgili merci kararlarının, kesin olması ilkesi benimsenmiştir. Esas hüküm bakımından istinaf yolu açık bulunan dava ve işlerde ise ilk derece mahkemesi hakimleri hakkındaki ret talepleriyle ilgili kararlara karşı, sadece istinaf yolu kabul edilmiştir. Hakimin reddi konusundaki kararın kesinleşmesinden sonra, ret sebebinin doğduğu tarihten itibaren reddedilen hakimce yapılmış olan ve ret talebinde bulunan tarafça itiraz edilen esasa etkili işlemlerin, davaya daha sonra bakacak hakim tarafından iptal olunması öngörülmüştür.
Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe