Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe HMK Madde 418 Hakemin reddi usulü
HMK 418, tarafların hakemin reddi usulünü serbestçe kararlaştırabileceğini; ret talebinin süresini ve nasıl yapılacağını, hakem kurulunca ya da mahkemece nasıl karar verileceğini ve retin kabulü hâlinde tahkimin sona ereceği durumları gösterir.
Resmi Metin
Hakemin reddi usulü
Madde 418- (1) Taraflar, hakemin reddi usulünü serbestçe kararlaştırabilirler.
(2) Hakemi reddetmek isteyen taraf, hakemin veya hakem kurulunun seçiminden ya da hakemin reddi talebinde bulunabileceği bir durumun ortaya çıktığını öğrendiği tarihten itibaren iki hafta içinde ret talebinde bulunabilir ve bu talebini karşı tarafa yazılı olarak bildirir. Reddedilen hakem kendiliğinden çekilmez veya diğer taraf reddi kabul etmez ise ret hakkında, hakem kurulunca karar verilir.
(3) Hakem kurulundan bir veya birden çok hakemin reddini isteyen taraf, ret talebini ve gerekçesini hakem kuruluna bildirir. Ret talebinin kabul edilmediğini öğrenen taraf, bu tarihten itibaren karara karşı bir ay içinde mahkemeye başvurarak bu kararın kaldırılmasını ve hakem veya hakemlerin reddine ilişkin talep hakkında karar verilmesini isteyebilir.
(4) Seçilen hakemin veya hakem kurulunun tümünün ya da karar çoğunluğunu ortadan kaldıracak sayıda hakemin reddi için ancak mahkemeye başvurulabilir. Mahkemenin bu fıkra uyarınca vereceği kararlara karşı kanun yoluna başvurulamaz.
(5) Seçilen hakemin veya hakem kurulunun tümünün ya da karar çoğunluğunu ortadan kaldıracak sayıda hakemin ret talebini mahkemenin kabul etmesi hâlinde tahkim sona erer. Ancak tahkim sözleşmesinde hakem veya hakemlerin isimleri belirlenmemişse yeniden hakem seçimi yoluna gidilir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, tahkim yargılamasında hakemin reddi usulünü düzenler ve beş fıkradan oluşur. Birinci fıkra, taraflara ret usulünü serbestçe kararlaştırma imkânı tanır. İkinci fıkra, hakemi reddetmek isteyen tarafın, hakemin veya hakem kurulunun seçimini ya da reddi gerektiren bir durumu öğrendiği tarihten itibaren iki hafta içinde ret talebinde bulunmasını ve bunu karşı tarafa yazılı olarak bildirmesini öngörür. Üçüncü fıkra, kuruldan bir veya birden çok hakemin reddi ile tüm kurulun veya karar çoğunluğunu ortadan kaldıracak sayıdaki hakemin reddini ayrı mekanizmalara bağlar; son iki fıkra ise bu hâlde mahkemenin rolünü ve sonuçlarını belirler.
Mekaniği şöyle işler: hakem kendiliğinden çekilmez veya diğer taraf reddi kabul etmezse, tek hakemin reddine hakem kurulu karar verir; talep reddedilirse taraf, bunu öğrendiği tarihten itibaren bir ay içinde kararın kaldırılması için mahkemeye başvurabilir. Buna karşılık kurulun tümünün ya da çoğunluğu ortadan kaldıracak sayıda hakemin reddi için yalnızca mahkemeye başvurulabilir ve mahkemenin bu karara karşı kanun yolu kapalıdır. Mahkeme bu reddi kabul ederse tahkim sona erer; ancak sözleşmede hakem isimleri belirlenmemişse yeniden hakem seçimine gidilir.
Gerekçe
Maddenin birinci fıkrasıyla, hakemin reddi usulünde taraf serbestisi prensibi kabul edilmiştir.
İkinci fıkrada, hakeme, ret talebini öğrendikten sonra çekilme hakkı tanındığı gibi, diğer tarafa da bu talebi kabul hakkı tanınmıştır. Ancak hakemin çekilmemesi veya diğer tarafın reddi kabul etmemesi halinde ret talebi konusunda karar verme yetkisi hakem kuruluna bırakılmıştır.
Üçüncü fıkra gereğince, ret talebi, bu müessesenin tahkimi geciktirmek suretiyle kötüye kullanılmaması için, gerekçeli olarak yapılmalı ve yine aynı sebeple öncelikle hakem kurulu tarafından karara bağlanmalıdır.
Dördüncü fıkrada, sadece karar çoğunluğunu etkileyecek sayıda hakem için yapılan ret taleplerinin doğrudan mahkemeye yapılacağı belirtilmiştir. Bu şekilde, reddedilen hakemlerin kendi ret talepleri hakkında karar verme durumunda kalmalarının önüne geçilmiş olmaktadır. Mahkemelerin konuyu etraflıca inceleyip doğru kararı kolayca verecekleri düşüncesi ve tahkimde sürati sağlamak için, mahkeme kararlarının kesin olacağı belirtilmiştir.
Mahkeme tarafından, karar çoğunluğunu ortadan kaldıracak sayıda hakem hakkında ret talebinin kabul edilmesi halinde, şayet hakemler ismen belirlenmemişse yeniden hakem tayin edilerek tarafların uyuşmazlıklarını tahkim yolu ile çözmeleri mümkündür. Bu husus, maddenin son fıkrasında düzenlenmiştir.
ADALET KOMİSYONU RAPORU
Tasarının 422 nci maddesinin ikinci fıkrasında geçen “onbeş gün” ibaresi, sürelerin hesabında kolaylık sağlanması ve uygulamadan kaynaklanan sorunların giderilmesi amacıyla “iki hafta” şeklinde, dördüncü fıkrada geçen “kesindir” ibaresi ise daha doğru bir ifade olan “karşı temyiz yoluna başvurulamaz” ibaresiyle değiştirilmiş ve madde teselsül nedeniyle 424 üncü madde olarak kabul edilmiştir.
TBMM GENEL KURULU
TBMM Genel Kurulunda 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. maddeler tasarı metninden çıkartılmış ve diğer maddeler buna göre teselsül ettirilmiştir.