Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe HMK Madde 417 Hakemin reddi: Ret sebepleri
HMK 417, hakemlik önerilen kişinin tarafsızlık ve bağımsızlığından şüphe ettirecek durumları görevi kabulden önce açıklamak zorunda olduğunu; hakemin gerekli niteliklere sahip olmaması veya tarafsızlığından kuşku duyulması hâlinde reddedilebileceğini gösterir.
Resmi Metin
Ret sebepleri
Madde 417- (1) Kendisine hakemlik önerilen kimse, bu görevi kabul etmeden önce tarafsızlık ve bağımsızlığından şüphe edilmeyi haklı gösteren durum ve koşulları açıklamak zorundadır. Taraflar önceden bilgilendirilmemiş oldukları takdirde hakem, daha sonra ortaya çıkan durumları da gecikmeksizin taraflara bildirir.
(2) Hakem, taraflarca kararlaştırılan niteliklere sahip olmadığı, taraflarca kararlaştırılan tahkim usulünde öngörülen bir ret sebebi mevcut bulunduğu veya tarafsızlığından şüphe edilmeyi haklı gösteren durum ve koşullar gerçekleştiği takdirde reddedilebilir. Taraflardan birisinin kendisinin atadığı veya atanmasına katıldığı hakemi reddetmesi, yalnızca hakemin atanma tarihinden sonra öğrenilen ret sebeplerine dayanılarak yapılabilir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, tahkimde hakemin reddine ilişkin sebepleri ve buna bağlı açıklama yükümlülüğünü iki fıkra hâlinde düzenler. Birinci fıkra, kendisine hakemlik önerilen kişiye, görevi kabul etmeden önce tarafsızlık ve bağımsızlığından şüphe edilmesini haklı gösteren durum ve koşulları açıklama zorunluluğu yükler; taraflar önceden bilgilendirilmemişse, hakem daha sonra ortaya çıkan durumları da gecikmeksizin taraflara bildirir. İkinci fıkra ise hakemin hangi hâllerde reddedilebileceğini gösterir.
Açıklama yükümlülüğü, sürekli nitelik taşır; göreve girişte bilinen durumlar baştan, sonradan doğan durumlar ise ortaya çıktıkça bildirilir. Reddin dayanakları olarak madde üç hâli sayar: hakemin taraflarca kararlaştırılan niteliklere sahip olmaması, kararlaştırılan tahkim usulünde öngörülen bir ret sebebinin bulunması ve tarafsızlığından şüphe edilmesini haklı kılan durum ve koşulların gerçekleşmesi. Maddenin getirdiği önemli bir sınırlama, bir tarafın kendisinin atadığı veya atanmasına katıldığı hakemi ancak atanma tarihinden sonra öğrenilen sebeplere dayanarak reddedebilmesidir; bu kayıt, atama anında bilinen sebeplerin sonradan ret gerekçesi yapılmasını önler.
Gerekçe
Maddenin birinci fıkrasında, hakemin reddi sebepleri belirtilmiş; tahkim yargılamasının özelliği gözetilerek, hakemlik önerilen kimsenin, tarafsızlık ve bağımsızlığından şüphe edilmesini haklı gösterecek durum ve şartları varsa, görevi kabul etmeden önce bunları açıklama yükümlülüğüne yer verilmiştir.
İkinci fıkrada, hakemin, taraf serbestisi gereği, tarafların belirlediği niteliklere sahip olması ile tarafsızlığı ve bağımsızlığı teminat altına alınmıştır. Belirtilen ret sebepleri, taraflarca aksi kararlaştırılmamış ise doğal olarak “Yasaklılık sebepleri” başlıklı 39 uncu maddede belirtilen hakimin yasaklılık hallerini de kapsar. İkinci fıkranın son cümlesi ile hakemin kötüniyetle reddi suretiyle tahkimin geciktirilmesinin önlenmesi istenmiştir.
ADALET KOMİSYONU RAPORU
Tasarının 421 inci maddesinin birinci fıkrasında geçen “hal ve şartları” ibaresi, Türk Medeni Kanunu ile terim uyumunu sağlamak amacıyla “durum ve koşulları”, ikinci fıkrada geçen “hal ve şartlar” ibaresi “durum ve koşullar” şeklinde değiştirilmiş ve madde teselsül nedeniyle 423 üncü madde olarak kabul edilmiştir.
TBMM GENEL KURULU
TBMM Genel Kurulunda 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. maddeler tasarı metninden çıkartılmış ve diğer maddeler buna göre teselsül ettirilmiştir.