Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe HMK Madde 377 Yargılamanın iadesi: Süre
HMK 377, yargılamanın iadesi süresini düzenler; sebebin öğrenilmesinden itibaren üç ay ve her hâlde hükmün kesinleşmesinden itibaren on yıllık sürelerin işleyeceğini, kesin hükme aykırılık sebebinde ise sürenin ilama ilişkin zamanaşımı kadar olduğunu gösterir.
Resmi Metin
Süre
Madde 377- (1) Yargılamanın iadesi süresi;
- a) Mahkemenin kanuna uygun olarak teşekkül etmemiş olduğunun öğrenildiği,
- b) 375 inci maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde öngörülen hâllerde, kararın davalıya veya gerçek vekil veya temsilciye tebliğ edildiği; alacaklı veya davalı yerine geçenlerin karardan usulen haberdar olduğu,
- c) Yeni belgenin elde edildiği veya hilenin farkına varıldığı,
- ç) 375 inci maddenin birinci fıkrasının (d), (e), (f) ve (g) bentlerindeki hâllerde, ceza mahkûmiyetine ilişkin hükmün kesinleştiği veya ceza kovuşturmasına başlanamadığı yahut soruşturmanın sonuçsuz kaldığı,
- d) Karara esas alınan ilamın bozularak kesin hüküm şeklinde tamamen ortadan kalkmasından haberdar olunduğu,
- e) 375 inci maddenin birinci fıkrasının (i) bendinde yazılı sebepten dolayı, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararının tebliğ edildiği, tarihten itibaren üç ay ve her hâlde iade talebine konu olan hükmün kesinleşmesinden itibaren on yıldır.
(2) 375 inci maddenin birinci fıkrasının (ı) bendinde yazılan sebepten dolayı yargılamanın yenilenmesi süresi ilama ilişkin zamanaşımı süresi kadardır.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Norm Durumu ve Değişiklikler
Bu madde yürürlüktedir; ancak aşağıdaki fıkra/ibare(ler) Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edilmiştir:
- AYM iptali 1. fıkra, (e) bendi yönünden ("her hâlde ... on yıldır" hükmü) AYM E.2022/7 K.2022/79 AYM'nin 21/6/2022 tarihli E.2022/7 K.2022/79 sayılı kararıyla, birinci fıkranın bentlerini bağlayan "her hâlde iade talebine konu olan hükmün kesinleşmesinden itibaren on yıldır." bölümü, (e) bendi yönünden iptal edilmiştir. İptal hükmü 1 Temmuz 2022 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Karar metinleri için AYM Norm Kararları Bilgi Bankası ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.
Avukat Yorumu
Bu madde, yargılamanın iadesi talebinin hangi süre içinde ileri sürülebileceğini düzenler. Birinci fıkra, iade sebeplerine göre sürenin başlangıç anını ayrı ayrı belirler: mahkemenin kanuna uygun teşekkül etmediğinin öğrenildiği, kararın tebliğ edildiği ya da karardan usulen haberdar olunduğu, yeni belgenin elde edildiği veya hilenin fark edildiği, ceza mahkûmiyetine ilişkin hükmün kesinleştiği, dayanak ilamın bozularak ortadan kalkmasından haberdar olunduğu ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararının tebliğ edildiği tarihler esas alınır. İkinci fıkra ise kesin hükme aykırılık sebebine ilişkin ayrı bir süre öngörür.
Usul bakımından bu sebeplerin tamamında, ilgili başlangıç tarihinden itibaren üç ay ve her hâlde iade talebine konu hükmün kesinleşmesinden itibaren on yıllık süre işler. İki süre birlikte uygulanır; öğrenmeye bağlı üç aylık süre işlese dahi on yıllık azami süre dolduğunda talep yapılamaz. Buna karşılık 375. maddenin birinci fıkrasının (ı) bendindeki sebepte yenileme süresi, hükmün dayandığı ilama ilişkin zamanaşımı süresi kadardır.
Gerekçe
1086 sayılı Kanunun 447 nci maddesini karşılamaktadır ve maddede yargılamanın iade sebeplerinde yapılan değişiklikler de dikkate alınarak yargılamanın iadesinin hangi süre içinde istenebileceği kurala bağlanmıştır.
ADALET KOMİSYONU RAPORU
Tasarının 381 inci maddesinde, Tasarının 379 uncu maddesine yapılan atıflar, teselsül nedeniyle 381 inci madde olarak değiştirilmiş, ayrıca yargılamanın iadesi süresinin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kararının kesinleştiği tarih değil, tebliğ edildiği tarih olması uygun görülerek bu yönde değişiklik yapılmış ve madde teselsül nedeniyle 383 üncü madde olarak kabul edilmiştir.
TBMM GENEL KURULU
TBMM Genel Kurulunda 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. maddeler tasarı metninden çıkartılmış ve diğer maddeler buna göre teselsül ettirilmiştir.