Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe HMK Madde 379 Yargılamanın iadesi: Talebin ön incelemesi
HMK 379, mahkemenin yargılamanın iadesi talebinde tarafları dinledikten sonra; sürenin tutup tutmadığını, hükmün kesinleşip kesinleşmediğini ve sebebin kanunda yazılı olup olmadığını kendiliğinden inceleyeceğini, bu koşullardan biri eksikse davayı esasa girmeden reddedeceğini gösterir.
Resmi Metin
Talebin ön incelemesi
Madde 379- (1) Yargılamanın iadesi talebi üzerine mahkeme, tarafları davet edip dinledikten sonra;
- a) Talebin kanuni süre içinde yapılmış olup olmadığını,
- b) Yargılamanın iadesi yoluyla kaldırılması istenen hükmün kesin olarak verilmiş veya kesinleşmiş olup olmadığını,
- c) İleri sürülen yargılamanın iadesi sebebinin kanunda yazılı sebeplerden olup olmadığını, kendiliğinden inceler.
(2) Bu koşullardan biri eksik ise hâkim davayı esasa girmeden reddeder.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, yargılamanın iadesi talebi geldiğinde mahkemenin işin esasına geçmeden önce yapması gereken ön incelemeyi düzenler. Birinci fıkraya göre mahkeme, tarafları davet edip dinledikten sonra üç hususu kendiliğinden inceler: talebin kanuni süre içinde yapılıp yapılmadığını, kaldırılması istenen hükmün kesin olarak verilmiş veya kesinleşmiş olup olmadığını ve ileri sürülen iade sebebinin kanunda yazılı sebeplerden olup olmadığını. İkinci fıkra ise bu koşullardan biri eksikse hâkimin davayı esasa girmeden reddedeceğini öngörür.
Usul bakımından bu inceleme bir ön süzgeç işlevi görür; mahkeme süre, kesinleşme ve sebebin kanunîliği yönünden bir kabul edilebilirlik denetimi yapar. Bu denetim tarafların ileri sürmesine bağlı değildir; metin “kendiliğinden inceler” diyerek hususların re’sen ele alınacağını belirtir. Talebin esası, ancak bu üç koşulun varlığı saptandıktan sonra incelenebilir. Koşullardan herhangi birinin eksikliği hâlinde hâkim esasa hiç girmeden talebi reddeder; bu, esastan ret değil, ön incelemede tespit edilen bir eksikliğe dayanan karardır.
Gerekçe
Bu madde 1086 sayılı Kanunun 450 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan kuralın, mefhumu muhalifinden istihraç edilmiş yeni bir hükümdür. Yargılamanın iadesi talebi üzerine hakimin birinci safhada yapacağı işler düzenlenmektedir. Maddede, yargılamanın iadesi talebi üzerine mahkemenin, tarafları davet edip dinlemesi, yargılamanın iadesi şartlarının oluşup olmadığını kendiliğinden incelemesi ve yargılamanın iadesi koşullarında bir eksiklik mevcut ise davayı, esasa girmeden reddetmesi öngörülmüştür.
ADALET KOMİSYONU RAPORU
Tasarının 382 ve 383 üncü maddeleri, teselsül nedeniyle 384 ve 385 inci maddeler olarak aynen kabul edilmiştir.
TBMM GENEL KURULU
TBMM Genel Kurulunda 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. maddeler tasarı metninden çıkartılmış ve diğer maddeler buna göre teselsül ettirilmiştir.