HMK Madde 376 - Üçüncü kişilerin hükmün iptalini talep etmesi

Bu madde, bir davaya taraf olmamakla birlikte verilen hükümden zarar gören belirli üçüncü kişilere, hükmün iptalini isteme imkânı tanır. Bu kişiler, davanın taraflarından birinin alacaklıları ile aleyhine hüküm verilen tarafın yerine geçenlerdir. Hükümde tek bir başvuru sebebi düzenlenir: borçlularının veya yerine geçilmiş olunan kimselerin, davadaki karşı tarafla aralarında anlaşarak bu üçüncü kişilere karşı hile yapmış olmaları. Madde, bu nitelikteki muvazaalı veya hileli yargılamalardan etkilenen kişiyi korumayı amaçlar.

Usul bakımından, sayılan üçüncü kişiler bu sebebe dayanarak hükmün iptalini isteyebilirler; metin başvuru yolunu olumlu kipte düzenlemektedir. Korunan menfaat, alacaklının veya halefin, asıl taraflar arasındaki danışıklı işbirliğiyle haklarının zedelenmesinin önüne geçilmesidir. Hükmün uygulanabilmesi için borçlu ya da yerine geçilen kişi ile karşı taraf arasında bir anlaşmanın ve bu anlaşmaya dayanan hilenin bulunması aranır. Maddede iptal talebine ilişkin süre, başvurulacak mahkeme veya başkaca usul ayrıntısı yer almadığından, bu hususlar metnin dışında değerlendirilmesi gereken noktalardır.