HMK Madde 191 - Karşı ispat

Bu madde, ispat yükü kendisine düşmeyen tarafın, karşı tarafın ileri sürdüğü vakıanın doğru olmadığını göstermek için delil sunmasını, yani karşı ispatı düzenler. Tek fıkradan oluşan hüküm, diğer tarafın, ispat yükünü taşıyan tarafın iddiasının doğru olmadığı hakkında delil sunabileceğini belirtir. Buna bağlı olarak hüküm, karşı ispat faaliyeti için delil sunan tarafın, ispat yükünü üzerine almış sayılmayacağını açıkça ifade eder. Böylece bir önceki maddede düzenlenen ispat yükünün hangi tarafta olduğu, karşı tarafın delil sunmasından etkilenmez.

Usul bakımından bu düzenleme, asıl ispat yükü ile karşı ispat arasındaki ayrımı korur. İspat yükünü taşıyan taraf iddiasını ispatlamakla yükümlüyken, diğer taraf bu iddianın doğru olmadığını ortaya koymak amacıyla delil getirebilir; bu delil getirme, ispat yükünün ona geçtiği biçiminde yorumlanamaz. Hüküm, karşı ispatın hangi delillerle ve hangi ölçüde yapılacağına dair ayrı bir koşul öngörmediğinden, taraf bu faaliyetini iddianın çürütülmesine yönelik olarak yürütür ve ispat yükü dağılımı değişmeden kalır.