Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe HMK Madde 183/A Toplu mahkemelerde tahkikat
HMK 183/A, toplu mahkemenin görevine giren dava ve işlerde, geçici hukuki korumalar dâhil tüm yargılama aşamalarının kural olarak heyetçe yürütüleceğini; heyetin tahkikatı bir üyeye, mahkeme başkanının bazı tahkikat işlemlerini naip hâkime bırakabileceğini düzenler.
Resmi Metin
Toplu mahkemelerde tahkikat
Madde 183/A- (Ek:22/7/2020-7251/19 md.)
(1) Dava açılmadan önce veya dava açıldıktan sonra talep edilen delil tespiti, ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir gibi geçici hukuki koruma tedbirleri de dâhil olmak üzere toplu mahkemenin görevine giren dava ve işlerde tüm yargılama aşamaları heyet tarafından yerine getirilir ve karara bağlanır.
(2) Heyet, diğer kanunlardaki hükümler saklı kalmak kaydıyla, iş veya davanın özelliğine göre tahkikatın, tahkikat hâkimi olarak görevlendirilen bir üye tarafından yapılmasına karar verebilir.
(3) Tahkikatın heyetçe yürütüldüğü iş veya davalarda mahkeme başkanı, belirli bazı tahkikat işlemlerini yapmak üzere, üyelerden birini naip hâkim olarak görevlendirebilir.
(4) Mahkeme başkanı, mahkemenin uyumlu, verimli ve düzenli çalışmasını sağlar ve bu yolda uygun göreceği önlemleri alır.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Değişiklik Bilgisi
Bu maddenin metni aşağıdaki değişiklik ile güncel hâline gelmiştir. Madde yürürlüktedir; güncel ve yürürlükteki tam metin yukarıdadır. Önceki sürüm yürürlükte olmadığından bu sayfada ayrıca verilmemiştir.
- Ek 7251 s.K. m.19
Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.
Avukat Yorumu
Bu madde, 2020 yılında 7251 sayılı Kanunla eklenmiş olup toplu (heyet hâlinde çalışan) mahkemelerde tahkikatın nasıl yürütüleceğini düzenlemektedir. Dört fıkrada sırasıyla; tüm yargılama aşamalarının heyetçe yapılması kuralı, tahkikatın bir üyeye bırakılabilmesi, naip hâkim görevlendirilmesi ve mahkeme başkanının düzeni sağlama görevi yer almaktadır.
Birinci fıkraya göre, delil tespiti, ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir gibi geçici hukuki korumalar dâhil, toplu mahkemenin görevine giren tüm dava ve işlerde yargılamanın bütün aşamaları kural olarak heyet tarafından yürütülür ve karara bağlanır. İkinci fıkra, işin veya davanın özelliğine göre tahkikatın, tahkikat hâkimi olarak görevlendirilen bir üye tarafından yapılmasına heyetin karar verebileceğini öngörür. Üçüncü fıkra, tahkikatın heyetçe yürütüldüğü hâllerde mahkeme başkanının belirli tahkikat işlemleri için üyelerden birini naip hâkim olarak görevlendirebileceğini düzenler. Dördüncü fıkra ise mahkeme başkanına mahkemenin düzenli ve verimli çalışmasını sağlama görevini yüklemiştir.
Gerekçe
Bu gerekçe 6100 sayılı Kanunun ilk kabul metnine aittir; sayfadaki hüküm daha sonra düzenleme görmüştür.
Bu maddede, 1086 sayılı Kanunda mevcut olmayan bir hükme yer verilmiştir. Bir önceki maddede tamamen ıslah ayrıca düzenlendiğinden, kısmen ıslahın da aynı şekilde düzenlenmesi uygun görülmüştür. Kısmen ıslah yoluna başvuran taraf, ıslah talebiyle birlikte, ıslah etmek istediği işlemi ve ne şekilde ıslah edeceğini de belirtebilir. Bu şekilde ıslah talebiyle birlikte işlem de hemen ıslah edilirse, dava buna göre görülecektir. Ancak, kısmen ıslaha başvurmak isteyen taraf, ıslah talebiyle birlikte ıslah etmek istediği işlemi ve bu işlemi ne şekilde ıslah ettiğini belirtmeyebilir. İşte davanın sürüncemede kalmaması için, bu şekilde kısmen ıslaha başvurup da, ıslah ettiği işlemi belirtmeyen taraf için, yedi günlük bir süre getirilmiştir. Yedi günlük süre içinde ıslah edilen işlem belirtilmezse, ıslah yapılmamış sayılıp, davaya eski şekli ile devam edilir.
ADALET KOMİSYONU RAPORU
Tasarının 185 inci maddesinde geçen “yedi günlük bir” ibaresi, sürelerin hesabında kolaylık sağlanması ve uygulamadan kaynaklanan sorunların giderilmesi amacıyla “bir haftalık” olarak değiştirilmiş; madde ile ilgili olarak verilen değişiklik önergesi, Tasarının 184 üncü maddesinde yapılan değişiklik sebebiyle işleme alınmamış ve madde teselsül nedeniyle 187 nci madde olarak kabul edilmiştir.
TBMM GENEL KURULU
TBMM Genel Kurulunda 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. maddeler tasarı metninden çıkartılmış ve diğer maddeler buna göre teselsül ettirilmiştir.