Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe HMK Madde 185 Toplu mahkemelerde tahkikatın sona ermesi
HMK 185, toplu mahkemelerde tahkikatı yapan hakim tamamlandığı kanaatine varınca dosyayı başkana verir; kurul gerekirse tanık ve bilirkişiyi yeniden dinleyebilir, eksik tahkikatı tamamlayabilir ve sonunda tahkikatın bittiğini tefhim eder.
Resmi Metin
Toplu mahkemelerde tahkikatın sona ermesi
Madde 185- (1) Toplu mahkemelerde, tahkikatı yapmakla görevlendirilen hâkim, tahkikatın tamamlandığı kanaatine varırsa, tarafların davanın tümü hakkında açıklama yapabilmeleri için dosyayı mahkeme başkanına verir.
(2) Toplu mahkeme, gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse tahkikat için görevlendirilen hâkim tarafından dinlenen tanıkları ve bilirkişiyi tekrar çağırıp dinleyebileceği gibi, davanın maddi vakıaları hakkında gösterilen ve mahkemeye verilememiş veya getirtilmemiş olan delillerin verilmesini veya getirtilmesini de kararlaştırabilir. Kurul, eksik gördüğü tahkikatı kendisi tamamlayabileceği gibi hâkimlerden birine de verebilir.
(3) Toplu mahkeme, tarafların tahkikatın tümü hakkındaki açıklamalarından sonra, tahkikatı gerektiren bir husus kalmadığını görürse, tahkikatın bittiğini tefhim eder.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, birden fazla hâkimden oluşan toplu mahkemelerde tahkikatın nasıl sonlandırılacağını üç fıkra hâlinde düzenler. Birinci fıkraya göre, tahkikatı yapmakla görevlendirilen hâkim tahkikatın tamamlandığı kanaatine varırsa, tarafların davanın tümü hakkında açıklama yapabilmeleri için dosyayı mahkeme başkanına verir. İkinci fıkra, toplu mahkemeye gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse görevli hâkim tarafından dinlenen tanık ve bilirkişiyi tekrar çağırıp dinleme, mahkemeye verilmemiş veya getirtilmemiş delillerin sunulmasını kararlaştırma ve eksik gördüğü tahkikatı kendisi tamamlama ya da hâkimlerden birine verme yetkisini tanır. Üçüncü fıkra ise, tarafların açıklamalarından sonra tahkikatı gerektiren bir husus kalmadığı görülürse tahkikatın bittiğinin tefhim edileceğini öngörür.
Düzenleme, tahkikatın tek bir görevli hâkim eliyle yürütülmesi ile karara toplu mahkeme kurulunun varması arasındaki geçişi sağlayan usul mekaniğini kurar. Görevli hâkimin işi bitirme kanaati sürecin kendiliğinden sonlandığı anlamına gelmez; dosya başkana verilerek tarafların davanın bütünü üzerinde açıklama yapması sağlanır ve değerlendirme kurula taşınır. Kurula tanınan tekrar dinleme ve eksik tahkikatı tamamlama yetkisi, bizzat görevli hâkim tarafından yapılmış işlemlerin kurulca yeniden ele alınmasına ve gerçeğin ortaya çıkması için tahkikatın genişletilmesine imkân verir. Tahkikatın bittiğinin tefhimi de, ancak tahkikatı gerektiren bir hususun kalmadığının tespitine bağlanmış olup yargılamanın sözlü bölümüne geçişin usuli eşiğini oluşturur.
Gerekçe
Toplu mahkemelerde tahkikat için görevlendirilen hakim, tahkikatın tamamlandığı kanaatine varırsa, tarafların davanın tümü hakkında açıklama yapabilmelerinin sağlanması için dosyayı mahkeme başkanına verir. Toplu mahkeme gerçeğin ortaya çıkması ve davanın aydınlanabilmesi için gerekli görürse, tahkikat hakimi tarafından dinlenen tanıkları ve bilirkişiyi tekrar çağırıp dinleyebilir. 1086 sayılı Kanunun 378 inci maddesinde de düzenlenmiş olan bu imkanla, mahkeme, tarafların daha önce dilekçelerinde gösterip de elde olmayan nedenlerle sunamadıkları delillerin veya başka yerden getirtilmesini isteyip de tahkikat hakiminin getirtmediği delillerin de verilmesini veya getirtilmesini kararlaştırabilecektir. Ancak bunun için bu delillerin daha önce gösterilmesinin mümkün olmaması veya tarafın bunu zamanında göstermeme konusunda kusurunun bulunmaması gerekir. Toplu mahkeme, eksik gördüğü hususları kendisi tamamlayabileceği gibi bu konuda hakimlerden birisini bunun için görevlendirebilir.
Toplu mahkemelerde naip hakim, delil toplanması, keşif yapılması ve tahkikat sırasındaki diğer işlemleri tek başına yapabilir. Ancak tahkikat işlemleri dışında kalan işlerde, geçici hukuki koruma önlemi de olsa, ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz ve delil tespiti gibi talepler hakkında, mahkeme toplu olarak karar verecektir.
ADALET KOMİSYONU RAPORU
Tasarının 186, 187, 188, 189, 190, 191, 192 ve 193 üncü maddeleri, teselsül nedeniyle 188, 189, 190, 191, 192, 193, 194 ve 195 inci maddeler olarak aynen kabul edilmiştir.
TBMM GENEL KURULU
TBMM Genel Kurulunda 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. maddeler tasarı metninden çıkartılmış ve diğer maddeler buna göre teselsül ettirilmiştir.