Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe HMK Madde 182 Kötüniyetli ıslah
HMK 182, ıslahın davayı uzatmak veya karşı tarafı rahatsız etmek gibi kötüniyetli amaçla yapıldığı anlaşılırsa mahkeme ıslahı dikkate almadan karar verir; ayrıca hakim kötüniyetli tarafı, karşı tarafın zararını ödemeye ve disiplin para cezasına mahkum eder.
Resmi Metin
Kötüniyetli ıslah
Madde 182- (1) Islahın davayı uzatmak veya karşı tarafı rahatsız etmek gibi kötüniyetli düşüncelerle yapıldığı deliller veya belirtilerle anlaşılırsa, mahkeme, ıslahı dikkate almadan karar verir. Ayrıca hâkim, kötüniyetle ıslaha başvuranı, karşı tarafın bu yüzden uğradığı bütün zararlarını ödemeye ve beşyüz Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar disiplin para cezasına mahkûm eder.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, ıslah hakkının kötüye kullanılmasına bağlanan sonuçları düzenler. Tek fıkradan oluşan hükme göre, ıslahın davayı uzatmak veya karşı tarafı rahatsız etmek gibi kötüniyetli düşüncelerle yapıldığı deliller veya belirtilerle anlaşılırsa, mahkeme ıslahı dikkate almadan karar verir. Böylece usulî bir hak olan ıslah, dürüstlük dışı bir amaca alet edildiğinde hukukî etkisinden yoksun bırakılmakta; mahkeme, sanki ıslah hiç yapılmamış gibi davayı yürütüp hükmünü kurmaktadır.
Hükmün ikinci yönü, kötüniyetli ıslaha başvuran tarafa uygulanacak yaptırımlardır. Hâkim, bu kişiyi karşı tarafın bu yüzden uğradığı bütün zararları ödemeye mahkûm eder; ayrıca beşyüz Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar disiplin para cezasına hükmeder. Maddedeki “mahkûm eder” ifadesi emredici niteliktedir; kötüniyet sabit olduğunda her iki yaptırım da uygulanır. Kötüniyetin tespiti, açık bir ispat şartına bağlanmamış, deliller yanında belirtilerden de anlaşılabilmesine olanak tanınmıştır. Bu düzenleme, ıslah kurumunu sürecin işleyişini bozmak veya karşı tarafı yıpratmak için kullanmaya karşı caydırıcı bir denge işlevi görür.
Gerekçe
1086 sayılı Kanunun 90 ıncı maddesinde yer alan, kötüniyetle yapılan ıslaha ilişkin hüküm, önemli değişiklikler yapılarak ve ifadesi sadeleştirilerek yeniden düzenlenmiştir. Buna göre, ıslahın davayı uzatmak veya karşı tarafı rahatsız etmek gibi kötüniyetle yapıldığı anlaşılırsa, mahkeme, yapılan ıslahı dikkate almadan karar verebilecektir. Bilindiği gibi, daha önce kötüniyetle ıslah yapılsa dahi ıslah geçerli kabul ediliyor, ancak, mahkeme para cezasına ve karşı tarafın zararlarının ödenmesine karar verebiliyordu. Oysa bu durumda, asıl kötüniyetle yapılan işlem yaptırımsız kalıyor, ıslah geçersiz sayılmıyordu. Yapılan değişiklikle, kötüniyetle yapılan ıslahın mahkeme tarafından dikkate alınmayacağı kuralı kabul edilerek, bu durum düzeltilmiştir. Ayrıca, kötüniyetle ıslah yapan taraf, karşı tarafın bu yüzden uğradığı bütün zararları ödemeye ve disiplin para cezasına mahkum edilecektir. 1086 sayılı Kanunun 90 ıncı maddesinin son kısmında, “mahkum edebilir” denilerek, hakime takdir yetkisi bırakılmıştı. Ancak burada, kesin bir ifade kullanılarak, kötüniyetin mutlaka cezalandırılması amaçlanmıştır. Yine bu kapsamda, öngörülen para cezası da artırılmıştır.
ADALET KOMİSYONU RAPORU
Tasarının 186, 187, 188, 189, 190, 191, 192 ve 193 üncü maddeleri, teselsül nedeniyle 188, 189, 190, 191, 192, 193, 194 ve 195 inci maddeler olarak aynen kabul edilmiştir.
TBMM GENEL KURULU
TBMM Genel Kurulunda 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. maddeler tasarı metninden çıkartılmış ve diğer maddeler buna göre teselsül ettirilmiştir.