HMK Madde 186 Tahkikat sonrası: Sözlü yargılama

Özet 2 fıkra · ~2 dk okuma

HMK 186, mahkeme tahkikatın bittiğini tefhim ettikten sonra aynı duruşmada sözlü yargılamaya geçer; taraflardan birinin talebiyle duruşma en az iki hafta ertelenir, mahkeme son sözleri sorduktan sonra hükmünü verir.

Resmi Metin

Sözlü yargılama

Madde 186- (1) Mahkeme, tahkikatın bittiğini tefhim ettikten sonra aynı duruşmada sözlü yargılama aşamasına geçer. Bu durumda taraflardan birinin talebi üzerine duruşma iki haftadan az olmamak üzere ertelenir. Hazır bulunsun veya bulunmasın sözlü yargılama için taraflara ayrıca davetiye gönderilmez.

Değişiklik: · 7251 s.K. m.20

(2) Sözlü yargılamada mahkeme, taraflara son sözlerini sorar ve hükmünü verir. Şu kadar ki, 150 nci madde hükmü saklıdır.

Ek hüküm: · 7251 s.K. m.20

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Değişiklik Bilgisi

Bu maddenin metni aşağıdaki değişiklik(ler) ile güncel hâline gelmiştir. Madde yürürlüktedir; önceki ilgili metin aşağıda gösterilmiştir.

  1. Değişiklik 1. fıkra 7251 s.K. m.20
    Önceki metni ve farkı göster
    Değişiklikten önceki metin - yürürlükte değildir: Mahkeme, tahkikatın bitiminden sonra, sözlü yargılama ve hüküm için tayin olacak gün ve saatte mahkemede hazır bulunmalarını sağlamak amacıyla iki tarafı davet eder. Taraflara çıkartılacak olan davetiyede, belirlenen gün ve saatte mahkemede hazır bulunmadıkları takdirde yokluklarında hüküm verileceği hususu bildirilir. Kabul: 22 Temmuz 2020 · Yürürlük: 28 Temmuz 2020 · RG: 28.7.2020, Sayı 31199 Kaynaklar: · TBMM 7251 s.K. m.20
  2. Ek cümle 7251 s.K. m.20

Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.

Avukat Yorumu

Bu madde, yargılamanın tahkikat aşamasından sonra gelen sözlü yargılama aşamasını düzenler. Birinci fıkraya göre mahkeme, tahkikatın bittiğini tefhim ettikten sonra aynı duruşmada sözlü yargılama aşamasına geçer; ancak taraflardan birinin talebi üzerine duruşma, iki haftadan az olmamak üzere ertelenir. Fıkra, sözlü yargılama için taraflara ayrıca davetiye gönderilmeyeceğini, bunun tarafların duruşmada hazır bulunup bulunmamasından bağımsız olduğunu belirtir. İkinci fıkra ise sözlü yargılamada mahkemenin taraflara son sözlerini sorduğunu ve hükmünü verdiğini, bu noktada 150 nci madde hükmünün saklı tutulduğunu düzenler.

Düzenlemenin işleyişi bakımından, tahkikatın kapandığının tefhimi ile sözlü yargılamaya geçiş kural olarak kesintisiz aynı duruşmada gerçekleşir; erteleme yalnızca tarafın talebine bağlı olup mahkeme bu talep üzerine en az iki haftalık süreyi gözetir. Davetiye gönderilmemesi, tarafların aşamayı takip yükünü kendilerine bırakan bir usul tercihidir. Son sözlerin sorulmasının ardından hüküm verilir; metinde saklı tutulan 150 nci madde hükmü ise bu aşamada uygulama alanı bulabilecek hâlleri ifade eder.

Gerekçe

Bu gerekçe 6100 sayılı Kanunun ilk kabul metnine aittir; sayfadaki hüküm daha sonra düzenleme görmüştür.

Maddede hükümden önceki son yargılama aşaması olan sözlü yargılama aşaması düzenlenmiş bulunmaktadır. Hangi yargılama usulü uygulanırsa uygulansın tarafların yargılamada sözlü olarak görüş ve değerlendirmelerini ifade etmeleri özel bir önem taşımaktadır. Yazılı yargılama usulü içerisinde de tarafların hükümden önce son kez mahkeme huzurunda sözlü değerlendirme yapıp açıklamada bulunmaları, doğru bir karar verilmesi bakımından önemlidir.

Birinci fıkrada, tahkikatın bitiminden sonra sözlü yargılama ve hüküm için bir gün tayini ve belirtilen günde tarafların hazır bulunmalarını sağlamak için davet edilmeleri düzenlenmiştir. Taraflar sözlü yargılama için gelmedikleri takdirde yokluklarında hüküm verilebilir.

İkinci fıkrada, sözlü yargılamada ne yapılacağı düzenlenmiştir. Taraflar tüm yargılamayı değerlendirerek kendi iddia ve savunmalarının haklılığını ortaya koyacak nitelikte son açıklamalarını yaparlar.

ADALET KOMİSYONU RAPORU

Tasarının 186, 187, 188, 189, 190, 191, 192 ve 193 üncü maddeleri, teselsül nedeniyle 188, 189, 190, 191, 192, 193, 194 ve 195 inci maddeler olarak aynen kabul edilmiştir.

TBMM GENEL KURULU

TBMM Genel Kurulunda 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. maddeler tasarı metninden çıkartılmış ve diğer maddeler buna göre teselsül ettirilmiştir.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları - HMK m.186 uygulaması

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları. Aşağıdaki ilkeler ilgili kararlardan derlenmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/664 K. 2019/180 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Mahkeme, tahkikatın bitiminden sonra sözlü yargılama aşamasına geçmek, taraflara son sözlerini sormak ve ondan sonra hükmünü vermek zorunda olup; bu aşamayı atlayarak ve tarafa herhangi bir bildirim yapılmadan onun yokluğunda hüküm verilmesi usule aykırıdır (HMK m.186).

Detaylı özeti gör

Uyuşmazlığın esası, davacı eşin TMK'nın 162 ve 166/1 maddelerine dayalı olarak açtığı boşanma davası olup, ilk derece mahkemesi davanın kabulü ile tarafların 166/1 uyarınca boşanmalarına, çocukların velayetinin anneye verilmesine ve nafakalara hükmetmiştir. İstinaf incelemesi bakımından belirleyici usul noktası, hükmün HMK'nın 186. maddesindeki sözlü yargılama aşamasına uyulmadan kurulmuş olmasıdır. Somut olayda; mahkemece 26/12/2017 tarihli celsede tahkikat aşamasının sona erdiği belirtilerek sözlü yargılamaya geçilmesine karar verildiği halde, sözlü yargılama ve hüküm için yeni bir duruşma günü tayin edilmeden ve davalıya herhangi bir bildirim yapılmadan, davalının yokluğunda hüküm verildiği anlaşılmıştır. İlk derece hâkiminin HMK'nın 33. maddesini gözetmeyerek taraflara tahkikatın tümü hakkında açıklama ve son sözlerini söyleme hakkı tanımaması, 184 ve 186. maddelerinin emredici hükmüne ve davalının hukuki dinlenilme hakkına (HMK m.27) aykırı görülmüştür. Bu nedenle mahkemece, Hatay 2. Aile Mahkemesi kararı münhasıran bu sebeple esası incelenmeksizin kaldırılmış ve dosya, HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca yeniden karar verilmek üzere iade edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır.

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!