Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe HMK Madde 15 Sigorta sözleşmelerinden doğan davalarda yetki
HMK 15, sigorta sözleşmelerinden doğan davalarda yetkili yerin sigortanın türüne göre değiştiğini; can sigortalarında sigorta ettirenin, sigortalının veya lehtarın yerleşim yeri mahkemesinin kesin yetkili olduğunu gösterir.
Resmi Metin
Sigorta sözleşmelerinden doğan davalarda yetki
Madde 15- (1) Zarar sigortalarından doğan davalar, sigorta, bir taşınmaza veya niteliği gereği bir yerde sabit bulunması gereken yahut şart kılınan taşınıra ilişkinse, malın bulunduğu yerde; bir yerde sabit bulunması gerekmeyen veya şart kılınmayan bir taşınıra ilişkinse, rizikonun gerçekleştiği yerde de açılabilir.
(2) Can sigortalarında, sigorta ettirenin, sigortalının veya lehtarın leh veya aleyhine açılacak davalarda onların yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkilidir.
(3) Bu hüküm deniz sigortalarından doğan davalarda uygulanmaz.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, sigorta sözleşmelerinden doğan davalarda hangi yer mahkemesinin yetkili olacağını sigortanın türüne göre ayrı ayrı düzenler. Birinci fıkra zarar sigortalarına ilişkindir: sigorta bir taşınmaza ya da niteliği gereği bir yerde sabit bulunması gereken veya şart kılınan bir taşınıra ilişkinse dava malın bulunduğu yerde; bir yerde sabit bulunması gerekmeyen veya şart kılınmayan bir taşınıra ilişkinse rizikonun gerçekleştiği yerde de açılabilir. İkinci fıkra can sigortalarını kapsar ve sigorta ettirenin, sigortalının veya lehtarın leh ya da aleyhine açılacak davalarda onların yerleşim yeri mahkemesini kesin yetkili kılar. Üçüncü fıkra ise bu hükmün deniz sigortalarından doğan davalarda uygulanmayacağını belirtir.
Hükmün mekaniği bakımından, zarar sigortalarına ilişkin birinci fıkradaki yer mahkemeleri “de” ifadesiyle düzenlendiğinden genel yetki kurallarına eklenen seçimlik bir olanak niteliği taşır. Buna karşılık can sigortalarına ilişkin ikinci fıkradaki yetki, metinde “kesin yetkilidir” denildiğinden kesin yetki olarak öngörülmüştür. Deniz sigortalarından doğan davalar ise üçüncü fıkra uyarınca bu maddenin kapsamı dışında bırakılmıştır.
Gerekçe
1086 sayılı Kanunun 19. maddesinde yer alan, sigorta sözleşmelerinden doğan tazminat davalarına ilişkin yetki kuralı, Türk Ticaret Kanununda yer alan sigorta sözleşmelerindeki yeni düzenlemeye paralel olarak yeniden kaleme alınmıştır. Bu kapsamda, “sigorta mukavelesinden mütevellit tazminat davası” ifadesi yerine, “zarar sigortalarından doğan davalar” denilerek, yetki kuralının sigorta sözleşmesinden doğan sadece tazminat davası değil, diğer davaları da içine alması sağlanmıştır. Ayrıca, birinci fıkrada yer alan yetki kuralı, zarar sigortalarına ilişkin olduğundan, hükmün başına “zarar sigortalarından” ifadesi eklenerek, yetki kuralının zarar sigortalarına ilişkin olduğu açıklığa kavuşturulmak istenmiştir.
İkinci fıkrada, can sigortalarından doğan davalarda yetkili mahkeme düzenlenmiştir. Buna göre, can sigortası nedeniyle açılacak dava, sigorta ettirenin, sigortalının veya lehdarın leh veya aleyhine açılıyorsa, bu kişilerin yerleşim yerinde açılacaktır. Söz konusu kimselerin, özellikle sigorta şirketlerine karşı korunması amacıyla, yerleşim yerleri mahkemesinin yetkisi, kesin yetkili mahkeme olarak kabul edilmiştir.
1086 sayılı Kanunun 19. maddesinin üçüncü fıkrası aynen muhafaza edilmiştir.