İçeriğe geç
0534 910 97 43 WhatsApp Adana / Seyhan [email protected]
Online Ödeme TREN Giriş Yap
Hemen Avukata Danışın

ÇKK Madde 12 Akıl hastalığı

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 12.11.2026

Özet 1 fıkra · ~1 dk okuma

Adli süreçteki çocuk aynı zamanda akıl hastasıysa ve TCK m.31/1 veya 31/2 kapsamındaysa çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanır. M.31/2'ye atıf, yalnız ceza sorumluluğu bulunmayan çocuklarla sınırlı değildir; somut ceza sorumluluğu ayrıca değerlendirilir.

İçindekiler

Sayfa içeriğiÇKK Madde 12 - Akıl hastalığı

Resmi Metin

Akıl hastalığı

Madde 12- (1) Adli süreçteki çocuğun aynı zamanda akıl hastası olması hâlinde, 26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 31 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları kapsamına giren çocuklar hakkında, çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Adli süreçteki çocuğun aynı zamanda akıl hastası olması hâlinde, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 31. maddesinin birinci veya ikinci fıkrası kapsamına giriyorsa çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanır. İlk fıkra, fiil sırasında oniki yaşını doldurmamış çocukları kapsar; ceza sorumlulukları yoktur. İkinci fıkra, fiil sırasında oniki yaşını doldurmuş fakat onbeş yaşını doldurmamış çocukların tamamını kapsar. ÇKK m.12’nin göndermesi, bu ikinci grubun yalnız ceza sorumluluğu bulunmayan kesimiyle sınırlı değildir.

Oniki yaşını doldurmuş fakat onbeş yaşını doldurmamış çocuk, fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılayamıyor veya davranışlarını yönlendirme yeteneği yeterince gelişmemişse ceza sorumluluğu yoktur ve çocuklara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur. Her iki yeteneğin varlığında yaş küçüklüğüne ilişkin indirilmiş ceza rejimi gündeme gelir; akıl hastalığının etkisi ayrıca değerlendirilir. Ancak 7593 sayılı Kanunla eklenen ve 18/8/2026’da yürürlüğe giren Türk Ceza Kanununun 31. maddesinin dördüncü fıkrasındaki suç ve değerlendirme koşulları saklıdır: ceza sorumluluğu bulunan bu yaş grubunda ikinci fıkra yerine üçüncü fıkra hükümleri uygulanabilir. Bu özel imkân, Türk Ceza Kanununun 81, 82, 87/2 ve 87/4 hükümlerindeki suçlarla sınırlıdır; ceza sorumluluğu olmayan çocuğa sorumluluk yüklemez.

İlgili Yargıtay Kararları - ÇKK m.12 uygulaması

Seçilmiş Yargıtay içtihatları. Özetler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Karar tarihi ve kart notu, kararın hangi kanun metnine göre verildiğini gösterir.

Yargıtay 2.CD E. 2024/6056 K. 2024/13743

Bu olayda Yargıtay 2. Ceza Dairesi, kanun yararına bozma incelemesinde ÇKK m.12'yi TCK m.31, m.33 ve ÇKK m.11 ile birlikte değerlendirmiş, oniki yaşını bitirmiş onbeş yaşını doldurmamış ve ceza sorumluluğu bulunmayan çocuk hakkında TCK m.57 uyarınca akıl hastalarına özgü güvenlik tedbirine hükmedilmesini hukuka aykırı bulmuştur.

Karar 07.10.2024 tarihlidir. Kararda geçen "suça sürüklenen çocuk" ifadesinin yerine maddenin güncel metninde 7593 sayılı Kanunla "Adli süreçteki çocuğun" ifadesi kullanılmaktadır.

Detaylı özeti gör

Asliye ceza mahkemesi, çocuk hakkında TCK m.32/1 atfıyla ceza verilmesine yer olmadığına karar vermiş, TCK m.57 uyarınca güvenlik tedbirine hükmetmiştir. Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı kanun yararına bozma yoluna başvurmuştur. Daire, m.12'nin TCK m.31'in birinci ve ikinci fıkraları kapsamına giren çocuklar için çocuklara özgü güvenlik tedbirlerini öngördüğünü belirtmiş, m.5'in başlığının koruyucu ve destekleyici tedbirler olduğunu eklemiştir. Somut olayda TCK m.31/2 atfıyla CMK m.223/3-a uyarınca ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmesi ve çocuklara özgü güvenlik tedbirlerinin uygulanması gerektiğini kabul etmiştir.

Sonuç: Kanun yararına bozma istemi kabul edilmiş, karar CMK m.309/3 uyarınca bozulmuş, sonraki işlemlerin yerel mahkemece yerine getirilmesine karar verilmiştir.

Kararı incele →

Yargıtay 3. Ceza Dairesi E. 2019/19351 K. 2020/1727

Bu olayda Yargıtay 3. Ceza Dairesi, suç tarihinde onbeş yaşını doldurmuş ve TCK m.31/3 kapsamında bulunan çocuk bakımından ÇKK m.12'nin uygulanma olanağı bulunmadığını belirtmiş, TCK m.57 uyarınca güvenlik tedbiriyle yetinilmesi gerekirken ayrıca danışmanlık tedbirine karar verilmesini kabule göre bozma nedeni saymıştır.

Karar 03.02.2020 tarihlidir. Kararda geçen "suça sürüklenen çocuk" ifadesinin yerine maddenin güncel metninde 7593 sayılı Kanunla "Adli süreçteki çocuğun" ifadesi kullanılmaktadır.

Detaylı özeti gör

Asliye ceza mahkemesi, çocuk hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar vermiş, hem akıl hastalarına hem çocuklara özgü güvenlik tedbirine hükmetmiştir. Daire, m.12'nin TCK m.31'in birinci ve ikinci fıkraları kapsamına giren çocukları düzenlediğini aktarmıştır. Çocuğun suç tarihinde onbeş yaşını doldurduğunu ve TCK m.31/3 kapsamında olduğunu saptayarak m.12'nin bu çocuk bakımından uygulanamayacağını kabul etmiştir. Daire bu değerlendirmeyi kabule göre yapmıştır. İlk bozma nedeni olarak, TCK m.32 kapsamındaki tespitin sağlık kurulu raporuyla yapılması gerekirken tek hekim raporuna dayanılmasını eksik inceleme saymıştır.

Sonuç: Hüküm, çocuğun müdafii ile Cumhuriyet savcısının temyizi üzerine CMUK m.321 uyarınca istem gibi bozulmuştur.

Kararı incele →