İçeriğe geç

ÇKK Madde 15 Soruşturma

Özet 4 fıkra · ~1 dk okuma

Adli süreçteki çocuğun soruşturmasını çocuk bürosundaki Cumhuriyet savcısı bizzat yürütür. Kamu davası iddianamenin kabulüyle açılınca, gerekli idari tedbirler için Aile ve Sosyal Hizmetler ile Milli Eğitim Bakanlıklarının il veya ilçe müdürlüklerine bildirim yapılır; bildirim kendiliğinden tedbir kararı doğurmaz.

İçindekiler

Sayfa içeriğiÇKK Madde 15 - Soruşturma

Resmi Metin

Soruşturma

Madde 15- (1) Adli süreçteki çocuk hakkındaki soruşturma çocuk bürosunda görevli Cumhuriyet savcısı tarafından bizzat yapılır.

(2) Çocuğun ifadesinin alınması veya çocuk hakkındaki diğer işlemler sırasında, çocuğun yanında sosyal çalışma görevlisi bulundurulabilir.

(3) Cumhuriyet savcısı soruşturma sırasında gerekli görüldüğünde çocuk hakkında koruyucu ve destekleyici tedbirlerin uygulanmasını çocuk hâkiminden isteyebilir.

(4) Çocuk hakkında kamu davası açılması hâlinde durum, gerekli idari tedbirlerin alınması amacıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı il veya ilçe müdürlüklerine bildirilir.

Ek hüküm: · 7593 s.K. m.11

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu’nun (ÇKK) 15 inci maddesine göre, adli süreçteki çocuk hakkındaki soruşturma çocuk bürosunda görevli Cumhuriyet savcısı tarafından bizzat yapılır. Kolluk işlemleri bu sorumluluğu değiştirmez; çocuğun ifadesini de savcı bizzat alır. İfade veya diğer işlemler sırasında çocuğun yanında sosyal çalışma görevlisi bulundurulabilir. Savcı, soruşturma sırasında gerekli görürse koruyucu ve destekleyici tedbirlerin uygulanmasını çocuk hâkiminden isteyebilir. 7593 sayılı Kanun’un 11 inci maddesi ilk fıkradaki terimi değiştirmiş ve dördüncü fıkrayı eklemiştir; bu değişiklikler 18/8/2026’da yürürlüğe girmiştir.

Dördüncü fıkra, çocuk hakkında kamu davası açılınca gerekli idari tedbirler için Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı il veya ilçe müdürlüklerine bildirim yapılmasını öngörür. Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 175 inci maddesine göre kamu davası iddianamenin kabulüyle açılır ve kovuşturma başlar; soruşturmanın başlaması veya iddianamenin hazırlanması yeterli değildir. Bildirim, kendiliğinden tedbir kararı doğurmaz. ÇKK m.4/1-l uyarınca işlemlerde çocuğun kimliğinin başkalarınca belirlenememesine yönelik önlemler alınması ilkesi bildirimde de gözetilir. Dördüncü fıkra, bildiren makamı, bildirim süresini ve iletilecek bilgilerin kapsamını ayrıca belirtmez.

İlgili Yargıtay Kararları - ÇKK m.15 uygulaması

Seçilmiş Yargıtay içtihatları. Özetler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Karar tarihi ve kart notu, kararın hangi kanun metnine göre verildiğini gösterir.

Yargıtay 6. Ceza Dairesi E. 2021/2635 K. 2021/18287

Yargıtay, soruşturma işlemlerinin ÇKK m.15/1'e aykırı olarak bizzat kolluk tarafından yapılmasını, çocuğa müdafi atanmamasını ve çocuğun soruşturma ifadesini kabul etmemesini birlikte değerlendirmiş, beraat hükmünün gerekçesini yerinde görerek tebliğnamedeki bozma görüşüne katılmamıştır.

Karar 25.11.2021 tarihlidir. 7593 sayılı Kanun (1) fıkrasındaki terimi değiştirmiş ve (4) fıkrasını eklemiştir; (4) fıkrası bu kartın konusu değildir. Kararda geçen "suça sürüklenen çocuk" ifadesinin yerine maddenin güncel metninde 7593 sayılı Kanunla "Adli süreçteki çocuk" kullanılmaktadır.

Detaylı özeti gör

Çocuk hakkında verilen beraat hükmünü Cumhuriyet savcısı temyiz etmiş, tebliğname bozma yönünde görüş bildirmiştir. Daire, çocuğa CMK m.150'ye aykırı olarak soruşturma ve kovuşturma aşamalarında müdafi atanmadığını saptamıştır. Soruşturma işlemlerinin de ÇKK m.15/1'e aykırı biçimde bizzat kolluk tarafından yapılarak ifadenin alındığını belirtmiştir. Çocuğun soruşturmada alınan ifadesini ve yapılan işlemleri kabul etmediğini gözeterek Anayasa m.38/6 ile CMK m.217/2 ve m.206 hükümlerini dikkate almıştır. Bu değerlendirmeyle mahalli mahkemenin gerekçesini yerinde bulmuş, savcının temyiz itirazlarını reddetmiştir.

Sonuç: Beraat hükmü usul ve kanuna uygun bulunarak tebliğnameye aykırı olarak onanmıştır.

Yargıtay 13. Ceza Dairesi E. 2014/36499 K. 2015/4103

Bu olayda Yargıtay 13. Ceza Dairesi, ÇKK m.15 uyarınca çocuklar hakkındaki soruşturma işlemlerinin bizzat Cumhuriyet savcısınca yapılması gerektiğini belirtmiş, müdafili olsa da savcı huzurunda açıklanmayan kolluk beyanı esas alınarak mahkûmiyet hükmü kurulamayacağını kabul etmiş; başkaca yasal delil de bulunmadığından beraat yerine kurulan mahkûmiyeti bozmuştur.

Karar 10.03.2015 tarihlidir. 7593 sayılı Kanun (1) fıkrasındaki terimi değiştirmiş ve (4) fıkrasını eklemiştir; (4) fıkrası bu kartın konusu değildir. Kararda geçen "suça sürüklenen çocuk" ifadesinin yerine maddenin güncel metninde 7593 sayılı Kanunla "Adli süreçteki çocuk" ifadesi kullanılmaktadır.

Detaylı özeti gör

Karar, iki çocuk hakkındaki hükümleri üç bölümde incelemiştir; bu kart yalnız üçüncü bölümdeki hırsızlık hükümlerini anlatır. Bir çocuk soruşturmada kolluktaki müdafili beyanında suçu kabul etmiş, ardından inkâra yönelmiştir; öteki çocuğun kolluk tutanağında sözlü kabulü yer almış, ancak aşamalarda suçlamayı hiç kabul etmemiştir. Daire, müdafii hazır olsa da Cumhuriyet savcısı huzurunda açıklanmamış kolluk beyanına dayanılarak mahkûmiyet hükmü kurulamayacağını belirtmiştir. Tutanaktaki sözlü kabule ilişkin olarak savcı veya hâkim önünde müdafii katılımıyla yapılmış bir kabul bulunmadığını saptamış, tanıkların olay anını görmediğini, yalnız soruşturma safahatine ilişkin beyanda bulunduğunu ve başka yasal delil olmadığını belirtmiştir. "Şüpheden sanık yararlanır" ilkesi uyarınca beraat yerine mahkûmiyet kurulmasını bozma nedeni yapmıştır. Karardaki öteki hükümler bu kartın konusu değildir.

Sonuç: Üçüncü bölümdeki hırsızlık hükümleri beraat gerektiği gerekçesiyle tebliğnameye aykırı olarak bozulmuş; mala zarar verme hükümlerine yönelik temyiz reddedilmiş, ikinci bölümdeki hırsızlık hükümleri bozularak davalar zamanaşımından düşürülmüştür.