İçeriğe geç

ÇKK Madde 13 Tedbir kararlarında usûl

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

Korunma ihtiyacı olan çocuk ile hakkında adli süreç yürütülen ve ceza sorumluluğu olmayan çocuk için tedbir kararı kural olarak duruşmasız verilir. M.7/7'deki velayet, vesayet, kayyım, nafaka ve kişisel ilişki kararları saklıdır; hâkim zaruret görürse duruşma yapabilir. Karardan önce yeterli idrak gücü olan çocuğun görüşü alınır. M.35/3 uyarınca on beş yaşını doldurmamış çocukta sosyal inceleme zorunludur.

İçindekiler

Sayfa içeriğiÇKK Madde 13 - Tedbir kararlarında usûl

Resmi Metin

Tedbir kararlarında usûl

Madde 13- (1) Bu Kanunun 7 nci maddesinin yedinci fıkrasında öngörülen durumlar hariç olmak üzere, hakkında adli süreç yürütülen ve ceza sorumluluğu olmayan çocuklarla korunma ihtiyacı olan çocuklar hakkında duruşma yapılmaksızın tedbir kararı verilir. Ancak, hâkim zaruret gördüğü hâllerde duruşma yapabilir.

(2) Tedbir kararının verilmesinden önce yeterli idrak gücüne sahip olan çocuğun görüşü alınır, ilgililer dinlenebilir, çocuk hakkında sosyal inceleme raporu düzenlenmesi istenebilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Korunma ihtiyacı olan çocuklar ile hakkında adli süreç yürütülen ve ceza sorumluluğu olmayan çocuklar hakkında tedbir kararı kural olarak duruşmasız verilir. ÇKK m.7/7’deki durumlar bu kuralın dışındadır; hâkim ayrıca zaruret gördüğünde duruşma yapabilir. Birinci fıkradaki terim, 7593 sayılı Kanunla güncellenmiştir; bu değişiklik 18/8/2026’da yürürlüğe girmiştir. Duruşmasız karar verilmesi, yeterli idrak gücüne sahip çocuğun görüşünü almama yetkisi vermez.

Yeterli idrak gücüne sahip çocuğun görüşü karar verilmeden önce alınır; ilgililerin dinlenmesi ise hâkimin takdirindedir. Yeterli idrak gücüne sahip çocuğun görüşünün alınmaması, kanun yolu başvurusunda usûle aykırılık olarak ileri sürülebilir. Sosyal inceleme konusunda ÇKK m.35/3 gözetilir: onbeş yaşını doldurmamış çocuk için inceleme zorunludur; onbeş yaşını doldurmuş çocuk hakkında inceleme yaptırılmazsa gerekçesi kararda gösterilir. Bu yaş ayrımı, 7593 sayılı Kanunla değişen üçüncü fıkranın 18/8/2026’da yürürlüğe girmesiyle getirilmiştir. ÇKK m.35/2 uyarınca derhâl tedbir gereken hâllerde inceleme sonradan yaptırılabilir; erteleme, incelemeden vazgeçme anlamına gelmez.

İlgili Yargıtay Kararları - ÇKK m.13 uygulaması

Seçilmiş Yargıtay içtihatları. Özetler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Karar tarihi ve kart notu, kararın hangi kanun metnine göre verildiğini gösterir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2015/11382 K. 2015/12759

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi bu dosyada, korunmaya muhtaç çocuklar hakkındaki koruyucu ve destekleyici tedbir kararının yanında kişisel ilişki tesisine de hükmedilmesi karşısında ÇKK m.13/1 gereğince duruşma açılmasını zorunlu saymıştır. Mahkemenin evrak üzerinde inceleme yapmasını ve yasal temsilcileri davadan haberdar etmemesini eksik inceleme kabul ederek kararı bozmuştur.

Karar 16.06.2015 tarihlidir. m.13'teki terim 7593 sayılı Kanunla değişmiştir; kararın ilkesi terime bağlı değildir. m.13/1'in bugünkü metni, m.7/7'de öngörülen durumlar hariç olmak üzere duruşma yapılmaksızın tedbir kararı verileceğini, hâkimin zaruret gördüğü hâllerde duruşma yapabileceğini söyler. m.7/7, mahkemenin koruyucu ve destekleyici tedbir kararının yanında karar vermeye yetkili olduğu hususlar arasında kişisel ilişki kurulmasını da sayar. Karar m.7/7'yi anmamış, duruşma zorunluluğunu m.13/1'e dayandırarak kişisel ilişki tesisine de karar verilmesine bağlamıştır.

Detaylı özeti gör

Davacı kurum, korunmaya muhtaç olduklarını ileri sürdüğü çocuklar için ÇKK m.5'in (c) bendi gereğince bakım tedbiri talep etmiştir. Mahkeme evrak üzerinde yaptığı incelemeyle talebi kabul etmiş, m.5'te öngörülen tedbirlerin uygulanmasına ve anne ve babayla çocuklar arasında kişisel ilişki tesisine karar vermiş, bu kararı çocukların annesi temyiz etmiştir. Daire, tedbir kararının yanında kişisel ilişki tesisine de karar verilmiş olmasını duruşma zorunluluğunun nedeni olarak göstermiş ve bu sonucu m.13/1'e dayandırmıştır. Ayrıca koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarının çocukların haklarına etkili olduğunu, velayet hak ve sorumluluğuna sahip ana ve babanın hak ve hukuklarıyla da ilgili bulunduğunu söylemiştir. Bu bakımdan yasal temsilci olan ana ve babanın "ilgili" sıfatıyla davadan haberdar edilmesini, göstermeleri hâlinde delillerin toplanmasını ve tüm delillerin birlikte değerlendirilmesini aramış, bu kısımda ayrıca kanun maddesi anmamıştır. Bunlar yapılmadan evrak üzerinde ve eksik incelemeyle karar verilmesini usul ve yasaya aykırı görmüştür.

Sonuç: Temyiz edilen hüküm açıklanan nedenle oy birliğiyle bozulmuş, bozma sebebine göre diğer yönlerin incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.