TMK Madde 837 - Kaynak hakkı

TMK Madde 837 Kaynak hakkı

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 07.09.2026

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 837, başkasının arazisinde bulunan kaynak üzerinde irtifak hakkının arazi malikini suyun alınmasına ve akıtılmasına katlanmakla yükümlü kılmasını, aksi kararlaştırılmış olmadıkça hakkın başkasına devredilebilmesini ve mirasçıya geçmesini, ayrıca bağımsız nitelikte ile en az otuz yıl için kurulmuş kaynak hakkının tapuya taşınmaz olarak kaydedilebilmesini üç fıkra üzerinden düzenler.

Resmi Metin

Kaynak hakkı

Madde 837- (1) Başkasının arazisinde bulunan kaynak üzerinde irtifak hakkı, bu arazinin malikini suyun alınmasına ve akıtılmasına katlanmakla yükümlü kılar.

(2) Bu hak, aksi kararlaştırılmış olmadıkça, başkasına devredilebilir ve mirasçıya geçer.

(3) Kaynak hakkı, bağımsız nitelikte ve en az otuz yıl için kurulmuş ise tapu kütüğüne taşınmaz olarak kaydedilebilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, başkasının arazisinde bulunan kaynak üzerinde irtifak hakkının arazi malikini suyun alınmasına ve akıtılmasına katlanmakla yükümlü kılmasını, aksi kararlaştırılmış olmadıkça hakkın başkasına devredilebilmesini ve mirasçıya geçmesini, ayrıca bağımsız nitelikte ile en az otuz yıl için kurulmuş kaynak hakkının tapuya taşınmaz olarak kaydedilebilmesini üç fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra kaynak hakkını arazi malikine pasif katlanma yükümlülüğü olarak tanımlar. İkinci fıkra hakkın aksi kararlaştırılmadıkça devredilebilir ve mirasçıya geçer olduğunu öngörür. Üçüncü fıkra bağımsız nitelikte ve en az otuz yıl şartı sağlanmışsa tapuya taşınmaz olarak kayıt imkanını düzenler. Avukatlık pratiğinde kaynak hakkı kuran vekili otuz yıl şartı ve bağımsız nitelik kararlaştırmasını sözleşmeye yansıtmalıdır.

Gerekçe

Eski Kanunun 752 inci maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur. İsviçre Medeni Kanununun 780 inci maddesine uygun olarak üç fıkra halinde düzenlenmiştir. Ancak üst hakkıyla aynı doğrultuda olmak üzere, bağımsız nitelikteki kaynak irtifakının tapu kütüğüne taşınmaz olarak kaydedilmede, süreklilik niteliği için “en az otuz yıl için kurulmuş olma” koşulu öngörülmüştür.

ALT KOMİSYON RAPORU

– Tasarının 837 nci maddesinin başlığı ile son fıkrasında yer alan “irtifakı” kelimeleri “hakkı” şeklinde, 838 inci maddesinin “Diğer irtifaklar” olan madde başlığı “Diğer irtifak hakları” olarak değiştirilmiştir.

ADALET KOMİSYONU RAPORU

– Tasarının 837 nci maddesinin kenar başlığı ile son fıkrasının başında yer alan “Kaynak irtifakı” ibareleri “Kaynak hakkı” şeklinde değiştirilmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 3.HD içtihatları

Yargıtay 3.HD E. 2019/3957 K. 2019/6996 23.09.2019 Bozma

Kaynak irtifakının konusu ancak özel su olabilir; kaynağı orman gibi tapusuz yerden çıktığı için genel su sayılan su üzerinde kaynak irtifakı tanıyan ya da zilyetliğini devreden sözleşme, emredici hükme aykırılık nedeniyle baştan itibaren geçersizdir.

Detaylı özeti gör

Köy muhtarlığı, köyün içme suyu ihtiyacı için davalılarla noterde düzenleme şeklinde "kaynak suyu zilyetlik devir sözleşmesi" yapmış ve 80.000 TL ödemiş; sonradan suyun orman arazisinden çıktığı anlaşılınca ödediği bedelin iadesini istemiştir. Yargıtay, kaynağı ormandan (tapusuz yerden) çıkan suyun debisine bakılmaksızın genel su olduğunu, TMK m.756/2 ve 837'de düzenlenen kaynak irtifakının konusunun ise ancak özel su olabileceğini belirtmiştir. Bu nedenle genel su üzerinde irtifak hakkı tanıyan sözleşme emredici hükümlere aykırı ve baştan geçersiz kabul edilmiş, tarafların aldıklarını sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iade etmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 837, irtifak hakları ve taşınmaz yükü bağlamında kaynak hakkı düzenlemesidir.

tapu iptali ve tescil davalarında avukat desteği